Η αερόβια άσκηση, όπως το τρέξιμο, η κολύμβηση και ο χορός, συνδέεται με ουσιαστική μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους, σύμφωνα με εκτενή ανασκόπηση και σύνθεση δεδομένων που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Sports Medicine.
Η ομαδική και η εποπτευόμενη άσκηση αναδείχθηκαν ως οι πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Όσον αφορά το άγχος, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα φαίνεται να έχει η άσκηση χαμηλότερης έντασης και μικρότερης διάρκειας, έως οκτώ εβδομάδες. Παρά ταύτα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι κάθε μορφή άσκησης μπορεί να συμβάλει θετικά στην ψυχική υγεία.
Η κατάθλιψη και το άγχος επηρεάζουν έως και έναν στους τέσσερις ανθρώπους παγκοσμίως, με υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης στους νέους και στις γυναίκες.
Στόχος των ερευνητών ήταν να εκτιμήσουν συνολικά την επίδραση της άσκησης στα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, τόσο σε άτομα με κλινική διάγνωση όσο και χωρίς. Παράλληλα, διερεύνησαν αν ο τύπος, η ένταση, η διάρκεια, η συχνότητα, η επίβλεψη και το πλαίσιο (ατομικό ή ομαδικό) επηρεάζουν τα αποτελέσματα.
Αναζητήθηκαν αναλύσεις συνδυασμένων δεδομένων από τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που συνέκριναν την άσκηση με άλλες δραστηριότητες, με εικονικό φάρμακο (placebo) ή με απουσία παρέμβασης. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες που είχαν δημοσιευθεί στα αγγλικά έως τον Ιούλιο του 2025 και αφορούσαν προγραμματισμένες, δομημένες και επαναλαμβανόμενες μορφές σωματικής δραστηριότητας, ανεξαρτήτως έντασης, συχνότητας ή πλαισίου.
Για την κατάθλιψη συμπεριλήφθηκαν 57 αναλύσεις συνδυασμένων δεδομένων, που κάλυπταν 800 επιμέρους μελέτες με 57.930 συμμετέχοντες ηλικίας 10 έως 90 ετών. Οι συμμετέχοντες είτε είχαν διαγνωστεί με κλινική κατάθλιψη είτε εμφάνιζαν καταθλιπτικά συμπτώματα, χωρίς άλλες συννοσηρότητες.
Οι παρεμβάσεις ταξινομήθηκαν σε αερόβιες (19 αναλύσεις), προπόνηση αντίστασης (8), πρακτικές σώματος-νου —όπως γιόγκα, τάι-τσι και τσιγκόνγκ— (16) και συνδυαστικές μορφές (39).
Για το άγχος συμπεριλήφθηκαν 24 αναλύσεις συνδυασμένων δεδομένων, που περιλάμβαναν 258 επιμέρους μελέτες με 19.368 συμμετέχοντες ηλικίας 18 έως 67 ετών.
Οι παρεμβάσεις κατηγοριοποιήθηκαν ως αερόβιες (7), αντίστασης (1), σώματος-νου (9) και συνδυαστικές (13).
Μέγεθος επίδρασης και ομάδες με μεγαλύτερο όφελος
Η συνολική σύνθεση των δεδομένων έδειξε ότι η άσκηση είχε μέτριο μέγεθος επίδρασης στη μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και μικρό έως μέτριο μέγεθος επίδρασης στα συμπτώματα άγχους.
Τα μεγαλύτερα οφέλη καταγράφηκαν σε νεαρούς ενήλικες ηλικίας 18–30 ετών και σε γυναίκες που είχαν γεννήσει πρόσφατα.
Συνολικά, όλες οι μορφές άσκησης συνδέθηκαν με θετικά αποτελέσματα. Η αερόβια, η ομαδική και η εποπτευόμενη άσκηση παρουσίασαν τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα για την κατάθλιψη, ενώ για το άγχος ευεργετική επίδραση εμφάνισαν η αερόβια άσκηση, η προπόνηση αντίστασης, οι πρακτικές σώματος-νου και οι συνδυαστικές μορφές.
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ορισμένους περιορισμούς, όπως τις διαφορετικές ερμηνείες της έντασης και της διάρκειας της άσκησης στις επιμέρους αναλύσεις, καθώς και την περιορισμένη διαθεσιμότητα δεδομένων για όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Παρά ταύτα, καλούν τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας να συνταγογραφούν την άσκηση με την ίδια αυτοπεποίθηση που προτείνουν τις παραδοσιακές θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Όπως καταλήγουν, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική αποδοτικότητα, την ευκολία πρόσβασης και τα επιπλέον οφέλη για τη σωματική υγεία, η άσκηση αναδεικνύεται ως πιθανή παρέμβαση πρώτης γραμμής, ιδίως σε περιβάλλοντα όπου οι συμβατικές θεραπείες ψυχικής υγείας δεν είναι εύκολα προσβάσιμες ή αποδεκτές.