Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να προετοιμάζεται για ένα σενάριο ενεργειακής πίεσης μεγάλης διάρκειας, εξετάζοντας πλέον ακόμη και ακραία μέτρα, όπως το δελτίο στα καύσιμα ή νέα απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Την εικόνα αυτή περιέγραψε ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν σε δηλώσεις του στους Financial Times, προειδοποιώντας ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή δεν θα είναι ούτε σύντομες ούτε εύκολα διαχειρίσιμες.
«Μιλάμε για μια κρίση με βάθος χρόνου. Οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο διάστημα», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι σε ορισμένους κρίσιμους τομείς η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο τις επόμενες εβδομάδες.
Η ένταση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, σε συνδυασμό με το σχεδόν πλήρες μπλοκάρισμα της ναυτιλιακής διόδου των Στενών του Ορμούζ και τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές, έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Οι τιμές κινούνται ανοδικά, ενώ ενισχύονται οι φόβοι για διαταραχές στον εφοδιασμό. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται από τον αεροπορικό κλάδο, που βλέπει τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών να βρίσκονται υπό πίεση.
Σενάρια αντιμετώπισης των πιο δυσμενών ενδεχομένων
Ο ίδιος ο Γιόργκενσεν παραδέχθηκε ότι η γλώσσα που χρησιμοποιούν πλέον οι ευρωπαϊκοί θεσμοί είναι πιο «βαριά» σε σχέση με τα αρχικά στάδια της κρίσης. «Τα δεδομένα δείχνουν καθαρά ότι πρόκειται για μια παρατεταμένη κατάσταση και τα κράτη-μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν επαρκή αποθέματα», υπογράμμισε.
Παρά τις ανησυχίες, διευκρίνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αντιμετωπίζει προς το παρόν άμεσο πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού. Ωστόσο, στις Βρυξέλλες επεξεργάζονται ήδη σενάρια για τις μακροπρόθεσμες, δομικές συνέπειες της κρίσης, δίνοντας έμφαση στην προετοιμασία ακόμη και για τα πιο δυσμενή ενδεχόμενα.
Σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο επιβολής δελτίου σε κρίσιμα καύσιμα, όπως το ντίζελ ή τα καύσιμα αεροσκαφών. «Δεν βρισκόμαστε ακόμη εκεί, αλλά οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι. Είναι προτιμότερο να προετοιμάζεσαι παρά να αιφνιδιάζεσαι», σημείωσε με νόημα.
Αναφορικά με πιθανά μέτρα ευελιξίας στην αγορά καυσίμων, όπως η χαλάρωση προδιαγραφών για εισαγωγές από τις ΗΠΑ ή η αυξημένη χρήση αιθανόλης, ο επίτροπος ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν δεν εξετάζεται αλλαγή των υφιστάμενων κανόνων. Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών παρεμβάσεων, επισημαίνοντας ότι όσο κλιμακώνεται η κρίση, τόσο αυξάνεται η ανάγκη αξιοποίησης και νομοθετικών εργαλείων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι προδιαγραφές καυσίμων διαφέρουν μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, με την ΕΕ να απαιτεί χαμηλότερο σημείο πήξης (-47°C έναντι -40°C στις ΗΠΑ), γεγονός που περιορίζει την άμεση ευελιξία στις εισαγωγές.
Σε χρήση τα ενεργειακά στρατηγικά αποθέματα εφόσον χρειαστεί
Παράλληλα, ο Γιόργκενσεν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων, εφόσον οι συνθήκες επιδεινωθούν. Υπενθύμισε ότι μόλις τον προηγούμενο μήνα πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου στην ιστορία της Ένωσης, με στόχο την αποκλιμάκωση των τιμών.
Αν και δεν προσδιόρισε το χρονικό σημείο μιας ενδεχόμενης νέας παρέμβασης, τόνισε ότι το ζήτημα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των ευρωπαϊκών αρχών. «Κρατάμε όλες τις επιλογές στο τραπέζι και θα κινηθούμε όταν και εφόσον χρειαστεί, με τρόπο αναλογικό και στον κατάλληλο χρόνο», δήλωσε.
Τέλος, ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται η ΕΕ να αναθεωρήσει τη στρατηγική της για τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου εντός του έτους. Αντιθέτως, η ενίσχυση της συνεργασίας με εναλλακτικούς προμηθευτές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, θεωρείται αποδεκτή στο πλαίσιο της λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς και της ανάγκης ενεργειακής ασφάλειας.