Στο επίκεντρο μιας σύνθετης νομικής και ιστορικής διαμάχης βρέθηκε, φυσικά χωρίς τη…θέληση του, ο Βίνσεντ βαν Γκογκ και ο πίνακας του «Νοσοκομείο Σεν-Πολ στο Σεν-Ρεμί-ντε-Προβάνς» (1889), ο οποίος βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Ορσέ στο Παρίσι. Ads Ο Κλάους Κάλμαν, 98 ετών, εγγονός του διακεκριμένου Εβραίου δικηγόρου και συλλέκτη έργων τέχνης Φέλιξ Κάλμαν, αγωνίζεται εδώ και εννέα χρόνια για την ανάκτηση του έργου, το οποίο θεωρεί προϊόν ναζιστικής λεηλασίας . Ads Η οικογένεια Κάλμαν αποτελούσε μέρος της οικονομικής και επιστημονικής ελίτ του Βερολίνου πριν την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία το 1933. Ο Φέλιξ Κάλμαν, ιδιοκτήτης μιας πλούσιας συλλογής, κατείχε τον πίνακα από το 1914. Ads Ωστόσο, η τύχη του έργου καλύπτεται από ένα «σκοτεινό» διάστημα μεταξύ Ιουνίου 1932 και Φεβρουαρίου 1934 . Ενώ τον Ιούνιο του 1932 ο Κάλμαν προσπάθησε ανεπιτυχώς να πουλήσει το έργο στην Staatsgalerie του Βερολίνου, η επόμενη τεκμηριωμένη εμφάνισή του χρονολογείται στις αρχές του 1934, στα χέρια του διάσημου παριζιάνου εμπόρου τέχνης Πολ Ρόζενμπεργκ. Ads Το κρίσιμο ερώτημα για τις γαλλικές αρχές, όπως επισημαίνει στη Le Monde ο Νταβίντ Ζιβί, υπεύθυνος της αποστολής για την έρευνα και την αποκατάσταση των λεηλατημένων αγαθών, είναι αν η πώληση του πίνακα μετά την άνοδο των Ναζί στην εξουσία πρέπει να θεωρηθεί εξαναγκαστική.
Αν και η επιτροπή αναγνωρίζει ότι η οικογένεια Κάλμαν υπέστη διώξεις, το κενό στα αρχεία καθιστά δύσκολη την απόδειξη της αρπαγής . Ο ίδιος ο Κλάους Κάλμαν, βασιζόμενος στις οικογενειακές αναμνήσεις, υποστηρίζει πως η συλλογή λεηλατήθηκε συστηματικά μετά το 1933.
Η υπόθεση στηρίζεται πλέον στις διεθνείς συμφωνίες του 1998 (Αρχές της Ουάσιγκτον), οι οποίες προκρίνουν μια ευρεία ερμηνεία της λεηλασίας, συμπεριλαμβανομένων των πωλήσεων που πραγματοποιήθηκαν υπό το βάρος των διώξεων.
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η υιοθέτηση των «Καλών Πρακτικών» τον Μάρτιο του 2024, που ορίζουν ότι μια πώληση έργου τέχνης από διωκόμενο πρόσωπο μεταξύ 1933 και 1945 μπορεί να θεωρηθεί ισοδύναμη με ακούσια μεταβίβαση ιδιοκτησίας.
Η νομική αυτή προσέγγιση ενισχύθηκε από πρόσφατη απόφαση του Γαλλικού Ακυρωτικού Δικαστηρίου τον Νοέμβριο του 2025, σχετικά με τη συλλογή του Αρμάν Ισαάκ Ντορβίλ.
Η ιστορικός Ινές Ρότερμουντ-Ρέναρντ σημειώνει ότι η περίπτωση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι ο πίνακας δωρίστηκε στο Λούβρο από τον Μαξ Καγκάνοβιτς, έναν εβραίο έμπορο που είχε επίσης υποστεί διώξεις από τους Ναζί . Παρά την πολυπλοκότητα, η Φρεντερίκ Ντρεϊφούς-Νέτερ, πρόεδρος της Επιτροπής για την Αποζημίωση των Θυμάτων Λεηλασίας (CIVS), χαρακτήρισε την υπόθεση «προτεραιότητα».
Για τον Κλάους Κάλμαν, ο αγώνας δεν είναι απλώς για την ανάκτηση ενός έργου τέχνης, αλλά για την αποκατάσταση της μνήμης του πατέρα του, Χάρτμουτ Κάλμαν, ο οποίος είχε εκδιωχθεί από το Ινστιτούτο Κάιζερ-Βίλχελμ το 1933.
Η υπόθεση ενός από τα πιο επίμονα εκκρεμή ζητήματα λεηλατημένης τέχνης στη Γαλλία, αναμένεται να εξεταστεί τον Σεπτέμβριο.
