Ο επερχόμενος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγιαρ, γνωρίζει ακριβώς τι θέλει από τις Βρυξέλλες — και οι Βρυξέλλες γνωρίζουν τι περιμένουν από τη Βουδαπέστη.
Ο Πέτερ Mάγιαρ ανοίγει δίαυλο επικοινωνίας με τις Βρυξέλλες, επιδιώκοντας μια συνολική συμφωνία για την αποκατάσταση των σχέσεων Ουγγαρίας – ΕΕ.
Παρόλο που ο Μάγιαρ σχεδόν σίγουρα δεν θα αναλάβει πριν από τις 5 Μαΐου το νωρίτερο, έχει ήδη αρχίσει να επικοινωνεί με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν — με την οποία μίλησε το βράδυ της Δευτέρας — προσπαθώντας να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Βουδαπέστης με την ΕΕ, οι οποίες κατέρρευσαν κατά τη διάρκεια της 16ετούς διακυβέρνησης του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.
Για τη νέα κυβέρνηση του Μάγιαρ, η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητα μετά τη νίκη στις εκλογές της Κυριακής είναι να ξεμπλοκάρει τα 18 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει λόγω της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης επί Όρμπαν. Θέλει επίσης πρόσβαση σε περίπου 16 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών αμυντικών δανείων και να τερματιστεί το πρόστιμο του 1 εκατ. ευρώ ημερησίως που επιβάλλεται λόγω της άρνησης της Ουγγαρίας να συμμορφωθεί με τη μεταναστευτική νομοθεσία.
Ωστόσο, οι Βρυξέλλες δεν πρόκειται απλώς να παραχωρήσουν αυτά τα οφέλη σε έναν νέο ηγέτη. Ο Μάγιαρ θα πρέπει να ξεπεράσει αρκετά εμπόδια για να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση και να αποδείξει ότι παίρνει στα σοβαρά τη μεταρρύθμιση του αυταρχικού κράτους του Όρμπαν, ενώ και οι Βρυξέλλες έχουν τις δικές τους υψηλού επιπέδου πολιτικές προτεραιότητες που πρέπει να ικανοποιήσει.
Για τις Βρυξέλλες, ο βασικός πολιτικός στόχος είναι η Ουγγαρία να άρει το βέτο της σε ένα κρίσιμο δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο και να στηρίξει ένα νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει επίσης η Ουγγαρία να εγκαταλείψει την αντίθεσή της στην έναρξη επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία.
Ευτυχώς και για τις δύο πλευρές, φαίνεται ότι υπάρχει διάθεση για γρήγορη πρόοδο. Για τον Μάγιαρ, ο χρόνος πιέζει, καθώς κινδυνεύει να χάσει σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κονδυλίων αν δεν εφαρμόσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για το κράτος δικαίου μέχρι τον Αύγουστο.
«Μπορώ να πω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να φέρουμε αυτά τα χρήματα πίσω, και μάλιστα το συντομότερο δυνατό», δήλωσε τη Δευτέρα ο ίδιος.
Παράλληλα, δεσμεύτηκε να συμφωνήσει σε μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις με τη φον ντερ Λάιεν κατά την τηλεφωνική τους επικοινωνία και τόνισε τη σημασία της εφαρμογής μέτρων κατά της διαφθοράς — συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία — καθώς και της διασφάλισης της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και της προστασίας της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Η φον ντερ Λάιεν εμφανίστηκε αισιόδοξη για την επανεκκίνηση των σχέσεων. «Φυσικά, θα αρχίσουμε να εργαζόμαστε με την κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό… για να επιτευχθεί ταχεία πρόοδος προς όφελος του ουγγρικού λαού», δήλωσε.
Η Σουηδή υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Τζέσικα Ρόζενκραντς, συμφώνησε ότι το διπλωματικό κλίμα φαίνεται πλέον ευνοϊκό. «Το γεγονός και μόνο ότι ο Πέτερ Μάγιαρ δηλώνει ξεκάθαρα ότι θέλει να αποκαταστήσει τις σχέσεις και την εμπιστοσύνη με την ΕΕ είναι σημαντικό από μόνο του», είπε. «Αυτό δημιουργεί καλές προϋποθέσεις και αυξάνει τις προσδοκίες για ευκολότερη συνεργασία με την Ουγγαρία».
A man wrapped in the European Union flag waves a Hungarian flag, backdropped by the parliament building, early Monday April 13, 2026 as people celebrate Peter Magyar ousting Prime Minister Viktor Orban after 16 years in power. (AP Photo/Sam McNeil)
Την πρώτη ημέρα μετά τη νίκη τους στις εκλογές, ο Μάγιαρ ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «συμβιβασμούς» σε επίπεδο ΕΕ και ότι θέλει «να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων».
Σε συνέντευξη Τύπου διάρκειας τριών ωρών τη Δευτέρα, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο. Ανέφερε ότι η Βουδαπέστη είχε συμφωνήσει στη χρηματοδότηση αυτή σε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο και ότι τώρα «θέλει να είναι συνεπής» με αυτή τη δέσμευση. Τόνισε επίσης ότι διαθέτει πλέον κρίσιμη πλειοψηφία δύο τρίτων στο ουγγρικό κοινοβούλιο, που θα του επιτρέψει να προχωρήσει σε εκτεταμένες δικαστικές μεταρρυθμίσεις ώστε να συμμορφωθεί με τους κανόνες της ΕΕ και να αποδεσμεύσει τα κονδύλια. Έδειξε επίσης πρόθεση να κρατήσει αποστάσεις από τη Μόσχα και, παρότι αντιτίθεται στην ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα «βοηθήσει τις χώρες που είναι έτοιμες να ενταχθούν, αντί να τις κρατά σε αναμονή».
