Θύελλα αντιδράσεων προκλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου (Berlinale) μετά τις δηλώσεις του προέδρου της κριτικής επιτροπής Βιμ Βέντερς.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στην κριτική ότι η Berlinale δείχνει αλληλεγγύη προς τους Ουκρανούς και τους Ιρανούς, αλλά όχι τους Παλαιστινίους, επειδή αυτό απηχεί τη θέση της γερμανικής κυβέρνησης, ο πρόεδρος της επιτροπής είπε ότι οι κινηματογραφιστές «πρέπει να μείνουν εκτός πολιτικής, γιατί αν κάνουμε ταινίες που έχουν πολιτικό χρώμα, μπαίνουμε στην πολιτική αρένα κι εμείς».
«Πρέπει να κάνουμε τη δουλειά του λαού, όχι των πολιτικών, οι ειδήσεις δεν είναι συναισθηματικές, η πολιτική δεν είναι συναισθηματική, αλλά οι ταινίες είναι», είπε ο Βιμ Βέντερς.
H Ινδή συγγραφέας και σκηνοθέτης Αρουντάτι Ρόι, που θα επισκεπτόταν το φεστιβάλ για την προβολή της ταινίας «In Which Annie Gives It Those Ones», ακύρωσε τη συμμετοχή της, κάνοντας λόγο για «εξωφρενικές δηλώσεις». «Tο να ακούς πως η τέχνη δεν πρέπει να είναι πολιτική είναι σοκαριστικό» είπε. Πρόσθεσε πως μια τέτοια θέση «καταπνίγει τη συζήτηση για ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, τη στιγμή που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας σε πραγματικό χρόνο, σε μια εποχή που καλλιτέχνες, συγγραφείς και κινηματογραφιστές θα έπρεπε να κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους για να το σταματήσουν».
Την ίδια ώρα εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, σε ανοιχτή επιστολή τους, εκφράζουν την έντονη διαφωνία τους με τις δηλώσεις του Βέντερς και τονίζουν την απογοήτευσή τους «από τη συνεχιζόμενη συμμετοχή της Berlinale στη λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα από το Ισραήλ».
Καλούν το φεστιβάλ να δηλώσει καθαρά την αντίθεσή του στη γενοκτονία, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ.
Φεβρουάριος 2026
Γράφουμε ως εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, συμπεριλαμβανομένων παλαιών και τωρινών συμμετεχόντων στη Berlinale, οι οποίοι αναμένουμε από τα θεσμικά όργανα του κλάδου μας να αρνηθούν οποιαδήποτε συνενοχή στη φρικτή βία που εξακολουθεί να ασκείται εναντίον των Παλαιστινίων.
Είμαστε βαθιά απογοητευμένοι από τη συνεχιζόμενη συμμετοχή της Berlinale στη λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα από το Ισραήλ και από τον κρίσιμο ρόλο του γερμανικού κράτους στην υποστήριξή της. Όπως δήλωσε το Παλαιστινιακό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, το φεστιβάλ έχει «επιτηρεί τους κινηματογραφιστές ενώ συνεχίζει τη συνεργασία του με την Ομοσπονδιακή Αστυνομία στις έρευνές της».
Κινηματογραφιστές που μίλησαν υπέρ της ζωής και της ελευθερίας των Παλαιστινίων από τη σκηνή του Μπερλινάλε πέρσι, ανέφεραν ότι δέχθηκαν δριμείες επιπλήξεις από ανώτερους του φεστιβάλ. Ένας κινηματογραφιστής αναφέρθηκε ότι ερευνήθηκε από την αστυνομία και η διοίκηση της Berlinale υπονόησε ψευδώς ότι η συγκινητική ομιλία του – βασισμένη στο διεθνές δίκαιο και στην αλληλεγγύη – «έκανε διακρίσεις». Όπως είπε ένας άλλος δημιουργός στο Film Workers for Palestine σχετικά με το περσινό φεστιβάλ: «Υπήρχε μια αίσθηση παράνοιας στον αέρα, ότι δεν προστατευόσουν και ότι σε καταδίωκαν, κάτι που δεν είχα ξανανιώσει σε κινηματογραφικό φεστιβάλ». Στεκόμαστε στο πλευρό των συναδέλφων μας απορρίπτοντας αυτή τη θεσμική καταπίεση και τον αντιπαλαιστινιακό ρατσισμό.
Διαφωνούμε έντονα με τη δήλωση του προέδρου της κριτικής επιτροπής της Berlinale 2026, Βιμ Βέντερς (Wim Wenders), ότι ο κινηματογράφος είναι «το αντίθετο της πολιτικής». Δεν μπορείς να τα διαχωρίσεις. Μας ανησυχεί βαθύτατα ότι η κρατικά χρηματοδοτούμενη Berlinale συμβάλλει στην εφαρμογή αυτού που η Ειρήνη Καν (Irene Khan), Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για την Ελευθερία της Έκφρασης και της Γνώμης, καταδίκασε πρόσφατα ως τη γερμανική κατάχρηση δρακόντειας νομοθεσίας «για τον περιορισμό της υπεράσπισης των παλαιστινιακών δικαιωμάτων, προκαλώντας φόβο στην δημόσια συμμετοχή και συρρικνώνοντας τον διάλογο στην ακαδημαϊκή και καλλιτεχνική σφαίρα».
Αυτή είναι επίσης η κατάσταση που ο Άι Γουεϊγουέι (Ai Weiwei) περιέγραψε πρόσφατα ως τη Γερμανία να «κάνει ό,τι έκανε και τη δεκαετία του 1930» (συμφωνώντας με τον δημοσιογράφο που του είπε ότι «είναι η ίδια φασιστική ώθηση, απλώς με διαφορετικό στόχο»).
Και όλα αυτά σε μια περίοδο όπου μαθαίνουμε τρομακτικές νέες λεπτομέρειες για τους 2.842 Παλαιστίνιους που «εξαερώθηκαν» από τις ισραηλινές δυνάμεις χρησιμοποιώντας διεθνώς απαγορευμένα, αμερικανικής κατασκευής θερμικά και θερμοβαρικά όπλα. Παρά τα άφθονα στοιχεία για τη γενοκτόνο πρόθεση του Ισραήλ, τα συστηματικά εγκλήματα θηριωδίας και τον εθνοκάθαρση, η Γερμανία συνεχίζει να προμηθεύει το Ισραήλ με όπλα που χρησιμοποιούνται για την εξόντωση Παλαιστινίων στη Γάζα.
Το κλίμα αλλάζει στον διεθνή κινηματογραφικό κόσμο. Πολλά διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ έχουν εγκρίνει το πολιτιστικό μποϊκοτάζ του απαρτχάιντ Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Άμστερνταμ (IDFA), του μεγαλύτερου στον κόσμο, καθώς και του BlackStar Film Festival στις ΗΠΑ και του Film Fest Gent, του μεγαλύτερου φεστιβάλ στο Βέλγιο. Περισσότεροι από 5.000 εργαζόμενοι στον κινηματογράφο, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων προσωπικοτήτων του Χόλιγουντ και διεθνών δημιουργών, έχουν επίσης ανακοινώσει ότι αρνούνται να συνεργαστούν με ισραηλινές κινηματογραφικές εταιρείες και ιδρύματα που είναι συνένοχα.
Κι όμως, η Berlinale μέχρι τώρα δεν έχει καν ανταποκριθεί στο αίτημα της κοινότητάς του να εκδώσει μία δήλωση που να επιβεβαιώνει το παλαιστινιακό δικαίωμα στη ζωή, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία· να καταδικάζει τη συνεχιζόμενη ισραηλινή γενοκτονία των Παλαιστινίων· και να δεσμεύεται ότι θα υπερασπίζεται το δικαίωμα των καλλιτεχνών να ομιλούν ελεύθερα υπέρ των παλαιστινιακών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό είναι το ελάχιστο που μπορεί – και πρέπει – να κάνει.
Όπως είπε το Παλαιστινιακό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, «είμαστε μάρτυρες της θεσμικής σιωπής της Berlinale για τη γενοκτονία των Παλαιστινίων και της απροθυμίας της να υπερασπιστεί την ελευθερία λόγου και έκφρασης των κινηματογραφιστών». Όπως το φεστιβάλ έχει κάνει σαφείς δηλώσεις στο παρελθόν για τις θηριωδίες ενάντια στους λαούς του Ιράν και της Ουκρανίας, καλούμε τη Berlinale να εκπληρώσει το ηθικό της καθήκον και να δηλώσει καθαρά την αντίθεσή της στη γενοκτονία, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστίνιους, και να τερματίσει πλήρως την εμπλοκή της στη συγκάλυψη του Ισραήλ από την κριτική και την απαίτηση λογοδοσίας.