Μοιάζει με την ξαφνική εκδήλωση βίαου, ψυχωσικού επεισοδίου. Για λόγους που μας φαίνονται ασήμαντοι, οδηγοί βρίζουν, φωνάζουν, χειροδικούν. Η κίνηση στους δρόμους που όλο και χειροτερεύει, η «κακιά στιγμή» και τα… κατάλληλα πρόσωπα είναι ικανά να δημιουργήσουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που θα οδηγήσει σε ένα ακόμα από τα πολλά επεισόδια road rage ή, ελληνιστί, οδικής οργής, όπως αυτό της περασμένης εβδομάδας, όπου 59χρονος -σε βάρος του οποίου εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης- έσπασε το πόδι 22χρονης επειδή δεν μπορούσε να την περιμένει να παρκάρει…
Τα αίτια
Για να φτάσει κανείς σε τέτοια επίπεδα βίας δεν αρκεί το κυκλοφοριακό, πρέπει να είναι και κάπως… νταής. Ενδεχομένως να έχει και παρελθόν με άλλες επιθέσεις στον δρόμο και εμπειρία από την ατιμωρησία που επικρατεί για τέτοια περιστατικά, καθώς σπάνια οδηγούνται στα δικαστήρια και, όταν συμβαίνει, οι θύτες λαμβάνουν ποινές-χάδια, με το ακροατήριο συνήθως να γελάει με τις περιγραφές. Κι όμως, οι μελέτες του φαινομένου καταλήγουν ότι στη συντριπτική πλειοψηφία τους τα θύματα οδικής βίας θα εμφανίσουν μετατραυματικό στρες λόγω αυτού, εκτός εάν είναι -ακόμα πιο- άτυχα και πέσουν θύματα θανατηφόρας βίας.
Οπως έγινε τον περασμένο Δεκέμβριο στον Νέο Κόσμο, όταν 29χρονος, ο οποίος τσακώθηκε με 58χρονο οδηγό που «του έκλεισε τη μηχανή με το αυτοκίνητο», τον έδειρε τόσο άγρια που ο μεγαλύτερός του έπεσε νεκρός μετά από έμφραγμα.
Ο 29χρονος αθλητής πολεμικών τεχνών που χτύπησε μέχρι θανάτου 58χρονο οδηγό στον Νέο Κόσμο, τον περασμένο Δεκέμβριο
Ηταν χαρακτηριστική περίπτωση «μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη», καθώς, όπως διαπίστωσαν οι Αρχές, ο 29χρονος Αλβανός αθλητής πολεμικών τεχνών είχε καταγγελθεί για εμπλοκή τρεις φορές σε αντίστοιχα επεισόδια road rage και ξυλοδαρμών στον δρόμο, το 2022, το 2023 και μόλις έναν μήνα πριν από το θανατηφόρο περιστατικό. Τουλάχιστον στους δρόμους, η χώρα μοιάζει με ένα απέραντο φρενοκομείο. Γιατί, παράλληλα με τα δημοσιευμένα περιστατικά, αυτά δηλαδή που πήραν έκταση, συμβαίνουν δεκάδες άλλα. Ενας οδηγός μοτοσικλέτας «τσαλακώνει» τον ουρανό του αυτοκινήτου μιας γυναίκας που τον έκλεισε στον δρόμο, μια οδηγός αυτοκινήτου κάνει «τιμονιά» επιχειρώντας να βγάλει εκτός δρόμου τον οδηγό που της κόρναρε, άλλοι ανταλλάζουν «γαλλικά» και άλλοι γροθιές. Πού θα οδηγήσει όλο αυτό;
Οι… ύποπτες ωρες
«Σε γροθιές, τραυματισμούς και όξυνση του φαινομένου», απαντούν οι επιστήμονες. Για την ακρίβεια, μελέτη εννέα επιστημόνων του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμπεραίνει ότι όσο αυξάνονται τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στην Αθήνα, τόσο αυξάνονται και τα περιστατικά road rage, προφανώς λόγω του μποτιλιαρίσματος.
Σύμφωνα με τη μελέτη (την οποία υπογράφουν οι καθηγητές Δ. Κούζος, Κ. Κάτσος, Ι. Αναστοπούλου, Χρ. Κολεντίνης, Ν. Γούτας, Δ. Βλαχοδημητρόπουλος, Κ. Μωραΐτης, Χ. Σπηλιοπούλου και Εμ. Σακελλιάδης), τη μοναδική που έχει γίνει στη χώρα μας για την οδική οργή, ο «πυρετός» που προκαλεί τέτοια επεισόδια βίας στους δρόμους είναι συνήθως απογευματινός.
Κλείσιμο
Η μελέτη, η οποία εξέτασε 177 περιστατικά, αναφέρει ότι τα περισσότερα καταγράφονται περίπου στις 6 το απόγευμα, «πιθανότατα λόγω του συνδυασμού τόσο του αυξημένου άγχους (μετά το τέλος της εργασιακής ημέρας) και των συνθηκών πυκνής κίνησης. Είναι πιθανό αυτός ο συνδυασμός να προκαλεί ευερεθιστότητα σε κάποιους οδηγούς που μπορεί να οδηγήσει σε φυσική βία εάν παρουσιαστεί ευκαιρία». Ενδιαφέρον έχει ότι τα άλλα δύο peak της ημέρας στα περιστατικά road rage είναι λίγο πριν από τη 1 το μεσημέρι και στις 5 το απόγευμα, ώρες που επίσης συνδέονται με το τέλος εργασιακών βαρδιών.
