Η έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου στην ΕΕ, με εισηγητή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Ευρωβουλευτή και Αντιπρόεδρο της LEFT Κώστα Αρβανίτη, υπερψηφίστηκε το πρωί της Τρίτης στην αρμόδια Επιτροπή.
Το κείμενο, που εγκρίθηκε με 50 ψήφους υπέρ, 17 κατά και 2 αποχές, εξετάζει τα ευρήματα και τη μεθοδολογία της Έκθεσης για το Κράτος Δικαίου της Επιτροπής για το 2025, καθώς και πρόσφατες εξελίξεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να εμφανίζει σοβαρά ελλείμματα στο κράτος δικαίου, παρά τις επαναλαμβανόμενες συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας έκθεσης της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές, η πρόοδος των κρατών μελών παραμένει περιορισμένη, καθώς το 93% των συστάσεων της Επιτροπής επαναλαμβάνεται από προηγούμενα έτη.
Το γεγονός αυτό αποτυπώνει μια διαρκή αδυναμία ουσιαστικής συμμόρφωσης, με τις κυβερνήσεις να αποφεύγουν να προχωρήσουν σε βαθιές θεσμικές αλλαγές.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να περάσει από τη διαπίστωση στην πράξη, θέτοντας σαφείς στόχους, χρονοδιαγράμματα και μηχανισμούς παρακολούθησης.
Αποτελεσματική και ανεξάρτητη Δικαιοσύνη – Προβληματική εικόνα με τη Διαφθορά
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση των δικαστικών συστημάτων σε αρκετά κράτη μέλη. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης εξακολουθεί να υπονομεύεται από πολιτικές παρεμβάσεις, αδιαφανείς διαδικασίες διορισμού και πειθαρχικούς μηχανισμούς που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία πίεσης. Παράλληλα, τονίζουν την ανάγκη επαρκούς χρηματοδότησης των δικαστηρίων και ουσιαστικού κοινοβουλευτικού ελέγχου των μεταρρυθμίσεων.
Στο πεδίο της διαφθοράς, η εικόνα παραμένει εξίσου προβληματική. Παρά τη θέσπιση νέων ευρωπαϊκών εργαλείων, οι ευρωβουλευτές κάνουν λόγο για ελλιπή εφαρμογή, ιδίως σε υποθέσεις υψηλού επιπέδου, όπου συχνά παρατηρούνται φαινόμενα ατιμωρησίας.
Την ίδια στιγμή, καταγγέλλονται προσπάθειες αποδυνάμωσης ανεξάρτητων αρχών σε ορισμένα κράτη μέλη, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την πραγματική βούληση αντιμετώπισης του φαινομένου.
Σοβαρές ανησυχίες για την Ελευθερία του Τύπου και την Κοινωνία των Πολιτών
Σοβαρές είναι και οι επισημάνσεις για την κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου. Δημοσιογράφοι και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με πιέσεις, παρακολουθήσεις –ακόμη και μέσω κατασκοπευτικού λογισμικού– και οικονομικά ή ιδιοκτησιακά σχήματα που περιορίζουν τον πλουραλισμό.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά την πλήρη εφαρμογή του νέου κανονιστικού πλαισίου για την προστασία των μέσων και την ενίσχυση της προστασίας απέναντι σε καταχρηστικές αγωγές φίμωσης (SLAPP).
Παράλληλα, η έκθεση αναδεικνύει τη συρρίκνωση του χώρου δράσης της κοινωνίας των πολιτών, με οργανώσεις να αντιμετωπίζουν περιορισμούς στη λειτουργία και τη χρηματοδότησή τους.
Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι τέτοιες πρακτικές υπονομεύουν τη δημοκρατική συμμετοχή και ζητούν την αυστηρή τήρηση των ευρωπαϊκών και διεθνών προτύπων προστασίας δικαιωμάτων.
ανησυχίες για θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του θρησκευτικού μίσους, του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και άλλων μορφών διακρίσεων·
την ανάγκη για άμεση σύνδεση μεταξύ των ευρημάτων της Επιτροπής και της προστασίας του προϋπολογισμού της ΕΕ, τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά·
τον έλεγχο του κράτους δικαίου στις υπό ένταξη χώρες και τη διασφάλιση συνοχής με την παρακολούθηση της διεύρυνσης·
τις προκλήσεις που προκύπτουν από την εξάπλωση των ψηφιακών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών πλατφορμών και του περιεχομένου που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη·
τη διάσταση της ενιαίας αγοράς όσον αφορά τις προκλήσεις στο κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων συμβάσεων.
Τέλος, οι ευρωβουλευτές ζητούν μια πιο διαφανή και ισχυρή μεθοδολογία για την ετήσια έκθεση της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένων πιο σαφών δεικτών, καλύτερης αναγνώρισης συστημικών ή αναδυόμενων κινδύνων και ισχυρότερης συμμετοχής του Κοινοβουλίου.
Η Έκθεση προκειται να ψηφιστεί στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 27-30 Απριλίου στο Στρασβούργο.
Αρβανίτης: Σε ταραγμένους και ιστορικούς καιρούς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν θα κάνει συμβιβασμούς στις αξίες του
Στη δήλωσή του ο εισηγητής Κώστας Αρβανίτης, συνόψισε το περιεχόμενο και τις ανησυχίες των ευρωβουλευτών ως εξής:
«Έχοντας την τιμή να υπηρετήσω ως εισηγητής, είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος που η συνεργασία των προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οδήγησε σε μια ισχυρή έκθεση. Το κείμενό μας επιδιώκει να ενισχύσει τις δημοκρατικές εγγυήσεις για τα θεμελιώδη δικαιώματα, τους δημοκρατικούς θεσμούς, τη δημοσιογραφία και τη δημόσια συμμετοχή, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τη διαφθορά, την κατάχρηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και τις προκλήσεις στον διαχωρισμό των εξουσιών ως βασικές απειλές για το κράτος δικαίου.
Αναμένουμε το ίδιο επίπεδο πολιτικής στήριξης και υπευθυνότητας και στην ψηφοφορία της Ολομέλειας, ώστε να σταλεί ένα ισχυρό μήνυμα ότι, σε ταραγμένους και ιστορικούς καιρούς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν θα κάνει συμβιβασμούς στις αξίες του.»
🔻 Το πρώτο βήμα ολοκληρώθηκε!
Η Έκθεση του 2025 για το Κράτος Δικαίου στην οποία είμαι εισηγητής εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπερψηφίστηκε με ευρεία πλειοψηφία στην Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών LIBE.
⬆️ 50 υπέρ ⬇️17 κατά 🛑2 αποχές.
Επόμενος σταθμός η Ολομέλεια… pic.twitter.com/j7THo35xKC
— Kostas Arvanitis 🔻 (@kostarvanitis) April 14, 2026