Λιγότερο αρεστή στην ΕΕ ήταν η δήλωσή του ότι η Ουγγαρία εξακολουθεί να θέλει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, αν και αποδέχεται ότι οι κυρώσεις πρέπει να παραμείνουν όσο διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία. Δεν διευκρίνισε επίσης αν θα στηρίξει το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Η Ουκρανία αποτελεί ευαίσθητο θέμα για τον Μάγιαρ— λόγω του έντονου αντιαουκρανικού αισθήματος στην Ουγγαρία — ωστόσο οι διπλωμάτες εκτιμούν ότι μπορεί να βρεθεί συμβιβασμός.
«Το κόμμα Τίσα έχει δηλώσει ότι δεν θέλει ταχεία διαδικασία. Και η Σουηδία θέλει διαδικασία βάσει αξιών», δήλωσε η Ρόζενκραντς. «Η Ουκρανία πληροί τις προϋποθέσεις — έχει προχωρήσει σημαντικά στις μεταρρυθμίσεις — και τώρα είναι η στιγμή να ανοίξει επίσημα το πρώτο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων».
Είναι σημαντικό ότι το πρώτο ταξίδι του Μάγιαρ στο εξωτερικό θα είναι στην Πολωνία, η οποία έχει μία πρόσφατη εμπειρία στην αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος «θα είναι έτοιμος να τον βοηθήσει και να του εξηγήσει όλες τις λεπτομέρειες» και να «μοιραστεί εμπειρίες», δήλωσε ο επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Πολιτικής Πλατφόρμας του Τουσκ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Αντρέι Χαλίτσκι. Αφού ο Τουσκ κέρδισε τις εκλογές στην Πολωνία το 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2024 αποδέσμευσε πάνω από 100 δισ. ευρώ που είχαν παγώσει λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου, αφού ο Τουσκ υπέβαλε σχέδιο δικαστικών μεταρρυθμίσεων και έκανε τα πρώτα βήματα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Στην περίπτωση της Πολωνίας, ωστόσο, ο ακροδεξιός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι τελικά μπλόκαρε τις μεταρρυθμίσεις που είχε υποσχεθεί ο Τουσκ, οδηγώντας σε επικρίσεις ότι η Βαρσοβία εξασφάλισε τη χρηματοδότηση απλώς με υποσχέσεις αλλαγών.
Η πικρή εμπειρία της Βαρσοβίας έχει καταστήσει την Επιτροπή πιο επιφυλακτική στο να εκταμιεύει κονδύλια πριν βεβαιωθεί ότι οι μεταρρυθμίσεις έχουν όντως εφαρμοστεί, κάτι που καθιστά απίθανο ο Μαγυάρ να εξασφαλίσει πρόωρες πληρωμές. Ωστόσο, η υπερπλειοψηφία του σημαίνει ότι είναι απίθανο να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του Τουσκ με έναν παρεμποδιστικό πρόεδρο, καθώς μπορεί απλώς να περάσει τα μέτρα όπως επιθυμεί.
«Έχουμε υπερπλειοψηφία στο κοινοβούλιο και αυτό μας δίνει τη δύναμη να μετασχηματίσουμε τα κρατικά συστήματα και θα το κάνουμε», δήλωσε ο Μαγυάρ.
Δηλώνοντας ότι θέλει να σχηματίσει κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό, ο Μάγιαρ κάλεσε τον πρόεδρο της Ουγγαρίας να επισπεύσει την ορκωμοσία του νέου κοινοβουλίου στις 5 Μαΐου αντί για τις 12 Μαΐου, ώστε να μπορέσει να καταθέσει ένα επίσημο πακέτο μέτρων που θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις των Βρυξελλών. Η υπερπλειοψηφία σημαίνει ότι μπορεί να κινηθεί γρήγορα.
«Μπορεί να κάνει τα πάντα, ξέρετε, δεν υπάρχει καμία δικαιολογία… γνωρίζει ακριβώς τι πρέπει να γίνει, η Επιτροπή έχει φυσικά τα δικά της κριτήρια, και νομίζω ότι θα πρέπει να παρουσιάσει ένα σχέδιο: έτσι θα το κάνω και σε ποιο χρονοδιάγραμμα», δήλωσε στο POLITICO η Ολλανδή ευρωβουλευτής των Πρασίνων Τίνεκε Στρικ, η οποία είναι εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία.
Η Ουγγαρία υπόκειται επίσης σε διαδικασία του Άρθρου 7 των ευρωπαϊκών συνθηκών — το πρώτο βήμα προς την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου της λόγω παραβιάσεων του κράτους δικαίου. Η επόμενη ακρόαση, όπου οι υπουργοί των άλλων 26 χωρών θα αξιολογήσουν τη θέση της Βουδαπέστης, έχει προγραμματιστεί για τα τέλη Μαΐου.
«Αυτή θα ήταν μια ιδανική στιγμή για να συναντηθεί, νομίζω, με τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να συζητήσουν τι πρέπει να γίνει και πώς το αντιλαμβάνεται ο ίδιος», είπε.