Οι επιστήμονες συνδέουν τα περιστατικά road rage στην Ελλάδα και με την αύξηση των κυκλοφορούντων δικύκλων, ειδικά με την «έκρηξη» των delivery. Η αύξηση των δικύκλων στον δρόμο με τους «εποχικούς οδηγούς» που προσπαθούν να αποφύγουν την κίνηση ίσως να οδηγεί στην αύξηση και τέτοιων περιστατικών και να εξηγεί το γεγονός ότι τα περισσότερα καταγράφονται τον Μάιο -μήνας που ανοίγει ο καιρός (τη μεγαλύτερη συχνότητα έχουν έπειτα ο Δεκέμβριος, λόγω της εφιαλτικής κίνησης των Χριστουγέννων, ο Μάρτιος, ο Φεβρουάριος και ο Αύγουστος). Σε ό,τι αφορά τις ημέρες, τα περισσότερα περιστατικά (άνω του 18%) καταγράφονται τις Τρίτες. Ακολουθούν τα Σάββατα και οι… Τσαγκαροδευτέρες.
Ο πρόσφατος τραυματισμός 23χρονης από 59χρονο για μία θέση πάρκινγκ αναδεικνύει τη σκληρή αλήθεια με γνωστά και άγνωστα περιστατικά βίας που καταλήγουν ακόμη και σε δολοφονίες – Ποιες είναι οι ώρες, οι ημέρες και οι εποχές που το φαινόμενο της οδηγικής οργής βρίσκεται σε έξαρση
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Το τυπικό μοτίβο ανάπτυξης ενός road rage περιστατικού μπορεί να είναι το ακόλουθο: επιθετικό κορνάρισμα, βρισιές και χειρονομίες, καταδίωξη και πιθανό κλείσιμο δρόμου, έξοδος από το όχημα, σωματική βία. Εάν δούμε το ζήτημα στατιστικά, το… χαρακτηριστικό περιστατικό οργής στην Ελλάδα συμβαίνει μια Τρίτη του Μαΐου, λίγο μετά τις 6 το απόγευμα. Εάν το δούμε και επιδημιολογικά, σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης και τα συχνότερα περιστατικά, ο θύτης είναι Ελληνας άντρας (93,7%), απροσδιόριστης επαγγελματικής ιδιότητας, ηλικίας 18-29 ετών. Και το θύμα, πάλι Ελληνας άντρας (87%), εργαζόμενος (72,3%) και ηλικίας 40-49 ετών (26,6%).
Από τους δράστες, οι περισσότεροι χρησιμοποίησαν για την επίθεση τα χέρια και τα πόδια, ή ακόμα και το… κεφάλι τους για να προκαλέσουν τραυματισμούς (72,3%). Μόνο στο 12,4% χρησιμοποιήθηκαν ως όπλα σφυριά, λοστοί και σιδηρογροθιές, ενώ σε ένα ανησυχητικό 9,6% το όχημα του δράστη χρησιμοποιήθηκε με σκοπό να παρασύρει το θύμα.
Aγρια επιθετικότητα
Τα πράγματα ξέφυγαν εντελώς στο 2,8% των περιπτώσεων (πρόκειται για 5 από τα εξεταζόμενα περιστατικά) στα οποία οι δράστες νευρίασαν τόσο πολύ που επιχείρησαν να στραγγαλίσουν (!) το θύμα και στο 1,7% (3 περιπτώσεις) χρησιμοποίησαν αιχμηρό εργαλείο με σκοπό προφανώς να μαχαιρώσουν! Υπάρχουν και δύο «ορφανές» περιπτώσεις, όπου στη μία ο δράστης χρησιμοποίησε πιστόλι (έριξε άσφαιρα) και στην άλλη χρησιμοποίησε τα δόντια του: σε ένα περιστατικό στην Αθήνα, δύο οδηγοί τσακώθηκαν και ο ένας δάγκωσε τον άλλον!
Το πιο ανησυχητικό, λένε οι επιστήμονες, είναι ότι στα περισσότερα από τα περιστατικά οδικής βίας οι δράστες εξαπολύουν εξαιρετικά άγρια επιθετικότητα προς ένα άγνωστο προς αυτούς πρόσωπο. Μάλιστα, στο 40% των εξεταζόμενων περιστατικών, οι συμπλοκές μεταξύ αγνώστων για μια προτεραιότητα, μια παράβαση, ή μια θέση στάθμευσης στον δρόμο οδηγούν σε τραυματισμούς που χαρακτηρίζονται αρκετά σοβαροί και απαιτούν ιατρική περίθαλψη ή εισαγωγή στο νοσοκομείο.
