Ήταν αρθρογράφος και μια λαμπερή παρουσιάστρια της τηλεόρασης που έζησε τις χρυσές εποχές των ‘80s και ‘90s. Όταν η Ι. Τζιν Κάρολ, αποφάσισε να δημοσιοποιήσει τον βιασμό της από τον Τραμπ, 30 χρόνια μετά, ξεκινάει ο εφιάλτης της. Αποφασίζει το 2019 να τον μηνύσει για τις δεκάδες συκοφαντικές επιθέσεις εναντίον της μέσω των ΜΜΕ και γίνεται η πρώτη γυναίκα που δικαιώνεται σε υπόθεση του. Ο Τραμπ πρέπει να της καταβάλει πάνω από 80 εκ. δολάρια, αλλά προσφεύγει σε εφέσεις και εκείνη δεν έχει λάβει ούτε σεντ.
Το ντοκιμαντέρ «Ask E. Jean» (Ρώτα την Ι.Τζιν) της σκηνοθέτριας Αϊβι Μίραπολ, που άνοιξε το φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, δεν ακολουθεί απλά τον δικαστικό της αγώνα, αλλά σκιαγραφεί το πορτρέτο της και κάνει το κάνει τους θεατές και της θεάτριες να αναλογιστούν ξανά πάνω στην τεράστια αξία του κινήματος #Metoo, που ξεσκέπασε τις βαθιές ρίζες της πατριαρχίας στην δήθεν πολιτισμένη δύση, τα εγκλήματα της και την διαρκή πάλι των γυναικών με μια κληροδοτημένη ενοχή.
Συνάντησα τη σκηνοθέτρια στην αίθουσα, όπου της έσφιγγαν τα χέρια γυναίκες και την ευχαριστούσαν εκ μέρους των κορών τους. Η Αϊβι Μίραπολ, αφηγείται στο tvxs την ιστορία μιας μάχης απέναντι στον ισχυρότερο άνδρα του κόσμου.
Πώς προέκυψε η ιδέα για αυτό το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ;
Διάβασα το απόσπασμα από το βιβλίο της E. Jean What Do We Need Men For, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό New York τον Ιούνιο του 2019, όπου έγραφε για το πώς ο Τραμπ της επιτέθηκε σε ένα δοκιμαστήριο στο Bergdorf Goodman. Η ιστορία ήταν τόσο απίστευτη αλλά ταυτόχρονα και τόσο πιστευτή και οικεία, επειδή δεν απέφευγε τις λεπτομέρειες ούτε προσπαθούσε να κρύψει την παιχνιδιάρικη και φλερταδόρικη προσωπικότητά της.
Με τράβηξε αμέσως η φωνή της, η συγγραφική εννοώ φωνή, που μπορούσε τόσο παράδοξα να σε διασκεδάζει και να σε σοκάρει την ίδια στιγμή. Στη συνέχεια άρχισα να ερευνώ ποια ήταν η E. Jean και πείστηκα ότι η ζωή της ήταν μια ιστορία που έπρεπε να ειπωθεί.
Πόσο καιρό κράτησαν τα γυρίσματα και πόσο δύσκολο ήταν να πείσετε την πρωταγωνίστριά σας να συμμετάσχει;
Δούλευα πάνω σε αυτό το πρότζεκτ για πάνω από έξι χρόνια, κατά διαστήματα. Η E. Jean στην αρχή ήταν αρκετά διστακτική και δεν δεχόταν καν να μου παραχωρήσει ένα εισαγωγικό τηλεφώνημα. Όμως όταν είδε μια ταινία μου συμφώνησε να κάνουμε μια κλήση στο Zoom (ήταν η αρχή της πανδημίας, μία από τις πρώτες μου κλήσεις στο Zoom) και τα πράγματα προχώρησαν αρκετά γρήγορα.
Παρ’ όλα αυτά, υπήρξαν στιγμές στη διάρκεια της διαδικασίας που εκείνη δίσταζε, όπως και ο δικηγόρος της, ο Robbie, κι έτσι για αρκετό καιρό ένιωθα ότι το έδαφος κάτω από τα πόδια μου ήταν ασταθές.
Τι σημαίνει για τις Ηνωμένες Πολιτείες το γεγονός ότι μια δικαστική απόφαση για αποζημίωση ενός θύματος δεν έχει ακόμη γίνει σεβαστή;
Ο Τραμπ ασκεί το δικαίωμά του να ασκήσει έφεση στις αποφάσεις και των δύο δικών, κάτι που προβλέπεται για όλους τους Αμερικανούς. Ωστόσο, αν το Ανώτατο Δικαστήριο, αφού δύο σώματα ενόρκων τον έκριναν υπεύθυνο, ανατρέψει αυτές τις αποφάσεις, αυτό θα σημαίνει ότι το αμερικανικό σύστημα δικαιοσύνης έχει αποτύχει στο ανώτατο επίπεδο, ότι έχει χειραγωγηθεί πολιτικά σε τέτοιο βαθμό ώστε πλέον χρησιμοποιείται ως όπλο εναντίον των ίδιων των πολιτών του. Αυτή θα ήταν μια πολύ σκοτεινή μέρα.
Μετά τις αποκαλύψεις γύρω από τη λίστα Έπστιν, η ταινία σας έχει γίνει ξανά ιδιαίτερα επίκαιρη. Έχει μεταστραφεί καθόλου η κοινή γνώμη στις Ηνωμένες Πολιτείες; Γιατί πιστεύετε ότι υπάρχει τέτοια ανοχή —αν όχι συνενοχή— από τόσο κόσμο;
Η λίστα Έπστιν έχει σίγουρα μετατοπίσει την κοινή γνώμη — πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή βλέπουμε μια αλλαγή, ιδιαίτερα στον τρόπο που οι γυναίκες αντιλαμβάνονται τον Τραμπ. Υπήρχαν μόνο τέσσερις Ρεπουμπλικανοί βουλευτές στο Κογκρέσο που ψήφισαν μαζί με τους Δημοκρατικούς για να αναγκάσουν τη δημοσιοποίηση αυτών των αρχείων· χωρίς αυτούς θα παρέμεναν κρυφά.
Τρεις από αυτούς τους τέσσερις Ρεπουμπλικανούς ήταν από τις πιο ένθερμες βουλεύτριες του κινήματος MAGA, οι οποίες αψήφησαν τις απειλές του Τραμπ για την πολιτική τους καριέρα και ψήφισαν υπέρ της δημοσιοποίησης. Αυτό αποτελεί μια τεράστια αλλαγή.
Πιστεύω ότι υπάρχει εκτεταμένη δυσπιστία ανάμεσα σε πολλούς Ρεπουμπλικανούς του MAGA, αλλά και άρνηση, κάτι που είναι πιο σύνθετο από την απλή ανοχή. Πιστεύω επίσης ότι ο Τραμπ είναι μάστορας της αποπροσανατολιστικής τακτικής, αλλά και της δημιουργίας μιας κουλτούρας σκληρότητας και φόβου, έτσι ώστε πολλοί άνθρωποι να φοβούνται να μιλήσουν ανοιχτά.
Έχουν πάρει θάρρος άλλα θύματα κακοποίησης μετά από αυτή τη δικαστική νίκη;
Είμαι σίγουρη ότι η E. Jean έχει εμπνεύσει πολλές, πάρα πολλές γυναίκες να μιλήσουν, αλλά όπως η ίδια επισημαίνει πάντα, είναι σχεδόν αδύνατο να το κάνει κανείς, δεδομένου πόσο άνισοι είναι οι όροι. Οι περισσότερες δεν έχουν μια Robbie Kaplan στο πλευρό τους, ούτε οι περισσότερες γυναίκες έχουν μια υπόθεση τόσο ισχυρή όσο ήταν της E. Jean. Η E. Jean επίσης αξιοποίησε ένα παράθυρο ενός έτους (τον νόμο Adult Survivors Act στη Νέα Υόρκη) που έδωσε τη δυνατότητα σε γυναίκες σαν εκείνη, οι οποίες είχαν δεχθεί επίθεση πολλά χρόνια πριν, να καταθέσουν μήνυση. Αυτό το χρονικό παράθυρο έχει πλέον κλείσει, οπότε αν δεν έχεις δεχθεί επίθεση πρόσφατα, δεν έχεις καμία δυνατότητα προσφυγής στα δικαστήρια.
Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίσατε κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων;
Το ότι δεν μας επετράπη να κινηματογραφήσουμε κατά τη διάρκεια ή γύρω από καμία από τις δύο δίκες και ότι αποκλειστήκαμε σχεδόν από όλες τις σημαντικές συναντήσεις και στιγμές καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Απειληθήκατε προσωπικά με κάποιον τρόπο κατά τη διάρκεια της δημιουργίας της ταινίας; Ποιοι θα θέλατε περισσότερο να δουν αυτό το ντοκιμαντέρ;
Όχι, ευτυχώς δεν έχω δεχτεί απειλές. Θα ήθελα ιδιαίτερα να δουν αυτή την ταινία νέες γυναίκες και νέοι άνδρες (16–30 ετών).