Οι αμερικανικές και οι ιρανικές δυνάμεις αντάλλαξαν σφοδρές επιθέσεις με πυραύλους και drones, με την Τεχεράνη να στοχεύει την Κυριακή αμερικανικές εγκαταστάσεις σε διάφορες πολιτείες του Κόλπου και να δηλώνει ότι έκλεισε εκ νέου το στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.
Οι επιθέσεις αυτές ήταν οι πιο πρόσφατες σε έναν κύκλο επιθέσεων και απαντήσεων, καθώς το Ιράν επιδιώκει να επιβάλει τον έλεγχό του στη ναυτιλία μέσω του στενού. Ωστόσο, η σειρά επιθέσεων σηματοδότησε κλιμάκωση τόσο ως προς τον ρυθμό όσο και ως προς την εμβέλεια, όπως τονίζει το Reuters.
Οι επιθέσεις επεκτάθηκαν στο Κατάρ, έναν μεσολαβητή στις συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός που δεν είχε δεχτεί επίθεση από τον Απρίλιο, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία δεν είχαν αποτελέσει στόχο από τις αρχές Μαΐου, δήλωσαν ότι τα συστήματα αεροπορικής άμυνάς τους είχαν αναχαιτίσει πυραύλους και drones από το Ιράν.
Η αναζωπύρωση της βίας δημιουργεί περαιτέρω αμφιβολίες για το μέλλον μιας προσωρινής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που υπογράφηκε τον περασμένο μήνα και είχε ως στόχο την επαναλειτουργία του στενού και τον τερματισμό του πολέμου μετά από 60 επιπλέον ημέρες διαπραγματεύσεων.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θεωρεί πως έληξε η εκεχειρία, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω συνομιλίες.
Ο πόλεμος που ξεκίνησε με τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου έχει αποσταθεροποιήσει τον Κόλπο, ενώ ο αποτελεσματικός αποκλεισμός του στενού από το Ιράν έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ενέργειας, τροφοδοτώντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό.
Οι υψηλότερες τιμές, ειδικά της βενζίνης, αποτελούν πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα για τον Τραμπ εν όψει των κοινοβουλευτικών εκλογών του Νοεμβρίου.
Το Ιράν έχει επιδιώξει να καθιερώσει ένα μόνιμο σύστημα είσπραξης τελών στο στενό —το οποίο, πριν από τον πόλεμο, διακινούσε το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου— και έχει προειδοποιήσει τα πλοία να μην πλέουν χωρίς την άδειά του.
Αργά το Σάββατο ανακοίνωσε ότι είχε κλείσει τη θαλάσσια οδό, αφού πυροβόλησε προειδοποιητικά ένα πλοίο που ταξίδευε σε μη εγκεκριμένη διαδρομή. Την Κυριακή, ανακοίνωσε ότι είχε θέσει εκτός λειτουργίας ένα δεύτερο πλοίο.
Η Ινδία ανέφερε ότι ένας από τους υπηκόους της αγνοείται μετά από επίθεση στο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων GFS Galaxy ανοικτά των ακτών του Ομάν. Το Ομάν δήλωσε ότι διασώθηκαν 23 μέλη του πληρώματος. Το Κατάρ συνέστησε σε όλα τα σκάφη, συμπεριλαμβανομένων των σκαφών αναψυχής, των αλιευτικών σκαφών και των τζετ σκι, να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους.
Η πρόσφατα συσταθείσα Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου του Ιράν δήλωσε την Κυριακή ότι η διέλευση μέσω του στενού δεν ήταν προς το παρόν δυνατή λόγω «πρόσφατων παράνομων κινήσεων των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή». Οι άδειες θα εκδοθούν «μόλις αποκατασταθεί η σταθερότητα και η ηρεμία», ανέφερε.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, ωστόσο, υποστήριξε ότι οι δυνάμεις της βρίσκονται σε θέση να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, παρά αυτό που χαρακτήρισε ως «επιθετικότητα, παρενόχληση, απειλές και αυθαίρετες δηλώσεις» εκ μέρους του Ιράν.
«Το Ιράν δεν ελέγχει το στενό. Η κυκλοφορία συνεχίζεται κανονικά», ανέφερε.
