Παγίδες που μπορούν να οδηγήσουν σε φορολογικές επιβαρύνσεις κρύβουν οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί, οι οποίοι αποτελούν συνηθισμένο εργαλείο διαχείρισης χρημάτων μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας.
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ Η ΑΑΔΕ έχει εντάξει 1.080 υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών σε πρόγραμμα ελέγχων. Στόχος να εντοπιστούν προσπάθειες παράκαμψης του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ μέσω σύνθετων ή διαδοχικών μεταβιβάσεων χρημάτων. Η ιδιότητα του συνδικαιούχου σε έναν κοινό λογαριασμό δεν σημαίνει αυτόματα και κυριότητα επί των χρημάτων. Σε περίπτωση που η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη μεταφορά χρημάτων ή ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, το αφορολόγητο όριο δεν αναγνωρίζεται και ο φόρος επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ με συντελεστές 10-40%.
Υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μεταφορές κεφαλαίων από έναν κοινό λογαριασμό σε ατομικό ή σε διαφορετικό κοινό λογαριασμό ενδέχεται να χαρακτηριστούν από τις φορολογικές αρχές ως άτυπες δωρεές, ενεργοποιώντας ελέγχους και ενδεχομένως να προκύψει η υποχρέωση καταβολής φόρων
Ενδεικτική είναι πρόσφατη υπόθεση που εξετάστηκε από τη
Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), με αφορμή τη μεταφορά 240.000 ευρώ από κοινό
οικογενειακό λογαριασμό, στον οποίο συμμετείχαν πατέρας, μητέρα και τα δύο
παιδιά τους, σε νέο κοινό λογαριασμό του γιου και της συζύγου του. Η ΔΕΔ
απέρριψε την προσφυγή του φορολογούμενου, κρίνοντας ότι η μεταφορά συνιστά
άτυπη δωρεά, καθώς δεν αποδείχθηκε ότι ο ίδιος είχε συμβάλει στη δημιουργία του
υπολοίπου του αρχικού λογαριασμού. Παράλληλα, μετά τη μεταφορά, τα χρήματα
τέθηκαν αποκλειστικά υπό τον έλεγχο του ίδιου και της συζύγου του.
Η απόφαση αναδεικνύει μια κρίσιμη παράμετρο: η ιδιότητα του
συνδικαιούχου σε έναν κοινό λογαριασμό δεν συνεπάγεται αυτομάτως και κυριότητα
επί του συνόλου των χρημάτων που περιέχει. Εφόσον διαπιστωθεί ότι ένας
συνδικαιούχος δεν συμμετείχε στις καταθέσεις και στη συνέχεια αξιοποιεί τα
χρήματα προς ίδιο όφελος, η φορολογική διοίκηση μπορεί να θεωρήσει ότι έχει
συντελεστεί δωρεά.
Πιο αναλυτικά σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, όταν
συνδικαιούχος κοινού λογαριασμού που δεν έχει συνεισφέρει στη διαμόρφωση του
υπολοίπου αναλαμβάνει ή μεταφέρει κεφάλαια για προσωπική χρήση, η πράξη μπορεί
να αντιμετωπιστεί φορολογικά ως δωρεά και να επιβληθεί ο αντίστοιχος φόρος.
Τα τελευταία χρόνια εκατοντάδες φορολογούμενοι έχουν
προσφύγει στη ΔΕΔ αμφισβητώντας φόρους και πρόστιμα που επιβλήθηκαν σε
υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών. Πολλές από τις διαφορές
σχετίζονται είτε με μεταβιβάσεις χρημάτων που έγιναν εκτός τραπεζικού
συστήματος είτε με αλληλουχίες δωρεών που θεωρήθηκαν από τις αρχές ως
προσπάθεια καταστρατήγησης των φορολογικών διατάξεων.
Στο πλαίσιο του φετινού επιχειρησιακού σχεδιασμού, η ΑΑΔΕ
έχει εντάξει 1.080 υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών σε πρόγραμμα
ελέγχων. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις στις οποίες επιχειρείται η
παράκαμψη του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ μέσω σύνθετων ή διαδοχικών
μεταβιβάσεων χρημάτων.
Οι δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty και στη συνέχεια διασταυρώνονται με τα στοιχεία που διαβιβάζουν τα πιστωτικά ιδρύματα. Εάν η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή ή ο φορολογούμενος αδυνατεί να προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να προχωρήσει στον καταλογισμό φόρου χωρίς να αναγνωρίσει το αφορολόγητο όριο. Στην περίπτωση αυτή, η φορολόγηση επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ, με συντελεστές 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τη συγγενική σχέση μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου.