Το Μπέλφαστ βρέθηκε στο επίκεντρο των ταραχών που ξέσπασαν μετά την αιματηρή επίθεση του 30χρονου Σουδανού, με την πόλη να θυμίζει εμπόλεμη ζώνη.
Σήμερα το πρωί η μυρωδιά καμένου ξύλου και πλαστικού είναι έντονη στον αέρα και τα προσωπικά αντικείμενα των ανθρώπων που έγιναν στάχτη, βρίσκονται σκορπισμένα παντού, ενώ υπάρχουν άνθρωποι που απλά δεν ξέρουν αν θα είναι ασφαλές για αυτούς να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
Οι βίαιες ταραχές συγκλόνισαν το Μπέλφαστ της Βόρειας Ιρλανδίας, όπου εκατοντάδες μασκοφόροι διαδηλωτές προχώρησαν σε εμπρησμούς κατοικιών, οχημάτων και δημόσιων υποδομών ενώ καταγγέλλεται ένα τρομακτικό πογκρόμ κατά μεταναστών.
Η αφορμή για την έκρηξη της οργής ήταν η επίθεση που σημειώθηκε το βράδυ της Δευτέρας στην οδό Kinnaird Avenue, στο βόρειο Μπέλφαστ, περιοχή με πλειονότητα Ρωμαιοκαθολικών κατοίκων. Σύμφωνα με την αστυνομία, ένας 30χρονος Σουδανός μετανάστης επιτέθηκε με μαχαίρι σε έναν άνδρα, προκαλώντας του σοβαρά τραύματα στο πρόσωπο, στον λαιμό και την πλάτη. Το θύμα ταυτοποιήθηκε ως ο 40χρονος Στίβεν Όγκιλβι, ο οποίος παρέμενε σε σοβαρή κατάσταση στο νοσοκομείο. Σύμφωνα με πληροφορίες, το θύμα ζούσε στο ίδιο συγκρότημα κοινωνικών κατοικιών με τον δράστη.
Πριν από την άφιξη της αστυνομίας, ο δράστης ακινητοποιήθηκε από πολίτες που έσπευσαν να βοηθήσουν. Ανάμεσά τους ήταν ο διευθυντής εταιρείας μετακομίσεων Ματ ΜακΚίερναν, ο οποίος χρησιμοποίησε το ραβδί χέρλινγκ του γιου του για να προσπαθήσει να σταματήσει την επίθεση, χτυπώντας τον μαχαιροβγάλτη αρκετές φορές. Μιλώντας στην Daily Mail, περιέγραψε τις στιγμές που εκτυλίχθηκαν μπροστά στα μάτια του:
«Είδαμε δύο άνδρες να παλεύουν στο δρόμο, με τον έναν πάνω στον άλλο.
Σκεφτήκαμε ότι ήταν καλύτερα να πάμε να τους χωρίσουμε. Ο [φίλος μου] Άντρε καθόταν στο μπροστινό κάθισμα του συνοδηγού και βγήκε πρώτος από το αυτοκίνητο.
Όμως, καθώς πλησίαζε, είδε το μαχαίρι. Μου φώναξε… να βρω κάτι για να βοηθήσω».
Οι αστυνομικές αρχές διευκρίνισαν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως η επίθεση σχετίζεται με τρομοκρατία. Σύμφωνα με τη νομοθεσία και την πρακτική που ακολουθείται στη Βόρεια Ιρλανδία, οι Αρχές δεν δημοσιοποιούν τα ονόματα των κατηγορουμένων πριν από την πρώτη εμφάνισή τους στο δικαστήριο.
Καθώς αυξάνονταν τα ερωτήματα σχετικά με το μεταναστευτικό καθεστώς του υπόπτου, ο αρχηγός της Αστυνομικής Υπηρεσίας της Βόρειας Ιρλανδίας επιβεβαίωσε ότι ο φερόμενος ως δράστης είχε ταξιδέψει από το Σουδάν στο Παρίσι και στη συνέχεια στο Δουβλίνο, πριν μεταβεί με λεωφορείο στη Βόρεια Ιρλανδία τον Φεβρουάριο του 2023. Οι Αρχές αποκάλυψαν ότι αμέσως μετά την άφιξή του στο Μπέλφαστ υπέβαλε αίτηση ασύλου, ενώ λίγους μήνες αργότερα το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών τού χορήγησε πενταετή άδεια παραμονής ως πρόσφυγα. Ο άνδρας διέθετε πλέον άδεια παραμονής αόριστης διάρκειας. Πηγές του βρετανικού υπουργείου Εσωτερικών ανέφεραν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν παρουσία του στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν από το 2023.
Η αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο εισήλθε στη χώρα αναζωπύρωσε αμέσως τη συζήτηση για την Κοινή Ζώνη Ταξιδιού (CTA), τη συμφωνία που αποτελεί βασικό τμήμα της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής και επιτρέπει τις μετακινήσεις μεταξύ της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, της Βόρειας Ιρλανδίας και της ηπειρωτικής Βρετανίας χωρίς συστηματικούς ελέγχους διαβατηρίων.
