Η Ευρώπη οδεύει προς τον επόμενο χειμώνα με τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου των τελευταίων 15 ετών, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για πιθανές αυξήσεις στις τιμές ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις τους επόμενους μήνες, τονίζει σχετικό άρθρο των Financial Times.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της συμβουλευτικής εταιρείας Wood Mackenzie, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου αναμένεται να έχουν γεμίσει μόλις κατά 76% έως το τέλος της περιόδου αναπλήρωσης των αποθεμάτων, η οποία διαρκεί συνήθως από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο.
Εάν επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, θα πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο αποθεμάτων πριν από την έναρξη του χειμώνα τουλάχιστον από το 2011, σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe (GIE).
Η εικόνα αυτή διαμορφώνεται έπειτα από έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα, που εξάντλησε τα ευρωπαϊκά αποθέματα. Έτσι, η περίοδος επαναπλήρωσης ξεκίνησε την άνοιξη με τις αποθήκες μόλις κατά 28% γεμάτες, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τα συνήθη επίπεδα. Σήμερα η πληρότητα διαμορφώνεται περίπου στο 48%.
Στην επιδείνωση της κατάστασης συνέβαλε και ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ο οποίος προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Η διακοπή διελεύσεων μέσω των Στενών του Ορμούζ – από όπου υπό φυσιολογικές συνθήκες διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG – καθώς και η μείωση της παραγωγής στο Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα περιόρισαν σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες στην αγορά.
Παρότι οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, στη συνέχεια υποχώρησαν και σταθεροποιήθηκαν, ακόμη και πριν από την προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Σήμερα το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς διαπραγματεύεται κοντά στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από τις ακραίες τιμές που είχαν καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, όταν είχαν φτάσει έως και τα 342 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Ωστόσο, οι σχετικά χαμηλές τιμές δημιούργησαν ένα διαφορετικό πρόβλημα. Καθώς το φυσικό αέριο στην Ευρώπη δεν αποφέρει υψηλά κέρδη, αρκετά φορτία LNG – κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες – κατευθύνονται σε άλλες αγορές, επιβραδύνοντας τον ρυθμό με τον οποίο αναπληρώνονται τα ευρωπαϊκά αποθέματα.
«Βρισκόμαστε σε ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο όσον αφορά την αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου. Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν έχει δημιουργήσει προσδοκίες ότι περισσότερες ποσότητες LNG από τον Περσικό Κόλπο θα επιστρέψουν σύντομα στην αγορά. Όμως όσο συνεχίζονται οι περιορισμοί στην προσφορά, τόσο χαμηλότερα θα είναι τα αποθέματα στην αρχή του χειμώνα και τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος νέων εκτινάξεων στις τιμές», προειδοποιεί η αναλύτρια της Argus Media, Νατάσα Φίλντινγκ.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται καθησυχαστική, επισημαίνοντας ότι τα σημερινά επίπεδα αποθήκευσης δεν προκαλούν άμεση ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ένωσης.
Όπως ανέφερε εκπρόσωπός της, πληρότητα της τάξης του 80% θεωρείται επαρκής για την κάλυψη των χειμερινών αναγκών. Για τον λόγο αυτό η Κομισιόν έχει εισηγηθεί στα κράτη-μέλη να επιδιώξουν αποθέματα μεταξύ 75% και 80%, αντί του στόχου 90% που ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια, ώστε να αποφευχθεί νέα άνοδος των τιμών λόγω υπερβολικής ζήτησης.
«Θέλουμε να μπούμε στον χειμώνα με ασφαλή αποθέματα, αλλά χωρίς να προκαλέσουμε νέες αυξήσεις στις τιμές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού», δήλωσε ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γέργκενσεν.
Οι εξελίξεις, πάντως, θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από το πότε θα αποκατασταθεί πλήρως η παραγωγή LNG στον Περσικό Κόλπο.
Μετά την προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, άδεια δεξαμενόπλοια LNG από το Κατάρ άρχισαν να επιστρέφουν στην περιοχή, ενώ ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, δήλωσε ότι σχεδόν όλες οι εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου θα επανέλθουν στην κανονική παραγωγή μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με εξαίρεση δύο μονάδες που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η επιστροφή των ποσοτήτων του Κατάρ στην αγορά θα είναι πιο αργή από ότι εκτιμάται.
Σύμφωνα με τη Goldman Sachs, εάν οι βασικές μονάδες παραγωγής στο συγκρότημα Ras Laffan λειτουργήσουν πλήρως έως τα τέλη Ιουλίου, τα ευρωπαϊκά αποθέματα ενδέχεται να φτάσουν περίπου στο 74% πριν από τον χειμώνα. Αν όμως η πλήρης αποκατάσταση καθυστερήσει έως τα τέλη Αυγούστου, η πληρότητα μπορεί να περιοριστεί ακόμη και στο 70%.
Παράλληλα, νέα αβεβαιότητα προκαλεί η πρόσφατη επίθεση σε εμπορικό πλοίο στα Στενά του Ορμούζ, η οποία επανέφερε τους φόβους για τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή. Παραμένει επίσης άγνωστο τι θα συμβεί μετά τη λήξη της 60ήμερης παράτασης της εκεχειρίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, γεγονός που διατηρεί σε επιφυλακή τις ενεργειακές αγορές.
Οι αναλυτές της Energy Aspects επισημαίνουν ότι ολοένα περισσότεροι επενδυτές στοιχηματίζουν ήδη σε υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ενώ ο διευθυντής Ευρωπαϊκού Φυσικού Αερίου και LNG της Wood Mackenzie, Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, εκτιμά ότι οι τιμές ενδέχεται να υποχωρήσουν προσωρινά τους επόμενους μήνες καθώς θα αυξάνονται οι εισαγωγές LNG, πριν όμως κινηθούν εκ νέου ανοδικά με την έναρξη του χειμώνα.
«Καθώς θα πλησιάζουμε στο 2027, ειδικά αν επικρατήσουν χαμηλές θερμοκρασίες, ο κίνδυνος νέων έντονων αυξήσεων στις τιμές θα είναι σημαντικός», προειδοποιεί.
Στην αβεβαιότητα προστίθεται και το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απαγορεύσει πλήρως, από την 1η Ιανουαρίου, τις εισαγωγές ρωσικού LNG, το οποίο σήμερα καλύπτει περίπου το 14% των συνολικών ευρωπαϊκών εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου, εξέλιξη που ενδέχεται να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης τον επόμενο χειμώνα.