Ισχυρά μηνύματα ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποκτά πλέον ουσιαστική εμπορική υπόσταση έδωσε η χθεσινή δημοπρασία για ετήσια δέσμευση δυναμικότητας μεταφοράς αερίου.
Η διαδικασία, η οποία κάλυψε το σύνολο των σημείων εισόδου – εξόδου των υποδομών μεταφοράς αερίου στην Ευρώπη, και κατά συνέπεια όλα τα σημεία που συνθέτουν την αλυσίδα υποδομών από την Ελλάδα έως την Ουκρανία, θεωρείτο από την αγορά κρίσιμο τεστ για τις πραγματικές προοπτικές της συγκεκριμένης ενεργειακής «αρτηρίας».
Το βασικό
«βαρόμετρο» για την επιτυχία του Vertical
Corridor ήταν οι δεσμεύσεις δυναμικότητας
στην έξοδο του ελληνικού συστήματος
προς τη Βουλγαρία, καθώς η Ελλάδα αποτελεί
τον πρώτο κρίκο της διαδρομής. Η εικόνα
που διαμορφώθηκε χαρακτηρίζεται
ιδιαίτερα ενθαρρυντική, καθώς στο σημείο
εξόδου του Σιδηροκάστρου δεσμεύθηκε
το 46% της διαθέσιμης ετήσιας δυναμικότητας
για το επόμενο έτος αερίου (2026-2027).
Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς στο iefimerida, το ποσοστό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι από τον Αύγουστο θα ακολουθήσουν νέες δημοπρασίες για βραχυχρόνια προϊόντα -όπως τριμηνιαίες ή μηνιαίες δεσμεύσεις- οι οποίες θα αυξήσουν περαιτέρω την αξιοποίηση του αγωγού. Παράλληλα, ιδιαίτερα θετικό θεωρείται το γεγονός ότι δυναμικότητα στο Σιδηρόκαστρο έκλεισαν, σύμφωνα με πληροφορίες, τέσσερις με πέντε διαφορετικοί «παίκτες», μεταξύ των οποίων και η Bulgargaz. Πρόκειται για ένα στοιχείο που αποτυπώνει ευρύτερο εμπορικό ενδιαφέρον .
Καθοριστική
συμβολή στη θετική εικόνα είχε η Atlantic
See LNG, η οποία συμμετείχε εμμέσως μέσω
της ΔΕΠΑ Εμπορίας στη διαδικασία. Η ΔΕΠΑ
Εμπορίας εξασφάλισε δυναμικότητα 13.000
MWh ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί
σε περίπου 4,7 TWh σε ετήσια βάση.
Η συμμετοχή
αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς
αντιστοιχεί περίπου στο 13% της συνολικής
δυναμικότητας του σημείου εξόδου στο
Σιδηρόκαστρο, το οποίο μπορεί να μεταφέρει
περίπου 3,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού
αερίου ετησίως. Με άλλα λόγια, η ΔΕΠΑ
Εμπορίας «κλείδωσε» τη δυνατότητα
μεταφοράς περίπου 0,45 bcm φυσικού αερίου
προς τη Βουλγαρία κατά το επόμενο έτος
αερίου.
Σύμφωνα με
πληροφορίες, η δυναμικότητα αυτή
προορίζεται να υποστηρίξει τόσο την
εμπορική δραστηριότητα εκτός συνόρων
της ΔΕΠΑ Εμπορίας όσο και τα σχέδια της
Atlantic See LNG για προμήθεια αερίου στις
αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής
Ευρώπης. Εφόσον οι τελικοί αγοραστές
επιλέξουν να παραλάβουν το αέριο σε
άλλες βορειότερες χώρες, η απαραίτητη
δυναμικότητα στα υπόλοιπα σημεία εισόδου
και εξόδου θα μπορεί να εξασφαλιστεί
μέσω των βραχυπρόθεσμων προϊόντων που
θα δημοπρατηθούν τους επόμενους μήνες.
