Επικερδείς συμβάσεις με ισραηλινές εταιρείες, υπογράφονται από τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά το ιστορικό εγκλημάτων πολέμου του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, σύμφωνα με τα δεδομένα που συνέλεξε η οργάνωση Statewatch και αποκάλυψε το Al Jazeera.
Τα στοιχεία που παρουσίασε το Al Jazeera καταδεικνύουν ότι η Ισπανία που έχει επικρίνει πολύ έντονα το Ισραήλ στην Ευρώπη, συμφώνησε σε 14 συμβάσεις αξίας σχεδόν 227 εκατομμυρίων ευρώ από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2025. Η μεγαλύτερη από αυτές, αξίας 207 εκατομμυρίων ευρώ αφορά σύμβαση του ισπανικού Υπουργείου Άμυνας με την εταιρεία Rafael για αεροπορικά οπλικά συστήματα. Οι ισπανικές αστυνομικές δυνάμεις αγόρασαν επίσης αλεξίσφαιρα γιλέκα από την ισραηλινή εταιρεία Marom Dolphin.
Συνολικά, τα δεδομένα δείχνουν ότι δημόσιοι θεσμοί κρατών-μελών της ΕΕ υπέγραψαν 194 συμβάσεις αξίας σχεδόν 2,7 δισ. ευρώ με ισραηλινές εταιρείες.
Ο αριθμός των συμβάσεων μάλιστα αυξήθηκε μετά την έναρξη του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα. Μεταξύ Ιανουαρίου 2022 και Οκτωβρίου 2023, καταγράφηκαν 82 συμφωνίες αξίας άνω των 1,2 δισ. ευρώ. Συμβάσεις αξίας 1,6 δισ. ευρώ υπογράφηκαν στους επόμενους 21 μήνες, μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και Ιουλίου 2025.
Η στάση της ΕΕ έρχεται σε αντίθεση με την καταδίκη της πολιτικής του Ισραήλ από πολλά κράτη, αλλά και με τις διαδικασίες στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης κατά του Ισραήλ για παραβίαση της Σύμβασης για τη Γενοκτονία στη Γάζα. Το 2024, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης έκρινε ότι υπάρχει «πραγματικός και άμεσος κίνδυνος» ανεπανόρθωτης βλάβης για τους Παλαιστινίους και αποφάσισε ότι τα κράτη δεν πρέπει να βοηθούν ή να διευκολύνουν την παράνομη παρουσία του Ισραήλ στα κατεχόμενα εδάφη.
Ο Γιουσέφ Αλ Ταμίμι, επίκουρος καθηγητής Νομικών Σπουδών στο Central European University στη Βιέννη, δήλωσε στο Al Jazeera ότι η στάση της ΕΕ είναι «νομικά μη βιώσιμη».
Το ICJ «έθεσε σαφείς υποχρεώσεις για όλα τα κράτη να λάβουν μέτρα που να εξαλείφουν, να μετριάζουν και να διορθώνουν την παράνομη κατοχή της Παλαιστίνης», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η απόφαση είναι «δεσμευτική για όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ βάσει των συμφωνιών και του διεθνούς δικαίου».
Η μεγάλη πλειονότητα των συμβάσεων σε αυτή την 42μηνη περίοδο αφορούσε προηγμένες τεχνολογίες και προϊόντα υψηλής τεχνογνωσίας, όπως οπλικά συστήματα και μικροτσίπ.
Διαβάστε: Γάζα / 460 πρώην αξιωματούχοι της Ευρώπης καλούν την ΕΕ να επιβάλει κυρώσεις στο Ισραήλ
Οι ισραηλινές στρατιωτικές εταιρείες Elbit Systems, Rafael Advanced Defense Systems και Troya Tech Defence Ltd συγκαταλέγονται μεταξύ των 10 κορυφαίων αναδόχων.
Η Ουγγαρία, στενότερος σύμμαχος του Ισραήλ στην Ευρώπη, υπέγραψε τον μεγαλύτερο αριθμό συμβάσεων (42), αξίας σχεδόν 603 εκατομμυρίων ευρώ.
Ωστόσο, χώρες όπως η Σουηδία και η Ισπανία, που έχουν εκφράσει έντονη κριτική στο Ισραήλ, δεν έχουν σταματήσει να αγοράζουν προϊόντα και υπηρεσίες από ισραηλινές εταιρείες.
Η Γερμανία επίσης έχει υπογράψει δεκάδες συμβάσεις με ισραηλινές εταιρείες, συνολικής αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, για στρατιωτικό εξοπλισμό, κυβερνοασφάλεια, εργαστηριακά εργαλεία και ιατρικό εξοπλισμό.
Το γερμανικό Υπουργείο Οικονομίας ανέφερε ότι οι ισραηλινές εταιρείες μπορούν να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς, όπως όλες οι εταιρείες βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας, και ότι οι συμβάσεις εξετάζονται κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την εξωτερική και την αμυντική πολιτική.
Πανεπιστήμια και δημόσιοι οργανισμοί υγείας και ενέργειας σε χώρες της ΕΕ εμφανίζονται επίσης ως συμβαλλόμενοι ισραηλινών εταιρειών.
Το Πολυτεχνείο της Μαδρίτης υπέγραψε δύο συμβάσεις για εξοπλισμό κβαντικών υπολογιστών.
Το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Leuven στο Βέλγιο υπέγραψε σύμβαση για λογισμικό γονιδιακής ανάλυσης.
Η βελγική εταιρεία ενέργειας ORES διατηρεί σύμβαση με ισραηλινή εταιρεία πληροφορικής.
Το ιταλικό υπουργείο Εσωτερικών υπέγραψε σύμβαση για αλεξίσφαιρα γιλέκα.
Το εμπόριο μεταξύ ΕΕ και Ισραήλ ανήλθε σε 42,6 δισ. ευρώ το 2024. Η μερική αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ θα μπορούσε να επηρεάσει εξαγωγές αξίας περίπου 5,8 δισ. ευρώ.
Η συμφωνία επιτρέπει στο Ισραήλ πρόσβαση σε ευρωπαϊκά προγράμματα έρευνας, όπως το Horizon Europe, από τα οποία έχει λάβει δισεκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδότηση.