Σημαντική τελευταία εξέλιξη δικαιώνει τον αγώνα του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασιάς, του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, της Europa Nostra, καθώς και πλήθους άλλων φορέων, και Βουλευτών/ Βουλευτριών από 5 διαφορετικά κόμματα του εθνικού και ευρωπαϊκού κοινοβουλίου που έθεσαν θέματα νομιμότητας, ασφάλειας, περιβαλλοντικών και άλλων επιπτώσεων του έργου για το τελεφερίκ στη Μονεμβασιά.
«Συγκεκριμένα, με την χθεσινή (29.6.2026) απόφαση 85/2026 του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Μονεμβασιάς, το έργο παγώνει κατόπιν αιτήματος του αναδόχου, με την ευθύνη να αποδίδεται ανερυθρίαστα στον ίδιο τον Βράχο και τα αρχαία του και όχι στις απίθανες και προκλητικές πράξεις και παραλείψεις της Δημοτικής Αρχής, του εργολάβου και της Διοίκησης του Υπουργείου Πολιτισμού, συμπεριλαμβανομένου του Γενικού Γραμματέα που «παραιτήθηκε» προ ημερών στον απόηχο του σκανδάλου της πολεοδομίας», αναφέρει ανακοίνωση από τον Σύλλογο Φίλων Μονεμβασιάς.
Η ανακοίνωση αναφέρεται στις τελευταίες εξελίξεις και στην πρόσφατη παρέμβαση από τον Συνήγορο του Πολίτη. «Ο ανάδοχος του έργου του τελεφερίκ κατέθεσε Ειδική Δήλωση Διακοπής Εργασιών στις 19.6.2026, σε απάντηση της οποίας, η Δημοτική Αρχή χρειάστηκε 10 μέρες για να συγκαλέσει μια «κατεπείγουσα συνεδρίαση» (όπως την αποκαλεί η ίδια), για το θέμα στις 29.6.2026. Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε α) ακριβώς μόλις μια μέρα πριν την ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου (όπως αυτό έχει καθοριστεί προ ετών: 30.6.2026) και β) ακριβώς μόλις μια εργάσιμη μέρα μετά τις 26.6.2026, όταν ο Συνήγορος του Πολίτη έστειλε επιστολή προς τη Δημοτική Αρχή και το Υπουργείο Πολιτισμού ζητώντας να σταματήσουν το έργο προκειμένου να διερευνηθούν μια σειρά ζητημάτων σχετικά με την έλλειψη αδειοδότησής του (δεν υπάρχει η προβλεπόμενη άδεια οικοδομής, η έκδοση της οποίας αναγνωρίζεται ρητά ως ορόσημο στη σελ. 4 της Προμελέτης του έργου), καθώς και την ασφάλεια των εργασιών. Δεν μπορεί κανείς να δεχτεί ότι όλο αυτό αποτελεί διαβολική σύμπτωση.
Ας σημειωθεί ότι στη χθεσινή συνεδρίαση έφτασε να απέχει σύσσωμη η παράταξη της αντιπολίτευσης που έχει επανειλημμένα στηρίξει το έργο (δηλαδή 10 από τα 25 άτομα έλειψαν). Κάποτε μας έλεγαν ότι το έργο έχει διαπαραταξιακή στήριξη, τώρα που άρχιζαν να διερευνώνται νομικά ζητήματα από την Ανεξάρτητη Αρχή του Συνηγόρου του Πολίτη φαίνεται πως κάποιοι προτίμησαν να μην βρεθούν υπόλογοι. Πλήρωναν τον ανάδοχο ακόμα και αφότου ζήτησε να σταματήσει το έργο.
Όπως προαναφέρθηκε, ο ανάδοχος του έργου του τελεφερίκ κατέθεσε Ειδική Δήλωση Διακοπή Εργασιών στις 19.6.2026 και το Δημοτικό Συμβούλιο την έκανε δεκτή στις 29.6.2026. Αλλά προσοχή: το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να μην έχει η απόφασή του εφαρμογή ούτε από την πρώτη ημερομηνία ούτε από τη δεύτερη, αλλά από την φαινομενικά τυχαία ημερομηνία της 22.6. Γιατί αυτό; Επειδή η Δημοτική Αρχή συνέχισε να εκδίδει εντάλματα πληρωμών προς τον ανάδοχο ως τις 22.6 και ενώ αυτός είχε ήδη υποβάλει Ειδική Δήλωση Διακοπή Εργασιών! (εδώ τα εντάλματα της 22.6 και εδώ.
