Αυστηρό πλαίσιο υποχρεώσεων και κυρώσεων για ιδιοκτήτες, εκμισθωτές, παραχωρούντες, αλλά και χρήστες ακινήτων θεσπίζει τροπολογία που κατατέθηκε στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, ενόψει της λειτουργίας του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή έως τις αρχές Ιουλίου.
Ακίνητα στην Αθήνα, με φόντο την Ακρόπολη και τον Λυκαβηττό / Eurokinissi
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ Θεσπίζεται το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), υποχρεώνοντας ιδιοκτήτες και εκμισθωτές να δηλώνουν κάθε μίσθωση ή παραχώρηση εντός καθορισμένων προθεσμιών. Η παράλειψη ή εκπρόθεσμη υποβολή επισύρει πρόστιμο 500 ευρώ. Οι μισθωτές και παραχωρησιούχοι ευθύνονται για την ακρίβεια των στοιχείων χρήσης. Η υποβολή ανακριβών δεδομένων για λήψη επιδομάτων επιφέρει πρόστιμο 1.000 ευρώ, ενώ σε άλλες περιπτώσεις το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ. Από το 2027, ο υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ θα βασίζεται στην πραγματική επιφάνεια του ακινήτου, όπως αυτή καταγράφεται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
Ειδικότερα, στόχος της νέας ψηφιακής πλατφόρμας είναι η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης βάσης δεδομένων που θα παρέχει στη φορολογική διοίκηση πλήρη εικόνα όχι μόνο για τα χαρακτηριστικά των ακινήτων, αλλά και για την πραγματική χρήση τους. Στο πλαίσιο αυτό, θεσπίζονται υψηλά πρόστιμα για όσους παραλείπουν να δηλώσουν εγκαίρως τη μίσθωση ή τη δωρεάν παραχώρηση ακινήτου, ενώ προβλέπονται κυρώσεις και για την υποβολή ανακριβών στοιχείων.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τη ρύθμιση, οι ιδιοκτήτες και οι εκμισθωτές υποχρεούνται να ενημερώνουν το ΜΙΔΑ για κάθε περίπτωση μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης ακινήτου. Η σχετική δήλωση θα πρέπει να υποβάλλεται εντός τριών μηνών από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης. Σε περίπτωση παράλειψης ή εκπρόθεσμης υποβολής, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο ύψους 500 ευρώ.
Αντίστοιχη υποχρέωση ισχύει και στις περιπτώσεις που σχετίζονται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης. Για τα ακίνητα που συνδέονται με αγροτικές ενισχύσεις, η δήλωση ενημέρωσης του Μητρώου πρέπει να κατατίθεται εντός δύο μηνών από την έναρξη της προθεσμίας για την υποβολή της αίτησης. Η μη τήρηση της συγκεκριμένης προθεσμίας συνεπάγεται, επίσης, πρόστιμο 500 ευρώ.
Το νέο πλαίσιο μεταφέρει, παράλληλα, ευθύνες και στους μισθωτές ή παραχωρησιούχους, οι οποίοι οφείλουν να δηλώνουν με ακρίβεια τα στοιχεία χρήσης του ακινήτου. Ειδικότερα, όταν υποβάλλονται ανακριβή στοιχεία και αυτά αξιοποιούνται για τη λήψη επιδομάτων, κρατικών ενισχύσεων ή άλλων μορφών επιδότησης, επιβάλλεται πρόστιμο 1.000 ευρώ. Η αυξημένη κύρωση συνδέεται με το ότι η ψευδής δήλωση μπορεί να οδηγήσει σε αθέμιτη οικονομική ωφέλεια μέσω δημόσιων πόρων.
Σε περιπτώσεις που διαπιστώνεται ανακρίβεια στα στοιχεία χρήσης, χωρίς όμως να προκύπτει σύνδεση με τη χορήγηση επιδομάτων ή επιδοτήσεων, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται και περιπτώσεις που σχετίζονται με διαδικασίες επιστροφής ενοικίου.
Εξάλλου, η ίδια τροπολογία εισάγει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ. Από το 2027 και μετά, για τα ακίνητα που διαθέτουν Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, θα λαμβάνεται υπόψη η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος όταν αυτή είναι μικρότερη από τα τετραγωνικά που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο, στον τίτλο κτήσης ή στην οικοδομική άδεια.
Η νέα πρόβλεψη αναμένεται να δώσει λύση σε χιλιάδες περιπτώσεις ακινήτων όπου καταγράφονται αποκλίσεις μεταξύ των επίσημων εγγράφων και της πραγματικής κατάστασης του κτιρίου. Η επιφάνεια που προκύπτει από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα θα αποτελεί, πλέον, το βασικό στοιχείο τόσο για τη δήλωση ακινήτων όσο και για τον προσδιορισμό του φόρου.
Ταυτόχρονα, το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει μεταβατική προστασία για τους φορολογουμένους. Δηλώσεις στοιχείων ακινήτων και πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη εφαρμογής του νέου καθεστώτος δεν θα θεωρούνται ανακριβείς, ακόμη και αν η πραγματική επιφάνεια που αποτυπώνεται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα είναι μικρότερη από εκείνη που εμφανίζεται στα υπόλοιπα έγγραφα. Αντίστοιχα, τα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ που έχουν ήδη εκδοθεί ή θα εκδοθούν με βάση τις υφιστάμενες δηλώσεις παραμένουν σε ισχύ χωρίς να επιβάλλονται πρόσθετες κυρώσεις στους ιδιοκτήτες.