Η κυβέρνηση των ΗΠΑ και η Τεχεράνη διασταυρώνουν δημόσια τις θέσεις τους γύρω από το πρόσφατο Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για τις διμερείς διαπραγματεύσεις, με την Ουάσινγκτον να υποστηρίζει ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί πρόσθετες δεσμεύσεις που δεν αποτυπώνονται στο κείμενο και την ιρανική πλευρά να τις απορρίπτει πλήρως.
Οι αντικρουόμενες δηλώσεις, σε συνδυασμό με αναφορές του CNN και τις αμφισβητήσεις για την αξιοπιστία αμφότερων των πλευρών, εντείνουν την αβεβαιότητα για το πραγματικό περιεχόμενο της συμφωνίας και την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Η αντιπαράθεση για το περιεχόμενο του μνημονίου
Από τη στιγμή που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα το Μνημόνιο Κατανόησης, το οποίο –σύμφωνα με το CNN– φαινόταν να περιλαμβάνει όρους ευνοϊκούς για το Ιράν, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί επιπλέον σημαντικές παραχωρήσεις στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, όπως σημειώνεται, καμία από αυτές τις υποτιθέμενες δεσμεύσεις δεν περιλαμβάνεται στο προσχέδιο της συμφωνίας, ενώ το Ιράν τις διαψεύδει κατηγορηματικά.
Η εικόνα περιπλέκεται περαιτέρω από επισημάνσεις περί ζητημάτων αξιοπιστίας στην αμερικανική πλευρά, γεγονός που καθιστά –όπως αναφέρεται– δυσδιάκριτο ποια εκδοχή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Οι δηλώσεις Τραμπ και Βανς
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί «πλήρως και ολοκληρωτικά» πυρηνικές επιθεωρήσεις «στο υψηλότερο επίπεδο» και μάλιστα «επ’ άπειρον».
«Αυτό θα διασφαλίσει την “πυρηνική ειλικρίνεια”. Αν δεν είχαν συμφωνήσει σε αυτό, δεν θα υπήρχαν περαιτέρω διαπραγματεύσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Αντίστοιχα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, μιλώντας στην Ελβετία, χαρακτήρισε τις εξελίξεις «σημαντικό ορόσημο», υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει να επιτρέψει πρόσβαση επιθεωρητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).
Παράλληλα, ο Τραμπ επανήλθε αργότερα, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει συμφωνία για «100% επιθεωρήσεις» και προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση οι συνομιλίες θα τερματίζονταν άμεσα.
Η διάψευση της Τεχεράνης
Η ιρανική πλευρά απορρίπτει τις αμερικανικές τοποθετήσεις. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ δήλωσε ότι η συνεργασία με τον ΔΟΑΕ θα συνεχιστεί με βάση τις υπάρχουσες διαδικασίες, χωρίς νέες δεσμεύσεις ή διευρυμένη πρόσβαση επιθεωρητών σε σοβαρά κατεστραμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Το Ιράν επισημαίνει ότι ο ΔΟΑΕ ήδη διαθέτει περιορισμένη πρόσβαση στη χώρα, ενώ υπενθυμίζεται ότι οι εκτεταμένοι έλεγχοι είχαν αποτελέσει βασικό στοιχείο της συμφωνίας της εποχής Ομπάμα, από την οποία αποχώρησαν οι ΗΠΑ επί Τραμπ.
Τα ιρανικά κεφάλαια και οι οικονομικές ρυθμίσεις
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που θα αποδεσμευθούν θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την αγορά αμερικανικών προϊόντων.
Ο Τζέι Ντι Βανς ανέφερε ότι ο Τζάρεντ Κούσνερ έχει σχεδιάσει μηχανισμό μέσω του οποίου οι δαπάνες θα εγκρίνονται από τις ΗΠΑ και το Κατάρ, με στόχο την αγορά αγροτικών προϊόντων όπως σόγια, καλαμπόκι και σιτάρι.