Το Κοινό Ναυτικό Κέντρο Πληροφοριών, υπό την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, επανέλαβε τις οδηγίες ότι, παρά τη σοβαρή απειλή για την ασφάλεια, μια «επεκταμένη» νότια διαδρομή κοντά στο Ομάν ήταν διαθέσιμη για αμφίδρομη κυκλοφορία.
Η Κεντρική Διοίκηση ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις χτύπησαν 140 ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους το Σάββατο και περισσότερους από 300 κατά τη διάρκεια τριών νυχτών επιθέσεων αυτή την εβδομάδα «προκειμένου να περιορίσουν την ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται σε πολίτες ναυτικούς και εμπορικά πλοία που διέρχονται ελεύθερα από το στενό».
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ανέφεραν εκρήξεις σε διάφορες λιμενικές πόλεις και δήλωσαν ότι ένας αξιωματικός του ιρανικού στρατού σκοτώθηκε σε «αμερικανο-ισραηλινές» επιθέσεις εναντίον του Ιράν.
Σε απάντηση, η το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε ότι κατέστρεψε ένα κέντρο διοίκησης και ελέγχου καθώς και υπόστεγα μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ιορδανία, σύμμαχο των ΗΠΑ, ότι έπληξε μια αμερικανική βάση ραντάρ στο Κουβέιτ, ότι επιτέθηκε σε πλατφόρμες υποστήριξης και ανεφοδιασμού αμερικανικών αεροπλανοφόρων στο Ομάν και ότι κατέστρεψε ένα κέντρο συντήρησης αεροσκαφών και εγκαταστάσεις διοίκησης στο Κατάρ.
Το Κατάρ, το οποίο είχε δηλώσει προηγουμένως ότι δεν θα ενεργούσε ως μεσολαβητής όσο βρισκόταν υπό επίθεση, ανέφερε ότι τρία άτομα, μεταξύ των οποίων και ένα παιδί, τραυματίστηκαν από θραύσματα. Δήλωσε ότι το Ιράν φέρει «την πλήρη νομική ευθύνη» για την επίθεση.
Τα ΗΑΕ δήλωσαν ότι εντόπισαν απειλές πυραύλων εκτός των συνόρων τους, το Μπαχρέιν ανέφερε ότι αναχαίτισε αρκετές ιρανικές αεροπορικές επιθέσεις, η Ιορδανία ανέφερε πυραυλικές επιθέσεις και το Ομάν ανέφερε ότι δέχτηκε επιθέσεις με drones.
Το Ομάν δήλωσε ότι είχε καλέσει τον πρέσβη του Ιράν για να διαμαρτυρηθεί για τις επιθέσεις με drones σε δύο περιοχές, ενώ η αμερικανική πρεσβεία στο Ομάν ζήτησε από τους υπηκόους της στο Ντουκμ και στο Μουσαντάμ να παραμείνουν στα καταφύγιά τους.
Ο τελευταίος κύκλος εχθροπραξιών ακολούθησε τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο στο Ομάν μεταξύ του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί και του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ Αλ-Μπουσαΐντι. Το Ιράν ανέφερε ότι οι συνομιλίες είχαν ως στόχο τον συντονισμό των ρυθμίσεων στο Στενό του Ορμούζ και ότι επρόκειτο να συνεχιστούν με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Κατάρ.
Ο Αραγτσί συζήτησε αργότερα τις περιφερειακές εξελίξεις σε τηλεφωνική συνομιλία με τον υπουργό Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, η χώρα του οποίου έχει διαδραματίσει ρόλο-κλειδί ως μεσολαβητής μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, όπως ανέφερε το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων «Τασνίμ».
Την Τρίτη, οι ΗΠΑ ανακάλεσαν την άδεια που εξουσιοδοτούσε την πώληση ιρανικού αργού πετρελαίου, μετά την επίθεση εναντίον εμπορικών δεξαμενόπλοιων του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας.
Αν και το Ιράν δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για προηγούμενες επιθέσεις εναντίον πλοίων, αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τέτοιες ενέργειες για να αποκτήσει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
Την Κυριακή, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ, δημοσίευσε στο X: «Η εποχή των μονόπλευρων συμφωνιών έχει ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ. Σας το είπαμε: τηρήστε τον λόγο σας ή πληρώστε το τίμημα. Η πραγματικότητα χτυπά την πόρτα.»