Η «Μουριά» είναι ένα από τα παλαιότερα καφενεία της Αθήνας και εξακολουθεί να λειτουργεί στον ίδιο χώρο στα Εξάρχεια, στη συμβολή των οδών Καλλιδρομίου και Χαριλάου Τρικούπη, πάνω από έναν αιώνα. Ιδρύθηκε το 1915 και πήρε το όνομά του από μία πραγματική μουριά που βρισκόταν έξω από το καφενείο.
Για πολλές δεκαετίες, η Μουριά δεν υπήρξε απλώς ένας χώρος κατανάλωσης καφέ, αλλά ένα ζωντανό σημείο συνάντησης για διαφορετικές γενιές επισκεπτών. Αυτή τη στιγμή απειλείται με κλείσιμο. «Αντιστεκόμαστε στην προοπτική να γίνουν τα Εξάρχεια τουριστικό χωριό και κρατάμε σφιχτά με τα δόντια μας κάθε κομματάκι Εξαρχειώτικου πολιτισμού που έχει απομείνει», αναφέρει η διαδικτυακή ανακοίνωση με το ψήφισμα προς το Υπουργείο Πολιτισμού.
Ο ιδιοκτήτης του ακινήτου έχει ζητήσει την αποχώρηση του ιδιοκτήτη Χρήστου Βάνα, με σκοπό την αλλαγή χρήσης του χώρου. Από την πλευρά του, ο ιδιοκτήτης έχει καταθέσει αίτημα στην Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων προκειμένου να χαρακτηριστεί το εμβληματικό καφενείο ως νεότερο μνημείο σύγχρονης πολιτιστικής κληρονομιάς και να διασφαλιστεί η παρουσία του, ενώ η «Ανοιχτή Πόλη» έχει ζητήσει να τεθεί το θέμα προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων.
Ανακοίνωση εξέδωσε και η Νέα Αριστερά Α’ Αθήνας η οποία μεταξύ άλλων αναφέρει: «Η Μουριά δεν ανήκει μόνο στους σημερινούς θαμώνες της. Ανήκει στη συλλογική μνήμη της Αθήνας και στις επόμενες γενιές που δικαιούνται να γνωρίσουν τους αυθεντικούς χώρους που διαμόρφωσαν την ιστορία και τον χαρακτήρα της πόλης. Η διατήρηση της Μουριάς είναι υπόθεση πολιτισμού, μνήμης και κοινωνικής ευθύνης».
Η είδηση έχει προκαλέσει πλήθος αντιδράσεων στα social media, ενώ έχει πάρει θέση και η Ένωση Επαγγελματιών Εστίασης Αθήνας, καλώντας τόσο τον Δήμο Αθηναίων, όσο και το υπουργείο Πολιτισμού, να τοποθετηθούν.
Στο διαδίκτυο κυκλοφορεί ένα κείμενο συλλογής υπογραφών με τον τίτλο «Η ιστορία δεν αλλάζει χρήση – 111 χρόνια Μουριά», με το οποίο πολίτες εκφράζουν συμπαράσταση στον Χρήστο Βάνα και στο αίτημά του να κηρυχτεί το καφενείο ως μνημείο.
Το Υπουργείο Πολιτισμού καλείται να κινηθεί άμεσα και να εξαντλήσει κάθε δυνατότητα για τη διατήρηση της Μουριάς στον ιστορικό της χώρο, κάτι που δεν έκανε στην περίπτωση του ιστορικού σινεμά Πάλας στο Παγκράτι, παρά τις κινητοποιήσεις φορέων και κατοίκων.
«Η Μουριά είναι καφενείο. Η Μουριά είναι και ιατρείο και δικηγορικό γραφείο, αμφιθέατρο και νηπιαγωγείο. Είναι τα γράμματα και οι τέχνες μας. Η Μουριά που αφήνετε τα κλειδιά, η γειτονιά. Είναι η πρώτη καλημέρα», αναφέρει το κάλεσμα συλλογής υπογραφών που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο.
«Συνυπογράφοντας αυτό το κείμενο συμπαραστεκόμαστε στον Χρήστο Βάνα, έβδομο κατά σειρά ιδιοκτήτη του καφενείου «Η Μουριά», στο αίτημα του να κηρυχθεί ο χώρος του παραδοσιακού καφενείου νεότερο μνημείο σύγχρονης πολιτιστικής κληρονομιάς από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και να μην αλλάξει η χρήση του.
Συνυπογράφοντας αυτό το κείμενο, εμείς όλοι, αντιστεκόμαστε στην προοπτική να γίνουν τα Εξάρχεια τουριστικό χωριό και κρατάμε σφιχτά με τα δόντια μας κάθε κομματάκι Εξαρχειώτικου πολιτισμού που έχει απομείνει.
Venceremos.
Σας ευχαριστώ πολύ για την υποστήριξή σας, Χρήστος Βάνας, Αθήνα
Το ψήφισμα ΕΔΩ
Η ιστορία της Μουριάς είναι άρρηκτα δεμένη με τα Εξάρχεια. Στους χώρους της συναντήθηκαν άνθρωποι των γραμμάτων, της τέχνης, των κινημάτων, της εργασίας και η σταθερή παρουσία της αποτελεί ένα ζωντανό αρχείο της κληρονομιάς της πόλης. Παράλληλα, η Μουριά λειτούργησε και ως χώρος πολιτιστικής δράσης φιλοξενώντας θεατρικές παραστάσεις, παρουσιάσεις βιβλίων και πολιτικές εκδηλώσεις.
Η απώλειά της δεν θα ισοδυναμούσε απλώς με το κλείσιμο μιας επιχείρησης, αλλά με την εξαφάνιση ενός ζωντανού φορέα μνήμης, σε μία περιοχή που μαστίζεται από τον εξεγευνισμό και την αστυνομοκρατία.