Προφανώς, η Δημοτική Αρχή προσπαθεί να αποφύγει οποιαδήποτε κατηγορία περί οικονομικής απιστίας και για τον λόγο αυτό δηλώνει πως η απόφασή της είναι «απολύτως αναγκαία» για να μην «βλάψει τα οικονομικά και αναπτυξιακά συμφέροντα του Δήμου». Συνιστούν άραγε αυτές οι πρακτικές προάσπιση των συμφερόντων του δήμου και του δημοσίου και χρηστή διαχείριση των εισφορών των φορολογούμενων ή, αντιθέτως, αντικείμενο διερεύνησης από τις δικαστικές αρχές;».
Φταίει ο Βράχος και τα αρχαία του, όχι η Δημοτική Αρχή και η διοίκηση του Υπουργείου Πολιτισμού
Η ανακοίνωση καταγγέλλει την πρακτική της Δημοτικής αρχής που προσπάθησε να απαλλάξει τον εργολάβο από τις ευθύνες του τονίζοντας: «Στο πρακτικό της συνεδρίασης το Δημοτικό Συμβούλιο απαλλάσσει τον εργολάβο από κάθε ευθύνη για την αποτυχία εξηγώντας ότι «η αδυναμία συνέχισης των εργασιών δεν οφείλεται σε πράξη ή παράλειψη του εργολάβου … αλλά σε απρόβλεπτα ευρήματα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και σε τεχνικές συνθήκες που καθιστούν αναγκαία τη λήψη πρόσθετων μέτρων προστασίας και ασφάλειας».
Το τελευταίο προκύπτει από την εκτίμηση ότι «για την ολοκλήρωση των εκσκαφών απαιτείται η χρήση εκσκαπτικών μέσων μεγαλύτερης ισχύος, γεγονός που, ενόψει της επικινδυνότητας του πρανούς και των απαιτούμενων μέτρων ασφαλείας, προϋποθέτει την προηγούμενη ολοκλήρωση των εργασιών βραχοπροστασίας και αποκατάστασης της ευστάθειας του πρανούς». Δηλαδή η δημοτική αρχή, η οποία δεν διαθέτει αρχαιολόγους και ειδικούς στις φυσικές καταστροφές στο στελεχιακό δυναμικό της, σπεύδει να απαλλάξει τον εργολάβο από τις ευθύνες του! Φταίει λοιπόν ο Βράχος που δεν αυτοπροστατεύθηκε και τα αρχαία που αναδύθηκαν!
Προκύπτει αβίαστα το ερώτημα: Δεν φταίνε όσοι υπολόγισαν ότι μόλις 100 μέτρα από την πύλη μιας Καστροπολιτείας, σε μια περιοχή που διακρίνονται στην επιφάνεια κατασκευές και κεραμικά ευρήματα, τέτοια στοιχεία ΔΕΝ θα υπήρχαν και στο υπέδαφος; Δεν φταίνε επίσης όσοι δεν επέβαλαν τη διενέργεια δοκιμαστικών τομών, καθιερωμένη πρακτική που γνωρίζουν ακόμα και προπτυχιακοί φοιτητές αρχαιολογίας αλλά προφανώς επέλεξαν να αγνοήσουν οι αρχαιολόγοι του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που ενέκριναν επανειλημμένα το έργο, σε πείσμα των επιταγών της επιστήμης τους; Δεν φταίνε επίσης όσοι επέλεξαν να αγνοούν τα άφθονα έγγραφα που έστειλε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας στον Δήμο, τα οποία δεν είναι διαθέσιμα στους πολίτες αλλά απαριθμούνται στην απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου; Αντίθετα, ο ανάδοχος ισχυρίζεται και το Δημοτικό Συμβούλιο αποδέχεται πως φταίει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας επειδή «εκκρεμεί η χορήγηση των απαιτούμενων οδηγιών και εγκρίσεων» από την πλευρά της!
