Ο θάνατος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την πυρηνική πολιτική του Ιράν.
Ο πρώην Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε έκθεση με τα πυρηνικά επιτεύγματα της Τεχεράνης / Φωτογραφία AP
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, σκληροπυρηνικοί πιέζουν για αναθεώρηση της φάτουα, ενώ το IRGC προειδοποιεί για επανεξέταση της στάσης απέναντι στα πυρηνικά, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά. Το Ιράν διαθέτει σημαντική ποσότητα εμπλουτισμένου ουρανίου, ικανή για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, αν ανατραπεί η φάτουα, αλλά οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα λειτουργήσει κυρίως αποτρεπτικά. Η πιθανή απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε πυρηνική κούρσα στην Μέση Ανατολή, αλλά η αποτροπή απέναντι στις ΗΠΑ δεν θα ήταν εφικτή.
Σύμφωνα με το CNN, αναλυτές εκτιμούν ότι η φάτουα που απαγόρευε την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων ενδέχεται να επανεξεταστεί υπό τη νέα ηγεσία.
Όταν το μυστικό πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ήρθε στο φως της διεθνούς κοινότητας πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες, η Τεχεράνη τόνιζε ότι οι προθέσεις της ήταν αποκλειστικά ειρηνικές. Ο Αλί Χαμενεΐ είχε εκδώσει φάτουα που απαγόρευε ρητά την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Παρά τις πιέσεις και τις απειλές από ΗΠΑ και Ισραήλ, ο Χαμενεΐ παρέμεινε προσηλωμένος σε μια «στρατηγική υπομονή», επιτρέποντας την ανάπτυξη του εμπλουτισμού ουρανίου χωρίς να φτάσει στο σημείο της παραγωγής βόμβας.
Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, οι σκληροπυρηνικές πτέρυγες του Ιράν ενισχύουν τις πιέσεις για αναθεώρηση της φάτουα. Το IRGC προειδοποιεί ότι η χώρα είναι έτοιμη να επανεξετάσει τη στάση της απέναντι στα πυρηνικά.
Ο γιος του Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα, νέος ανώτατος ηγέτης, παραμένει μακριά από τη δημόσια σφαίρα, προκαλώντας εικασίες για τη φυσική του κατάσταση και τη στρατηγική του. Η πρώτη του δημόσια δήλωση επικεντρώθηκε στην εκδίκηση για τον θάνατο του πατέρα του, χωρίς αναφορά στα πυρηνικά, αφήνοντας ανοιχτά τα ενδεχόμενα.
Το Ιράν διαθέτει πάνω από 400 κιλά υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, ποσότητα που θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατασκευή αρκετών πυρηνικών όπλων, εάν η φάτουα ανατραπεί. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ακόμη και μια απλή πυρηνική συσκευή θα λειτουργούσε κυρίως ως μέσο πολιτικής αποτροπής, ενώ η στρατιωτική αξία της θα ήταν περιορισμένη σε σχέση με προηγμένα όπλα.
Σύμφωνα με το CNN, η πιθανή απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν θα μπορούσε να πυροδοτήσει ανταγωνισμό με περιφερειακές χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία, που έχει ήδη δηλώσει ότι θα ακολουθούσε ανάλογη πορεία.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η αποτροπή απέναντι στις ΗΠΑ δεν θα ήταν εφικτή λόγω της περιορισμένης δυνατότητας βολής πυραύλων και της ανισομέρειας στις πυρηνικές δυνατότητες.
Τέλος, σύμφωνα με το CNN, η πυρηνική φάτουα του Αλί Χαμενεΐ βρίσκεται υπό αμφισβήτηση. Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για την πορεία του Ιράν, καθώς η νέα ηγεσία καλείται να αποφασίσει μεταξύ συνέχισης της περιοριστικής πολιτικής ή στροφής προς μια πιο επιθετική στρατηγική που θα αλλάξει τα δεδομένα στην περιοχή.