Οπως Αμερική
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι τραυματισμοί είναι στην περιοχή του κεφαλιού και του λαιμού, καθώς τα περισσότερα θύματα δέχτηκαν σωματική επίθεση καθώς βρίσκονταν ακόμα μέσα στο αυτοκίνητό τους. Αυτός ο τρόπος επίθεσης εξηγεί, σύμφωνα με τους επιστήμονες που συνέταξαν τη μελέτη, και το γεγονός ότι οι περισσότεροι τραυματισμοί ήταν εγκεφαλικές διασείσεις, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι παλιότερη μελέτη του ίδιου τμήματος του ΕΚΠΑ διαπίστωνε ότι οι κρανιακές κακώσεις είναι οι πιο συνήθεις στη διάρκεια ληστειών, οπαδικής βίας και περιστατικών οδικής βίας.
Μπορεί να μην είμαστε ΗΠΑ (απ’ όπου μάλιστα προέρχεται ο όρος, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά το 1988 από τον αρχηγό της Αστυνομίας, που υιοθέτησε τη φράση των media για το ξέσπασμα βίας μεταξύ οδηγών στο Λος Αντζελες εκείνη τη χρονιά), όπου έχουν καταγραφεί 200 δολοφονίες και 12.000 τραυματισμοί τα τελευταία χρόνια.
Μπορεί να μην είναι συχνά τα αιματηρά περιστατικά όπως αυτό του Τέξας, όταν από τους πυροβολισμούς που αντάλλαξαν οδηγοί σκοτώθηκε περαστικός πεζός, ή της Φλόριντα, όπου 48χρονος οδηγός καταδίωξε οδηγό φορτηγού που έκρινε ότι τον… καθυστέρησε, για 65 χιλιόμετρα, περνώντας μέσα από πόλεις, μέχρι να τον ακινητοποιήσει και να τον πυροβολήσει 7 φορές σκοτώνοντάς τον, ή της ίδιας Πολιτείας, όπου αστυνομικός αναγκάστηκε να πυροβολήσει οδηγό που ετοιμαζόταν να πυροβολήσει άλλο οδηγό με τον οποίο τσακώθηκαν.
Ομως όσο αυξάνεται το άγχος και η ψυχολογική πίεση που προσθέτει η αυξημένη κίνηση στους δρόμους, τόσο αυξάνονται και τα περιστατικά βίας σε αυτούς. Σε αυτό συνηγορεί και έρευνα των Focus Bari και Anytime, σύμφωνα με την οποία το 80% των Ελλήνων οδηγών έρχεται αντιμέτωπο με λεκτική βία καθημερινά. Αλλες έρευνες, όπως του Ιδρύματος Vinci Autoroutes, δείχνουν ότι οι Ελληνες οδηγοί είναι από τους πιο «ανυπόμονους» και «εριστικούς» στην Ευρώπη, με το 50% να παραδέχεται ότι βρίζει άλλους οδηγούς. Κάτι που μας οδηγεί στις τελευταίες θέσεις στον δείκτη «Ευγένεια στον δρόμο».
Πρωτιά στην αγένεια
Με την Ελλάδα να έχει τα ευρωπαϊκά πρωτεία στους πιο αγενείς οδηγούς και στους πιο επιρρεπείς να μπλέξουν σε περιστατικά οδικής βίας, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Euractiv, το ερώτημα είναι γιατί υπάρχουν τόσα περιστατικά βίας για ασήμαντη αφορμή μεταξύ ανθρώπων που δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν μεταξύ τους και που μπορεί να μην ξαναδούν ο ένας τον άλλο ποτέ στη ζωή τους.
Ο επίκουρος καθηγητής Ψυχιατρικής του ΔΠΘ Χρίστος Λιάπης, σε άρθρο του στο ygeiamou.gr, έχει εξηγήσει ότι «οι δράστες τέτοιων περιστατικών παρουσιάζουν, συνήθως, θέματα διαχείρισης θυμού, ελέγχου των παρορμήσεων, συναισθηματικής αστάθειας, ενώ συχνή είναι και η χρήση ουσιών. Σε αυτούς δύνανται να απαντώνται συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας από το φάσμα της αντικοινωνικής διαταραχής με τη λεγόμενη “σκοτεινή τριάδα” του ναρκισσισμού, της ψυχοπαθητικότητας και της χειριστικότητας να κάνει την εμφάνισή της και σε άλλες πτυχές της ζωής του δράστη, πλην της οδήγησης».
Οδηγοί σε έκρηξη
93,7% των δραστών είναι Ελληνες άντρες απροσδιόριστης επαγγελματικής ιδιότητας, ηλικίας 18-29 ετών
87% των θύματων είναι πάλι Ελληνες άντρες, εργαζόμενοι (72,3%) και ηλικίας 40-49 ετών (26,6%).
72,3% των δραστών χρησιμοποίησαν για την επίθεση χέρια, πόδια ή ακόμα και το… κεφάλι τους
18% των επιθέσεων καταγράφονται τις Τρίτες
80% των Ελλήνων οδηγών έρχεται αντιμέτωπο με λεκτική βία καθημερινά
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή