Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στη Γαλλία η απόφαση του ακροδεξιού δημάρχου της πόλης Καστρ, Φλοριάν Αζεμά, να ακυρώσει προγραμματισμένη παράσταση του θεατρικού έργου «Passeport» (Διαβατήριο), με το σκεπτικό ότι πρόκειται για «πολιτική προπαγάνδα». Ads Η κίνηση έχει ανοίξει νέα συζήτηση για την ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης και τις κατηγορίες περί πολιτιστικής λογοκρισίας σε βάρος της γαλλικής Ακροδεξιάς. Ads Ο πολυβραβευμένος Γαλλοβρετανός θεατρικός συγγραφέας Αλεξί Μισαλίκ χαρακτήρισε την απόφαση ιδιαίτερα ανησυχητική, προειδοποιώντας ότι αποτελεί ένδειξη του τι θα μπορούσε να συμβεί εάν ο Εθνικός Συναγερμός (RN), που προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους, αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας. Ads Η ιστορία ενός πρόσφυγα που αναζητά ταυτότητα
Το έργο αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού άνδρα που ξυλοκοπείται άγρια και εγκαταλείπεται σχεδόν νεκρός στη διαβόητη προσφυγική δομή της πόλης Καλαί, γνωστή ως «Ζούγκλα». Ads Όταν συνέρχεται, δεν θυμάται ποιος είναι. Το μοναδικό στοιχείο που διαθέτει για την ταυτότητά του είναι ένα μπλε διαβατήριο της Ερυθραίας, στο οποίο αναγράφεται το όνομα Ίσα.
Μαζί με δύο ακόμη πρόσφυγες εγκαταλείπει τον καταυλισμό, όχι για να επιχειρήσει τη θαλάσσια διέλευση προς τη Βρετανία, αλλά για να παραμείνει στη Γαλλία, να ενταχθεί στην κοινωνία και να αποκτήσει τα απαραίτητα νόμιμα έγγραφα.
Ο Μισαλίκ εξηγεί ότι το έργο δεν αποτελεί πολιτικό μανιφέστο, αλλά μια ανθρώπινη ιστορία για την εξορία, την επιβίωση και την αναζήτηση ταυτότητας μέσα από το βίωμα ενός μετανάστη.
Από την πρεμιέρα του στο Παρίσι το 2024, το «Passeport» παρουσιάζεται με επιτυχία σε ολόκληρη τη Γαλλία, ωστόσο η πόλη Καστρ θα αποτελεί πλέον εξαίρεση.
Ο δήμαρχος ακύρωσε την παράσταση λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση του προγράμματος
Η παράσταση ήταν προγραμματισμένη να παρουσιαστεί στο δημοτικό θέατρο της πόλης τον Φεβρουάριο του 2027.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, μέχρι και λίγες ώρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση του καλλιτεχνικού προγράμματος περιλαμβανόταν κανονικά στο πρόγραμμα του θεάτρου.
«Τη μία στιγμή ήταν στο πρόγραμμα και την επόμενη είχε εξαφανιστεί», δήλωσε ο Μισαλίκ.
Όπως σημειώνει, συνήθως όταν μια παράσταση ακυρώνεται προβάλλονται οικονομικοί ή οργανωτικοί λόγοι. Στην προκειμένη περίπτωση όμως, όπως υποστηρίζει, ο δήμαρχος ξεκαθάρισε ότι επρόκειτο για μια καθαρά πολιτική και ιδεολογική επιλογή.
«Ένας αιρετός δεν μπορεί να αποφασίζει ποιο έργο θα παιχτεί και ποιο όχι. Όπως ο Τύπος και η ελευθερία του λόγου πρέπει να είναι ανεξάρτητα, έτσι πρέπει να είναι και οι πολιτιστικοί χώροι», τόνισε.
