Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να δηλώσει στον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι είναι έτοιμος να επαναφέρει τη χώρα σε ένα πρόγραμμα που θα της επιτρέψει να αγοράσει μαχητικά αεροσκάφη F-35 τύπου «stealth», μια κίνηση που θα ανατρέψει την απαγόρευση που ο ίδιος ο κ. Τραμπ είχε επιβάλει πριν από επτά χρόνια, επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, όπως γράφουν οι New York Times σε σχετικό ρεπορτάζ τους, η αλλαγή στάσης του κ. Τραμπ, ο οποίος θα βρεθεί στην Άγκυρα για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ και έχει δηλώσει ότι ετοιμάζεται να προσφέρει ένα «δώρο» που θα κάνει τον κ. Ερντογάν «πολύ ευτυχισμένο», ενδέχεται να συναντήσει αντίσταση στο Κογκρέσο, το οποίο θα μπορούσε να επιδιώξει να την εμποδίσει.
F-35 στην Τουρκία: Ο Τραμπ αναμένεται να αλλάξει στάση – Άγνωστο το πώς
Τέσσερις ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης περιέγραψαν την επικείμενη αλλαγή πολιτικής, μετά από εβδομάδες παρασκηνιακών προσπαθειών από αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο, αναφέρει το δημοσίευμα.
Σύμφωνα με το αμερικανικό μέσο, αν και οι αξιωματούχοι διαφώνησαν σε κάποιο βαθμό ως προς τις λεπτομέρειες του τρόπου με τον οποίο ο κ. Τραμπ θα επιδιώξει να παρακάμψει τους όποιους περιορισμούς, δήλωσαν ότι αναμένουν από τον κ. Τραμπ να δηλώσει τουλάχιστον την πρόθεσή του να παραδώσει τα μαχητικά αεροσκάφη στην Τουρκία — αν και δεν είναι βέβαιο πότε.
Δεν είναι σαφές τι ακριβώς θα πει ο κ. Τραμπ, ενώ αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι ενδέχεται ακόμη και να αλλάξει γνώμη, αφού είναι απρόβλεπτος μέχρι και για το επιτελείο του. Ωστόσο, μέλη της κυβέρνησης άφησαν να εννοηθεί ότι ενδέχεται να πραγματοποιηθεί ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των δύο ηγετών σχετικά με το θέμα, προκειμένου να τεθεί σε κίνηση η διαδικασία.
Τραμπ: Ο αποκλεισμός της Τουρκίας από τα F-35 το 2019 και οι νομικοί περιορισμοί
Υπενθυμίζεται ότι το 2019, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του κ. Τραμπ, η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα F-35 επειδή αγόρασε προηγμένα αντιαεροπορικά συστήματα S-400 από τη Ρωσία.
«Το F-35 δεν μπορεί να συνυπάρξει με μια ρωσική πλατφόρμα συλλογής πληροφοριών που θα χρησιμοποιηθεί για να αντληθούν πληροφορίες σχετικά με τις προηγμένες δυνατότητές του», ανέφερε τότε μια δήλωση του Λευκού Οίκου.
Ο Τραμπ πρέπει τώρα να μπορέσει να ξεπεράσει έναν νόμο που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο το 2020 και ο οποίος εμποδίζει την πώληση των F-35, εκτός εάν η κυβέρνηση καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον τα ρωσικά συστήματα.
Φαίνεται ότι, για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, τα τουρκικά S-400 — πολλά από τα οποία βρίσκονται ακόμη στα εμπορευματοκιβώτια μεταφοράς τους — ενδέχεται να παραδοθούν σε τρίτο μέρος, σύμφωνα με έναν αξιωματούχο της κυβέρνησης που έχει εμπλακεί βαθιά στις συνομιλίες και επικαλούνται οι NYT.
F-35 στην Τουρκία: Το ζήτημα με τα S-400 της Ρωσίας και ο Νετανιάχου
Ένας δεύτερος αξιωματούχος ανέφερε πάντως ότι ο μηχανισμός δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Πριν από τέσσερα χρόνια, είχε γίνει λόγος για τη μεταφορά των πυραύλων στην Ουκρανία, όπου θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση ρωσικών επιθέσεων, αλλά η προσπάθεια αυτή απέτυχε, ενώ φαίνεται απίθανο οι δύο άνδρες να είναι πρόθυμοι να πουλήσουν τα ισχυρά ρωσικά συστήματα στην Ουκρανία σήμερα. Έχει γίνει λόγος ακόμα για την απενεργοποίηση των συστημάτων, ίσως με την αφαίρεση βασικών εξαρτημάτων.
Η Τουρκία ασκεί έντονη πίεση εδώ και χρόνια για την επανένταξή της στο πρόγραμμα F-35, αλλά μέχρι τώρα δεν έχει δείξει προθυμία να παραδώσει τα συστήματα αεροπορικής άμυνας που αγόρασε από τη Ρωσία.
Τον περασμένο μήνα, ενώ βρισκόταν στο Οβάλ Γραφείο μαζί με τον Μαρκ Ρούτε, γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, ο κ. Τραμπ ρωτήθηκε για τα F-35 και απάντησε ότι θα έφερνε στον κ. Ερντογάν ένα δώρο που θα τον έκανε «πολύ χαρούμενο». Ο κ. Βανς ανέφερε ότι το θέμα είχε παραπεμφθεί στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και πρόσθεσε: «Ο Πιτ και ολόκληρη η ομάδα εξετάζουν το θέμα αυτή τη στιγμή, διότι υπάρχουν ορισμένα πράγματα που πρέπει να πιστοποιήσουμε ότι έχουν συμβεί», εάν η κυβέρνηση «θέλει να συμμορφωθεί με την αμερικανική νομοθεσία. Ο πρόεδρος μας ζήτησε να το κάνουμε αυτό».
Μεταξύ των μακροχρόνιων επικριτών της πώλησης των F-35 συγκαταλέγεται ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου. «Η Τουρκία είναι μια σπουδαία χώρα, αλλά κυβερνάται από έναν άνθρωπο που ζητά ανοιχτά την εξόντωση του Ισραήλ», δήλωσε τη Δευτέρα σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Fox & Friends».
«Κατέχει τη μισή Κύπρο, που είναι χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, απειλεί την Ελλάδα, επίσης σύμμαχο του ΝΑΤΟ, και μιλά ανοιχτά για την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ», πρόσθεσε.