Προς θεού, δεν φταίνε οι «καλύτεροι που είναι στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο», την αυθεντία των οποίων επικαλείτο συχνά η Δημοτική Αρχή. Δεν φταίνε επίσης Δήμος, Υπουργείο και Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο για τους κινδύνους ασφαλείας; Αφού ήξεραν για την επικινδυνότητα του πρανούς, καθώς η ανάγκη λήψης μέτρων ασφαλείας αποτυπώνονται σε πολλές σελίδες, λεπτομερώς και με φωτογραφική τεκμηρίωση, στην Προμελέτη του έργου (σελ. 373 και εξής) που χρονολογείται από τον Ιούνιο του 2022, η οποία τέθηκε υπόψη τους και είναι ελεύθερα προσβάσιμη στο διαδίκτυο.
Δεν διάβασαν φαίνεται την επιστολή-καταγγελία του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασιάς που έλαβαν με ημερομηνία 29/03/26, όπου επισημαινόταν ότι δεν υλοποιήθηκε η προαπαιτούμενη γεωτεχνική μελέτη που θα έπρεπε να είχε υλοποιηθεί πριν από την εκκίνηση του έργου και ότι υπήρχαν επισφαλή σημεία στο πρανές.
Δεν είναι παραπλάνηση του Συμβουλίου της Επικρατείας οι διαβεβαιώσεις τους για την αρτιότητα του σχεδιαζόμενου έργου και τις ελάχιστες αρνητικές επιπτώσεις του; Δεν έθεσαν όλοι οι παραπάνω, τώρα και τέσσερεις μήνες, σε ανυπολόγιστο κίνδυνο κατοίκους και επισκέπτες της Μονεμβασιάς με προσέγγιση τύπου «πάμε και όπου βγει»; Ως πρόσφατα, η Υπουργός Πολιτισμού και η Δημοτική Αρχή επέλεγαν να υποτιμούν τους κινδύνους αυτούς επικαλούμενοι την αυθεντία του καθηγητή Ευθύμιου Λέκκα – μετά την παρέμβαση όμως του Συνηγόρου του Πολίτη ξεχάστηκαν οι αυθεντίες!».
Ο Σύλλογος ζητάει από τις αρμόδιες αρχές να απομακρύνουν το εργοτάξιο: «Συμπερασματικά, καθίσταται προφανές ότι η χάραξη του έργου ήταν ανώριμη και αυθαίρετη, χωρίς τον απαιτούμενο σεβασμό στα μνημεία και το περιβάλλον, καταπατώντας αποφάσεις του παρελθόντος με τις οποίες το ελληνικό κράτος και οι φορείς του προστάτευσαν διαχρονικά το φυσικό περιβάλλον και τα μνημεία της Μονεμβασιάς.
Η χθεσινή απόφαση είναι έμμεση ομολογία ενοχής από κάποιους εκ των πρωταγωνιστών αλλά και παρελκυστικός τακτικισμός μήπως βρεθεί διέξοδος διαφυγής! Καλύτερα να απολογηθούν δημόσια και οικειοθελώς, πριν αναγκαστούν από τις εξελίξεις.
Εν αναμονή των εξελίξεων αυτών, και όσο είναι σε εφαρμογή η Ειδική Δήλωση Διακοπής Εργασιών και η διερεύνηση της υπόθεσης από τον Συνήγορο του πολίτη, ο Σύλλογος Φίλων Μονεμβασιάς ζητάει από τις αρμόδιες αρχές να απομακρύνουν το εργοτάξιο που εμποδίζει και περιορίζει την πρόσβαση στην Καστροπολιτεία, καθώς και τα βαριά μηχανήματα του ανάδοχου, ώστε να διορθωθεί μέρος της αλλοίωσης της εικόνας του μνημείου και να καταστεί πιο εύκολη η πρόσβαση κατοίκων και επισκεπτών κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, οπότε παρατηρείται τουριστική έξαρση στον τόπο μας».