«Πολύ…τραμπική προσέγγιση»
Μιλώντας στη βρετανική Guardian, ο Μισαλίκ υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη υπόθεση αποκαλύπτει την πραγματική στάση του Εθνικού Συναγερμού απέναντι στον πολιτισμό.
«Εδώ και χρόνια δηλώνουν ότι σέβονται την ανεξαρτησία της τέχνης και την ελευθερία της έκφρασης. Όμως ακόμη και σε τοπικό επίπεδο αποδεικνύουν το αντίθετο», ανέφερε.
Όπως πρόσθεσε, αν αυτή η στάση εφαρμοζόταν σε εθνικό επίπεδο, οι συνέπειες θα ήταν πολύ σοβαρότερες.
«Είναι μια προσέγγιση που θυμίζει έντονα όσα συμβαίνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι μια πολύ “τραμπική” αντίληψη», σχολίασε χαρακτηριστικά.
Παρέμβαση ακόμη και στη γαλλική Βουλή
Η ακύρωση της παράστασης έφτασε μέχρι τη γαλλική Εθνοσυνέλευση, όπου βουλευτές έθεσαν το θέμα στην υπουργό Πολιτισμού Κατρίν Πεγκάρ.
Η υπουργός υπενθύμισε ότι η ελευθερία της καλλιτεχνικής δημιουργίας προστατεύεται από τη γαλλική νομοθεσία και αποτελεί θεμελιώδη αρχή του κράτους δικαίου.
Ο δήμαρχος: «Δεν συμβαδίζει με όσα υποσχέθηκα στους ψηφοφόρους»
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Φλοριάν Αζεμά υπερασπίστηκε την απόφασή του, υποστηρίζοντας ότι το έργο προβάλλει θετικά την παράνομη μετανάστευση και παρουσιάζει με στρεβλό τρόπο την αστυνομία.
«Προφανώς αυτό δεν ανταποκρίνεται στις δεσμεύσεις που ανέλαβα απέναντι στους πολίτες κατά την προεκλογική μου εκστρατεία», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).
«Ήθελα να αφηγηθώ την ιστορία μέσα από τα μάτια του μετανάστη»
Ο 43χρονος Μισαλίκ, ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους θεατρικούς συγγραφείς της Γαλλίας και κάτοχος πέντε βραβείων Μολιέρου, εξηγεί ότι σκοπός του ήταν να παρουσιάσει την εμπειρία των προσφύγων από τη δική τους οπτική και όχι μέσα από τα στερεότυπα που κυριαρχούν συχνά στη δημόσια συζήτηση.
Όπως λέει, έχει γνωρίσει πολλούς ανθρώπους που εγκατέλειψαν τις πατρίδες τους και συγκλονίστηκε από τις προσωπικές τους ιστορίες.
«Με αγγίζει βαθιά η προσπάθειά τους να ξαναχτίσουν τη ζωή τους, να βρουν δουλειά και να ενταχθούν σε μια νέα κοινωνία, είτε στη Γαλλία είτε οπουδήποτε αλλού», σημειώνει.
«Η μετανάστευση δεν πρόκειται να σταματήσει»
Ο συγγραφέας δηλώνει περισσότερο λυπημένος παρά φοβισμένος από την αυξανόμενη εχθρότητα απέναντι στους μετανάστες στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
«Σε όλη την ανθρώπινη ιστορία υπήρχαν μετακινήσεις πληθυσμών. Κάθε εποχή υπήρχαν άνθρωποι που θεωρούσαν πως οι μετανάστες είναι η πηγή όλων των προβλημάτων και πως αν εξαφανίζονταν, όλα θα λύνονταν», επισημαίνει.
Καταλήγει, ωστόσο, ότι καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να σταματήσει πλήρως τις προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές.
«Οι κοινωνίες εξελίσσονται μαζί με αυτά τα φαινόμενα. Η μετανάστευση δεν πρόκειται να εξαφανιστεί και οι κοινωνίες θα συνεχίσουν να προσαρμόζονται στη νέα πραγματικότητα», υπογραμμίζει.