Οι ΗΠΑ ζήτησαν από το Ιράν να «παγώσει» τον εμπλουτισμό Ουρανίου για 20 χρόνια, σύμφωνα με πηγές του Axios
O κύριος σταθμός εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν στη Νατάνζ / Δορυφορική φωτογραφία: Maxar Technologies via AP
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης φαίνεται εισήλθαν σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς αποκαλύψεις του Axios φέρνουν στο φως σημαντικές διαφωνίες που εξακολουθούν να εμποδίζουν την επίτευξη συμφωνίας.
Οι εξελίξεις στο μέτωπο της νέας σύγκρουσης που ταλανίζει την Μ. Ανατολή με τελευταίο επεισόδιο κλιμάκωσης τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν από τις ΗΠΑ, έχουν επιφέρει παγκόσμια ανησυχία. Η πόρτα των διαπραγματεύσεων δεν έχει κλείσει. Αλλά οι αντιθέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης είναι μεγάλες.
Οι ΗΠΑ ζήτησαν από το Ιράν να «παγώσει» τον εμπλουτισμό Ουρανίου
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες, η Ουάσιγκτον πρότεινε στο Ιράν να προχωρήσει σε πλήρη αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου για περίοδο έως και 20 ετών, μια απαίτηση που η Τεχεράνη θεωρεί μαξιμαλιστική.
Οι συνομιλίες, που πραγματοποιήθηκαν το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ, χαρακτηρίστηκαν από έντονες διαβουλεύσεις και σημαντική πρόοδο σε ορισμένα ζητήματα. Ωστόσο, το βασικό αγκάθι παραμένει η τύχη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, και ειδικά το κατά πόσο η χώρα θα συνεχίσει να εμπλουτίζει ουράνιο, μια διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Οι ΗΠΑ βέβαια δεν περιορίστηκαν μόνο στο αίτημα για μακροχρόνιο «πάγωμα», αλλά ζήτησαν επίσης την πλήρη απομάκρυνση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου από το ιρανικό έδαφος.
Από την πλευρά τους, οι Ιρανοί διαπραγματευτές αντέδρασαν προτείνοντας μια πολύ μικρότερη «μονοψήφια» χρονική διάρκεια περιορισμών, καθώς και μια εναλλακτική λύση που περιλαμβάνει εποπτευόμενη αραίωση του υπάρχοντος υλικού αντί της πλήρους απομάκρυνσής του.
Παρά τις διαφορές, πηγές αναφέρουν ότι μέχρι το πρωί της Κυριακής υπήρχε συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μια αρχική συμφωνία ήταν κοντά.
Το κλίμα, ωστόσο, άλλαξε αιφνιδιαστικά μετά από δηλώσεις του Αμερικανού αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος όχι μόνο δεν άφησε περιθώρια αισιοδοξίας, αλλά κατηγόρησε ευθέως την ιρανική πλευρά και ανακοίνωσε την αποχώρηση της αμερικανικής αντιπροσωπείας από τις συνομιλίες. Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν έντονη, με πηγές να κάνουν λόγο για «οργή» και αίσθηση αιφνιδιασμού.
Στο παρασκήνιο, διεθνείς μεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία έχουν αναλάβει ενεργό ρόλο στην προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών. Οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς, καθώς ο χρόνος πιέζει ενόψει της λήξης της εκεχειρίας στις 21 Απριλίου. Μάλιστα, εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας για 45 έως 60 ημέρες, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος για διαπραγματεύσεις.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώνει ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν, στέλνοντας σαφές μήνυμα πίεσης προς την Τεχεράνη. Παράλληλα, το Ισραήλ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, εκφράζοντας ανησυχία για οποιαδήποτε συμφωνία που δεν θα διασφαλίζει μακροπρόθεσμα τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου αποτελεί το σημείο «όλα ή τίποτα» στις διαπραγματεύσεις. Εάν δεν βρεθεί κοινός τόπος, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος κατάρρευσης των συνομιλιών. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη εμπλοκή των μεσολαβητών και η φαινομενική διάθεση και των δύο πλευρών να αποφύγουν μια νέα κρίση αφήνουν ανοιχτό το παράθυρο για μια συμφωνία.