- Το franchise του Insidious (Παγιδευμένη Ψυχή) κατάφερε να εδραιωθεί ως μία από τις πιο τρομακτικές σειρές ταινιών τρόμου του σύγχρονου κινηματογράφου. Πέρα από τα jump scares και τη σκοτεινή ατμόσφαιρα, η επιτυχία του βασίζεται στο γεγονός ότι ακουμπά σε πραγματικές θεωρίες του παραφυσικού, αστικούς θρύλους και αναφορές από τον χώρο της παραψυχολογίας.
Πόση «αλήθεια» κρύβεται όμως πίσω από τις ταινίες;
Αστρική Προβολή (Astral Projection)
Η κεντρική ιδέα του Insidious δεν είναι η κλασική κατάληψη ενός σπιτιού, αλλά η ικανότητα του πνεύματος να εγκαταλείπει το σώμα.
Η αστρική προβολή είναι μια έννοια που συναντάται σε αποκρυφιστικές παραδόσεις και την ανατολική φιλοσοφία. Αναφέρεται στον εκούσιο (ή ακούσιο) διαχωρισμό του αστρικού σώματος από το φυσικό σώμα κατά τη διάρκεια του ύπνου ή του διαλογισμού.
Στην παραψυχολογία, ισχύει ότι όταν το αστρικό σώμα απομακρύνεται πολύ, αφήνει το φυσικό σώμα «κενό». Η ταινία βασίστηκε ακριβώς σε αυτόν τον φόβο: ότι αν ταξιδέψεις πολύ μακριά, κάτι άλλο μπορεί να καταλάβει το άδειο σου σώμα.
Το «The Further» και τα Παράλληλα Επίπεδα (Astral Plane)
Στην ταινία, το Further είναι ένας σκοτεινός, ενδιάμεσος κόσμος όπου εγκλωβίζονται οι ψυχές και τα πνεύματα.
Στις θεωρίες του εσωτερισμού, το Αστρικό Επίπεδο (Astral Plane) χωρίζεται σε διαφορετικές «συχνότητες». Τα χαμηλότερα επίπεδα (Lower Astral) θεωρούνται ο βιότοπος αρνητικών οντοτήτων, χαμένων ψυχών και υπολειμματικής ενέργειας.
Το Further αποδίδει οπτικά την ιδέα του “Lower Astral”, έναν τόπο χωρίς χρόνο και φως, γεμάτο από οντότητες που λαχταρούν να επιστρέψουν στον κόσμο των ζωντανών.
Υπνική Παράλυση και Σκιώδεις Μορφές (Shadow People)
Πολλές από τις τρομακτικές σκηνές όπου οι χαρακτήρες βλέπουν φιγούρες να στέκονται πάνω από το κρεβάτι τους βασίζονται σε ένα υπαρκτό ιατρικό φαινόμενο.
Η υπνική παράλυση συμβαίνει όταν ο εγκέφαλος ξυπνά από το στάδιο REM, αλλά το σώμα παραμένει παραλυμένο. Κατά τη διάρκεια αυτής της κατάστασης, το μυαλό συχνά δημιουργεί ζωντανές αισθητηριακές ψευδαισθήσεις.
Εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αναφέρουν ότι βλέπουν τις λεγόμενες «Σκιώδεις Μορφές» (Shadow People) ή μια σκοτεινή φιγούρα να κάθεται στο στήθος τους όσο μένουν ακίνητοι, μια εμπειρία που η ταινία μεταφέρει σχεδόν αυτούσια.
Έρευνες Παραψυχολογίας και “Paranormal Investigators”
Οι χαρακτήρες της Elise, του Specs και του Tucker είναι εμπνευσμένοι από πραγματικούς ερευνητές της μεταφυσικής δραστηριότητας, όπως το διάσημο ζεύγος Ed και Lorraine Warren. Η χρήση εξοπλισμού (κάμερες, καταγραφικά E.V.P., ηλεκτρομαγνητικά μετρητές) βασίζεται στις μεθόδους που χρησιμοποιούν οι σύγχρονες ομάδες παραφυσικών ερευνών.
Το Insidious καταφέρνει να τρομάξει όχι μόνο λόγω των εφιάλτων που δημιουργεί στην οθόνη, αλλά επειδή εκμεταλλεύεται προαιώνιους ανθρώπινους φόβους: το άγνωστο του ύπνου, την απώλεια ελέγχου του σώματος και την ιδέα ότι δεν είμαστε μόνοι μας στο δωμάτιο όταν σβήνουν τα φώτα.