Η συγκεκριμένη
κίνηση έχει όμως και μία ευρύτερη
ανάγνωση. Πέρα από την ενίσχυση των
προοπτικών του Κάθετου Διαδρόμου,
επιβεβαιώνει ότι η Atlantic See LNG σχεδιάζει
να αποκτήσει ενεργή παρουσία στις
ευρωπαϊκές αγορές ήδη από το έτος αερίου
2026-2027, αξιοποιώντας φορτία LNG μέσω
βραχυπρόθεσμων εμπορικών συμφωνιών.
Πρόκειται
ουσιαστικά για ένα πρώτο βήμα πριν από
την έναρξη των μακροχρόνιων συμβολαίων
προμήθειας αμερικανικού LNG μετά το 2030.
Η στρατηγική αυτή δείχνει ανάγλυφα ότι
η κοινοπραξία δεν σκοπεύει να περιμένει
την ενεργοποίηση των 20ετών συμφωνιών,
αλλά επιδιώκει να οικοδομήσει από νωρίς
εμπορικές σχέσεις και παρουσία στις
αγορές της ευρύτερης περιοχής.
Τα θετικά μηνύματα για τον Vertical Corridor, αλλά και το εξαγωγικό προφίλ της χώρα μας, δεν περιορίστηκαν πάντως μόνο στο αμέσως επόμενο έτος αερίου. Όπως ανακοίνωσε ο ΔΕΣΦΑ, οι δεσμεύσεις δυναμικότητας παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα και για τα επόμενα χρόνια, καθώς «κλείδωσε» το 46% της δυναμικότητας του Σιδηροκάστρου μέχρι το 2029-2030, ενώ για το έτος αερίου 2030-2031 δεσμεύθηκε το 26% του capacity. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν δεσμεύσεις ακόμη και για την περίοδο 2040-2041, οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, κινήθηκαν στο 5%-6%, ένδειξη ότι μέρος της αγοράς βλέπει ήδη προοπτικές αξιοποίησης του διαδρόμου και σε βάθος χρόνου.
Εξίσου
σημαντικό είναι ότι η δημοπρασία ανέδειξε
τον ρόλο που θα διαδραματίσει και το
FSRU Αλεξανδρούπολης στην τροφοδοσία των
βόρειων αγορών. Σύμφωνα με πληροφορίες,
καταγράφηκαν δεσμεύσεις δυναμικότητας
στο σημείο εξόδου της Αμφιτρίτης, μέσω
του οποίου η πλωτή μονάδα συνδέεται με
το ελληνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού
αερίου.
Οι ποσότητες
LNG που θα εισέρχονται από την Αλεξανδρούπολη
θα μπορούν να διοχετεύονται προς τη
Σόφια μέσω δύο διαφορετικών διαδρομών,
τόσο από το Σιδηρόκαστρο όσο και μέσω
του ελληνοβουλγαρικού διασυνδετήριου
αγωγού (IGB). Για το αμέσως επόμενο έτος
αερίου δεσμεύθηκε το 18% της δυναμικότητας
που οδηγεί στο Σιδηρόκαστρο και το 12%
εκείνης που κατευθύνεται προς τον IGB.
Παράλληλα, υπάρχουν ήδη δεσμεύσεις και για το έτος αερίου 2027-2028, με το 12% της δυναμικότητας προς τον IGB και το 5% προς το Σιδηρόκαστρο να έχει ήδη εξασφαλιστεί. Μάλιστα, στο σημείο εξόδου του Σιδηροκάστρου έχουν πραγματοποιηθεί δεσμεύσεις που εκτείνονται έως και το 2030-2031 (από 5% έως 13%), γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποκτά μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της χθεσινής δημοπρασίας: ότι η αγορά αρχίζει να «ψηφίζει» στην πράξη το εγχείρημα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της ως περιφερειακού κόμβου τροφοδοσίας της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης.