Του Δημήτρη Μακροδημόπουλου
Ποιά είναι λοιπόν η πλέον ενδεδειγμένη θέση του ΚΤΕΛ στην περίπτωση που θα μεταφερθεί από το κέντρο της Αλεξανδρούπολης; Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 αναζητείται η απάντηση ανάμεσα στον Γαλλικό σταθμό και στη Χηλή ενώ είχε αναφερθεί από μελετητές της Β1 φάσης του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου ως ιδανικότερη θέση η χωροθέτηση του ΚΤΕΛ στο χώρο των αποθηκών του ΟΣΕ στο λιμάνι, στο Ο.Τ. 298Α (Γνώμη 22/6/2022).
Η απάντηση δεν είναι προφανής; Είναι η θέση που εξυπηρετεί καλύτερα τους δημότες της πόλης και τους επισκέπτες της αλλά και τους διερχόμενους ώστε να είναι ευχερής και άμεση η μετεπιβίβαση από το ένα μέσο στο άλλο. Είναι η λογική που διέπει τη χωροθέτηση όλων των μέσων μεταφοράς σε ολόκληρη την Ευρώπη αλλά αμφισβητείται στην πόλη μας. Επομένως για τη χωροθέτηση του ΚΤΕΛ θα πρέπει να αποφασίσουν οι δημότες. Επιτέλους ας κάνουμε και μία άσκηση δημοκρατίας σε αυτή την πόλη, όχι μόνον εκλογές και αξιοποίηση της ψήφου ως λευκής επιταγής από την εκάστοτε δημοτική αρχή.
Υπάρχει η δυνατότητα για τη διενέργεια δημοψηφίσματος; Υπάρχει! Έχει θεσμοθετηθεί με το Ν. 4555/2018 με τίτλο «Μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Εμβάθυνση της Δημοκρατίας – Ενίσχυση της συμμετοχής – κλπ». Στο Κεφάλαιο Η’ με θέμα: «Ρυθμίσεις για την ενίσχυση των θεσμών συμμετοχής στην Τοπική Αυτοδιοίκηση – Δημοτικό και Περιφερειακό δημοψήφισμα» από το άρθρο 133 έως το άρθρο 151 περιγράφονται αναλυτικά το αντικείμενο του δημοψηφίσματος, η πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή του, οι περιορισμοί που αφορούν το αντικείμενο και το χρόνο διεξαγωγής του και την όλη διαδικασία.
Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρο 134 «δημοτικό ή περιφερειακό δημοψήφισμα διεξάγεται: α) μετά από απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του ή β) μετά από αίτηση εγγεγραμμένων εκλογέων του οικείου δήμου ή περιφέρειας, ο αριθμός των οποίων δεν μπορεί να είναι μικρότερος του δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων εκλογέων» Το ποσοστό του δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων εκλογέων που απαιτείται για να ξεκινήσει η διαδικασία ενός δημοτικού δημοψηφίσματος δεν είναι απαγορευτικό, το αντίθετο θάλεγα
Σύμφωνα με το άρθρο 149, παρ. 7 «Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος που διεξάγεται σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις δεσμεύει το οικείο συμβούλιο στο πλαίσιο της απόφασης που θα λάβει αυτό, ως προς το θέμα επί του οποίου έχει διεξαχθεί»
Όμως η κυβέρνηση που εκλέχθηκε τον Ιούλιο του 2019 με το άρθρο 11 του Ν. 4674/2020 ανέστειλε την ισχύ των άρθρων 133 έως 151 του Ν. 4555 «καθ’ όλη της διάρκεια της τρέχουσας δημοτικής και περιφερειακής περιόδου». Επομένως από τις 1/1/2024, δηλαδή εδώ και δύο χρόνια, τα άρθρα 133 έως 151 του Ν. 4555 για τη διεξαγωγή δημοτικού και περιφερειακού δημοψηφίσματος ισχύουν και πάλι. Κανείς δεν μίλησε μέχρι σήμερα γιαυτή τη δυνατότητα.
Υπάρχουν όμως χρονικοί περιορισμοί: Σύμφωνα με το άρθρο 135 του Ν. 4555/2018 «Δεν επιτρέπεται να διεξαχθεί δημοψήφισμα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου για την ανάδειξη των μελών του εθνικού ή του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, για την ανάδειξη των αυτοδιοικητικών αρχών ή για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σε εθνικό επίπεδο. Δημοψήφισμα δεν επιτρέπεται επίσης, να διεξαχθεί κατά το ημερολογιακό έτος της διενέργειας των εκλογών για την ανάδειξη των αυτοδιοικητικών αρχών»
Δεδομένου ότι το 2027 θα διεξαχθούν οι εθνικές εκλογές και το 2028 οι ευρωεκλογές και οι δημοτικές – περιφερειακές εκλογές, ουσιαστικά ο χρόνος που απομένει με βεβαιότητα για την διεξαγωγή δημοψηφίσματος είναι το 2026 και μετά τις εθνικές εκλογές του 2027 μέχρι το τέλος του 2027.
Ο δήμαρχος της Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης είχε διεξάγει επί θητείας του άτυπο δημοψήφισμα για τον Οργανισμό Ύδρευσης Θεσσαλονίκης για την ιδιωτικοποίηση του ή όχι. Τότε δεν υφίστατο ο Ν. 4555/2018. Σήμερα επανέρχεται η Θεσσαλονίκη για τη διενέργεια δημοψηφίσματος για την ανάπλαση των 180 στρεμμάτων της ΔΕΘ με ερώτημα για τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου στο κέντρο της πόλης με έμφαση στο πράσινο και στη δημόσια χρήση. Ήδη έχουν συγκεντρωθεί πάνω από 23.000 υπογραφές εκλογέων, που αντιστοιχούν στο απαιτούμενο από τη νομοθεσία 10% προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία (Καθημερινή 28/2/2026).
Ας ξεκινήσουμε άμεσα και εμείς στην πόλη μας τη διαδικασία για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το ΚΤΕΛ. Διότι πέραν του ΚΤΕΛ θα αποτελέσει την αφετηρία για την παρέμβασή μας και σε άλλα σοβαρά θέματα που ταλανίζουν την πόλη μας. Να αρχίσουμε και εμείς να καθορίζουμε τη ζωή μας. Διότι όπως γράφει ο David Harvey σχετικά: « Το είδος της πόλης την οποία θέλουμε δεν μπορεί να διαχωριστεί από το είδος του ανθρώπου που θέλουμε να είμαστε»
Μακροδημόπουλος Δημήτρης
Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