Το βράδυ της Τρίτης, παρά τις εκκλήσεις των Αρχών για αυτοσυγκράτηση, εκατοντάδες μασκοφόροι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στους δρόμους του Μπέλφαστ, οδηγώντας την πόλη σε μια νύχτα χάους. Οι δραματικές σκηνές άρχισαν να εκτυλίσσονται περίπου στις 8 μ.μ., όταν διαδηλωτές έσπρωξαν έναν φλεγόμενο κάδο απορριμμάτων πάνω σε λεωφορείο της υπηρεσίας Glider στην οδό Newtownards Road, με αποτέλεσμα το όχημα να καταστραφεί ολοσχερώς.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, σπίτια και αυτοκίνητα τυλίχθηκαν στις φλόγες, ενώ κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους. Πυρπολήθηκε επίσης ένα σούπερ μάρκετ που διέθετε προϊόντα από τη Μέση Ανατολή, ενώ αστυνομικά οχήματα δέχθηκαν επιθέσεις με τούβλα και ταραχοποιούς που σκαρφάλωσαν επάνω τους. Τουλάχιστον ένα περιπολικό παραδόθηκε στις φλόγες.
Υπήρξαν ενδείξεις ότι ορισμένοι από τους εμπρησμούς στόχευσαν σκόπιμα μη λευκούς κατοίκους, αναφέρουν βρετανικά ΜΜΕ.
Ο πάστορας Τζακ Μακί, ο οποίος βρισκόταν σε ένα από τα σημεία των επεισοδίων στην οδό Κράμλιν, δήλωσε στο BBC News ότι οι κάτοικοι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους «επειδή είναι μαύροι». Η οδός Λέντρικ στο ανατολικό Μπέλφαστ ήταν μία ακόμη περιοχή που υπέστη εκτεταμένες καταστροφές από τις πυρκαγιές.
Σε άλλο σημείο, περίπου 100 μασκοφόροι άνδρες κινήθηκαν κατά μήκος του δρόμου κλωτσώντας πόρτες και σπάζοντας παράθυρα. Σύμφωνα με το BBC, φώναζαν ότι «διώχνουν τους ξένους». Αναφέρθηκε επίσης ότι ομάδες κατοίκων είχαν δημιουργήσει πρόχειρα σημεία ελέγχου, σταματώντας διερχόμενα οχήματα για να εξακριβώσουν αν μέσα σε αυτά επέβαιναν αλλοδαποί.
Περίπου 30 χιλιόμετρα έξω από το Μπέλφαστ, στην κομητεία Άντριμ, άγνωστοι επιτέθηκαν σε τουρκικό κουρείο, σπάζοντας την πρόσοψη και τα παράθυρά του.
Παράλληλα, διαδηλώσεις κατά των μεταναστών πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες βρετανικές πόλεις, μεταξύ των οποίων το Λονδίνο, η Γλασκώβη και το Σαουθάμπτον.
Ο αναπληρωτής αρχηγός της Αστυνομικής Υπηρεσίας της Βόρειας Ιρλανδίας, Ράιαν Χέντερσον, προσπάθησε να περιορίσει τις «σποραδικές εστίες αναταραχής» αμέσως μόλις έγινε αντιληπτός ο κίνδυνος γενικευμένων επεισοδίων. Απηύθυνε έκκληση προς τους πολίτες να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, δηλώνοντας:
«Προτρέπω όλους να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους, να ενεργούν υπεύθυνα και να αποφεύγουν οποιαδήποτε δραστηριότητα που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τους ίδιους ή άλλους».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι αστυνομικοί «βρίσκονται επί τόπου, συνεργάζονται με τις υπηρεσίες και ανταποκρίνονται στα περιστατικά καθώς αυτά προκύπτουν». Αργότερα προειδοποίησε ότι οι ταραχές «βλάπτουν τις κοινότητες, βλάπτουν τις τοπικές επιχειρήσεις και φέρνουν τους νέους στο ποινικό σύστημα, ενώ δεν θα έπρεπε».
Η πρωθυπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας, Μισέλ Ο’Νιλ, καταδίκασε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα τα επεισόδια, χαρακτηρίζοντάς τα «απόλυτη βαρβαρότητα».
Όπως δήλωσε:«Ομάδες μασκοφόρων ανδρών που καίνε οικογένειες έξω από τα σπίτια τους δεν είναι τίποτα λιγότερο από αηδιαστική δειλία».
Στη συνέχεια πρόσθεσε:
«Αυτό δεν έχει καμία σχέση με την κοινότητα. Πρόκειται για καθαρή βανδαλιστική συμπεριφορά.
Η επίθεση στο βόρειο Μπέλφαστ ήταν ειδεχθής και λάθος. Ωστόσο, υπάρχουν επικίνδυνες προσπάθειες να εκμεταλλευτούν αυτό το γεγονός, να στοχεύσουν και να επιτεθούν σε αθώους ανθρώπους που απλώς προσπαθούν να ζήσουν, να εργαστούν και να μεγαλώσουν τις οικογένειές τους εδώ».
Η Κλερ Χάνα, βουλευτής του Μπέλφαστ και ηγέτιδα του Σοσιαλδημοκρατικού και Εργατικού Κόμματος, μίλησε στο Newsnight για την «εφιαλτική» επίθεση , η οποία, όπως είπε, «δικαιολογημένα προκάλεσε αποστροφή και σοκ» στους κατοίκους του Μπέλφαστ.
«Αυτό που βλέπετε είναι ένα πογκρόμ με ρατσιστικό υπόβαθρο. Βλέπουμε άνδρες να πηγαίνουν από πόρτα σε πόρτα ζητώντας να διωχθούν οι ξένοι αποκλειστικά και μόνο λόγω του χρώματος του δέρματός τους», κατήγγειλε.