Αντίστοιχες τοποθετήσεις έκαναν και ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Μάικλ Γουόλτς, καθώς και ο ίδιος ο Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι τα κεφάλαια θα τελούν υπό αμερικανικό έλεγχο και θα κατευθύνονται σε τρόφιμα και ιατρικά είδη.
Ωστόσο, ο Γουόλτς παραδέχθηκε ότι το ζήτημα του ελέγχου των κεφαλαίων παραμένει ακόμη υπό διαπραγμάτευση.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ Αλί Μπαχρεϊνί απέρριψε κάθε εξωτερική εμπλοκή, τονίζοντας ότι η διαχείριση των κεφαλαίων αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Τεχεράνης.
Οι διαφωνίες για τα Στενά του Ορμούζ
Το μνημόνιο προβλέπει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα είναι ατελώς για 60 ημέρες. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι η ελεύθερη διέλευση θα είναι μόνιμη, υποστηρίζοντας πως το ζήτημα έχει ήδη διευθετηθεί.
Η Τεχεράνη δεν επιβεβαιώνει αυτή την εκδοχή και έχει προαναγγείλει την επιβολή τελών για ορισμένες υπηρεσίες, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα προχωρά ήδη σε σχετικό σχεδιασμό.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει φτάσει μάλιστα στο σημείο να απειλήσει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να «αναλάβουν τον έλεγχο» των Στενών και να επιβάλουν οι ίδιες χρεώσεις διέλευσης.
Αυξανόμενη αβεβαιότητα και αλληλοκατηγορίες
Το CNN επισημαίνει ότι οι αντικρουόμενες δηλώσεις και από τις δύο πλευρές, σε συνδυασμό με προηγούμενες διαψεύσεις και αναθεωρήσεις τοποθετήσεων, δημιουργούν έντονη αβεβαιότητα γύρω από το πραγματικό περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων.
Ο Τραμπ είχε επανειλημμένα δηλώσει ότι μια συμφωνία με το Ιράν ήταν επικείμενη και ότι η Τεχεράνη είχε αποδεχθεί τις αμερικανικές απαιτήσεις, κάτι που τελικά δεν επιβεβαιώθηκε.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί και προηγούμενες αποκλίσεις μεταξύ δημόσιων δηλώσεων και τελικών κειμένων, όπως στην περίπτωση του MOU, όπου ορισμένα σημεία που είχαν διαψευστεί εκ των προτέρων ενσωματώθηκαν τελικά στο κείμενο.
Η αμερικανική πλευρά αποδίδει μέρος των αποκλίσεων σε ευαίσθητους πολιτικούς χειρισμούς και άτυπες συμφωνίες, χωρίς όμως να υπάρχει επίσημη τεκμηρίωση, γεγονός που εντείνει τις επιφυλάξεις.
Σκληρές δηλώσεις από την Τεχεράνη για την άμυνα
Σε νέο γύρο δηλώσεων, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υποστήριξε ότι χωρίς το πυραυλικό πρόγραμμα της χώρας, το Ιράν θα είχε «ισοπεδωθεί σαν τη Γάζα» κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Όπως τόνισε, το πυραυλικό πρόγραμμα είναι απολύτως μη διαπραγματεύσιμο. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου στο Ισλαμαμπάντ με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ, επανέλαβε ότι οι βαλλιστικοί πύραυλοι δεν πρόκειται να ενταχθούν στο μνημόνιο ή σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση.
Από την πλευρά του, ο Πακιστανός πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι στο μνημόνιο δεν υπάρχει καμία αναφορά σε βαλλιστικούς πυραύλους, σημειώνοντας ότι «δεν μπορεί να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά» σε ζητήματα στρατιωτικών δυνατοτήτων μεταξύ κρατών.
Η Ουάσινγκτον μιλά για επιπλέον ιρανικές παραχωρήσεις, τις οποίες η Τεχεράνη αρνείται κατηγορηματικά – Σκληρές δηλώσεις από Πεζεσκιάν για την άμυνα
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή