Τις επιφυλάξεις της απέναντι σε βασικές πτυχές της υπό συζήτηση Συνταγματικής Αναθεώρησης εξέφρασε η Ντόρα Μπακογιάννη κατά την τοποθέτησή της στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, διαφωνώντας ανοιχτά με την κυβερνητική πρόταση για καθιέρωση μίας και μοναδικής εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ενώ παράλληλα εξαπέλυσε δριμεία επίθεση στο δημοψήφισμα του 2015, το οποίο χαρακτήρισε μία από τις πιο αρνητικές στιγμές της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της χώρας.
Η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας ξεκαθάρισε ότι, παρότι στηρίζει συνολικά την προσπάθεια αναθεώρησης του Συντάγματος, θεωρεί πως δεν υπάρχει ουσιαστικός λόγος αλλαγής του ισχύοντος πλαισίου για τον ανώτατο πολιτειακό άρχοντα.
«Δεν είμαι καθόλου σίγουρη για την εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Πιστεύω ότι το σύστημα των δύο πενταετιών έχει αποδείξει διαχρονικά την αξία και τη χρησιμότητά του», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως, κατά την άποψή της, το ισχύον άρθρο του Συντάγματος θα μπορούσε να παραμείνει ως έχει.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτησή της για το άρθρο που αφορά τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων, με αφορμή την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για αυστηρότερους κανόνες και διαδικαστικές εγγυήσεις.
Η κ. Μπακογιάννη χαρακτήρισε το δημοψήφισμα του 2015 «τραυματική και καταστροφική εμπειρία» για τη χώρα, υποστηρίζοντας ότι αποτέλεσε «την κορυφαία πράξη ανευθυνότητας από Έλληνα πολιτικό στα πρώτα 26 χρόνια του 21ου αιώνα».
Όπως ανέφερε, επρόκειτο για ένα «κωμικοτραγικό και τριτοκοσμικό δημοψήφισμα», στο οποίο οι πολίτες κλήθηκαν να απαντήσουν σε ένα ασαφές και δυσνόητο ερώτημα, γεμάτο αναφορές σε ξενόγλωσσα κείμενα και συμφωνίες που είχαν ήδη παύσει να ισχύουν όταν πραγματοποιήθηκε η ψηφοφορία.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το ερώτημα αφορούσε δημοσιονομικά ζητήματα, κάτι που – όπως υποστήριξε – ερχόταν σε αντίθεση με το ίδιο το Σύνταγμα, ενώ υπενθύμισε ότι οι πολίτες ενημερώθηκαν για τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και κλήθηκαν να προσέλθουν στις κάλπες μόλις μία εβδομάδα αργότερα.
«Ήταν ένα δημοψήφισμα παρωδία. Ίσως το δικό μας ιστορικό λάθος ήταν ότι, στην προσπάθειά μας να διασφαλίσουμε την παραμονή της Ελλάδας στην Ευρώπη, το νομιμοποιήσαμε με τη συμμετοχή μας», υπογράμμισε.
«Τα δημοψηφίσματα δεν μπορεί να είναι πεδίο πολιτικών αυτοσχεδιασμών»
Η πρώην υπουργός υπερασπίστηκε την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για αναθεώρηση του σχετικού άρθρου, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι να αποτραπούν στο μέλλον αντίστοιχα φαινόμενα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν πολιτική και θεσμική αστάθεια.
Όπως είπε, τα δημοψηφίσματα οφείλουν να αποτελούν κορυφαία έκφραση της δημοκρατικής συμμετοχής των πολιτών και όχι εργαλείο πολιτικών χειρισμών.
«Πρέπει να διεξάγονται με σαφείς κανόνες, ξεκάθαρα ερωτήματα και επαρκή χρόνο δημόσιας διαβούλευσης. Αυτό ακριβώς επιδιώκει η προτεινόμενη αναθεώρηση», τόνισε.
Κριτική προς την αντιπολίτευση και υπεράσπιση των προτάσεων της ΝΔ
Η Ντόρα Μπακογιάννη άσκησε παράλληλα κριτική στη στάση της αντιπολίτευσης κατά τη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, σημειώνοντας ότι δεν είναι λογικό η Βουλή να αποφεύγει τη συζήτηση για αλλαγές που αφορούν κρίσιμες πτυχές της λειτουργίας του κράτους.
Υποστήριξε ότι η συνολική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας φιλοδοξεί να βελτιώσει σημαντικά πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτειακής ζωής της χώρας, περιλαμβάνοντας μεταρρυθμίσεις που απαντούν τόσο σε σύγχρονες προκλήσεις όσο και σε διαχρονικά αιτήματα.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στις προτεινόμενες συνταγματικές ρυθμίσεις για την τεχνητή νοημοσύνη και την κλιματική αλλαγή, στις αλλαγές που αφορούν τα μη κρατικά πανεπιστήμια και την ευθύνη υπουργών, αλλά και σε διατάξεις που –όπως είπε– προκύπτουν από τα διδάγματα δύσκολων εμπειριών που βίωσε η χώρα τα προηγούμενα χρόνια.
«Υπάρχουν προτάσεις που στοχεύουν να θωρακίσουν την ελληνική κοινωνία απέναντι στις προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος. Υπάρχουν άλλες που επιχειρούν να δώσουν λύσεις σε ζητήματα που συζητούνται εδώ και δεκαετίες. Και υπάρχουν εκείνες που αποτελούν προϊόν της πικρής σοφίας που άφησαν πίσω τους ορισμένες τραυματικές εμπειρίες της Ελληνικής Δημοκρατίας», ανέφερε, εντάσσοντας σε αυτή την τελευταία κατηγορία και τις αλλαγές που προτείνονται για τα δημοψηφίσματα.