Επιστήμονες ανακάλυψαν ένα εντυπωσιακό «νεκροταφείο» φαλαινών ηλικίας εκατομμυρίων ετών. Το συγκεκριμένο, που βρίσκεται σε βάθη περίπου 7 χιλιομέτρων στον νοτιοανατολικό Ινδικό Ωκεανό, είναι το μεγαλύτερο σε έκταση, αλλά και το βαθύτερο και αρχαιότερο που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα.
Τέτοιου είδους «νεκροταφεία» δημιουργούνται όταν τα πτώματα από τις φάλαινες βυθίζονται στον πυθμένα του ωκεανού, προσφέροντας τροφή και καταφύγιο σε πλήθος οργανισμών. Το μεγαλύτερο πτώμα που ανακάλυψαν οι ερευνητές ήταν ο σκελετός μιας φάλαινας της Ανταρκτικής, μήκους πέντε μέτρων.
«Το τεράστιο μέγεθος των φαλαινών και η ιδιαίτερη χημική σύσταση των οστών τους είναι οι βασικοί λόγοι που επιτρέπουν τη δημιουργία αυτών των μοναδικών υποθαλάσσιων οικοσυστημάτων», εξήγησε ο βιολόγος Σικόυν Σονγκ.
«Ταυτόχρονα, η ίδια η φύση του ωκεανού καθιστά αυτά τα σημεία εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν από τους επιστήμονες», ανέφερε επίσης ο Σονγκ.
Οι ερευνητές εξερεύνησαν την περιοχή το 2023 πραγματοποιώντας πολλαπλές καταδύσεις, συλλέγοντας δείγματα και χαρτογραφώντας την έκταση της «νεκρόπολης». Εντόπισαν πέντε σημεία με πτώματα και απολιθώματα φαλαινών, μεταξύ των οποίων κρανία από φάλαινες με ράμφος. Τα αρχαιότερα οστά χρονολογούνται πριν από 5,3 εκατομμύρια χρόνια.
Γύρω από τα υπολείμματα των φαλαινών, ζούσε μια εντυπωσιακή ποικιλία οργανισμών, από αγγούρια της θάλασσας μέχρι αχιβάδες των ωκεανών. Σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, πολλά από αυτά τα είδη πιθανότατα δεν έχουν καταγραφεί ποτέ ξανά από την επιστήμη.
«Ο πιθανός αριθμός νέων δειγμάτων είναι πραγματικά εντυπωσιακός», δήλωσε ο παλαιοντολόγος Στίβεν Γκόντφρι.
Οι συγγραφείς της μελέτης εκτιμούν ότι μια σειρά παραγόντων συνέβαλε στη διατήρηση των οστών για εκατομμύρια χρόνια. Τα οστά είναι αρκετά πυκνά ώστε να αντέχουν στις επιθέσεις σκουληκιών που τρέφονται με αυτά, ενώ το μεγάλο βάθος τα προστάτευσε από την κάλυψη με ιζήματα και σωματίδια. Επιπλέον, καλύφθηκαν από ένα λεπτό στρώμα ορυκτών που προέρχονται από το θαλασσινό νερό, γεγονός που πιθανόν επιβράδυνε τη φθορά τους.
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει. Γιατί πέθαναν τόσες πολλές φάλαινες στην ίδια περιοχή;
Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι οι φάλαινες ζούσαν ήδη εκεί και πέθαναν από φυσικά αίτια. Κάποιες ίσως κατέληξαν στο συγκεκριμένο σημείο από εξάντληση ή ασθένειες που σχετίζονται με τις καταδύσεις σε μεγάλα βάθη. Οι επιστήμονες σημειώνουν επίσης ότι η γεωμορφολογία της περιοχής, η οποία μοιάζει με το γράμμα «V», ενδέχεται να λειτούργησε σαν φυσικό κανάλι που συγκέντρωνε τις φάλαινες στο ίδιο σημείο.
Οι ανακαλύψεις αυτές θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς αποκαλύπτουν την ύπαρξη πολύπλοκων οικοσυστημάτων σε απομακρυσμένα και δυσπρόσιτα περιβάλλοντα του πλανήτη.
«Η μελέτη τέτοιων νεκροταφείων φαλαινών είναι καθοριστική για να κατανοήσουμε πώς η ζωή μπορεί να προσαρμόζεται σε ακραίες συνθήκες, όχι μόνο λόγω της απουσίας φωτός και οξυγόνου, αλλά και εξαιτίας της τεράστιας πίεσης που επικρατεί σε αυτά τα βάθη», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της έρευνας και παλαιοντολόγος Τζιοβάνι Μπιανούτσι από το Πανεπιστήμιο της Πίζας.