«Ο Ράμα πρέπει να φύγει. Η γενιά μου έφυγε έξω και δούλεψε σκληρά – έκανε και βλακείες. Πολλές φορές οι οικογένειες που έμεναν πίσω στην Αλβανία, δούλευαν για να συντηρούν τα παιδιά τους που ήταν στη φυλακή. Τώρα είναι μια ευκαιρία για τη χώρα μας. Πρέπει να τελειώνουμε με τη διαφθορά», είπε στο NEWS 24/7 πριν ανέβει στο μηχανάκι του για να συνεχίσει τις διανομές.
Οι γεννημένοι μετά το 1990 στα Τίρανα δεν έζησαν τη σοσιαλιστική εποχή. Ωστόσο, τρεις δεκαετίες αργότερα δεν απολαμβάνουν, παρά λίγα από τα κεκτημένα των δυτικών χωρών.
Στα Τίρανα η νεολαία διαδηλώνει απέναντι στο πολιτικό κεκτημένο των τελευταίων 35 χρόνων.
Οι διαδηλώσεις που πραγματοποιούνται κάθε μέρα στις πόλεις της Αλβανίας, τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ξεκίνησαν με αφορμή ένα περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά έχουν εξελιχθεί σε κάτι πολύ ευρύτερο.
Η νεολαία των Τιράνων έχει αφήσει το κινητό της και έχει βγει στο δρόμο. Οι κεντρικοί δρόμοι της πρωτεύουσας, εν μέσω τουριστικής περιόδου πλημμυρίζουν από χιλιάδες διαδηλωτές.
Καθώς η πορεία φτάνει στο τέλος της συναντάμε τον Ματέο Ντεμάι. Είναι 33 ετών και εργάζεται ως χρηματιστής.
«Είμαι στην πορεία μόνος μου γιατί όλοι οι φίλοι μου είναι στο εξωτερικό», δηλώνει στο NEWS 24/7.
Αυτό που ξεκίνησε ως αντίδραση σε μια επένδυση, γίνεται μια πανεθνική διαδήλωση με χαρακτηριστικά που θυμίζουν περισσότερο μια δυτική «επανάσταση», που καλεί τους Αλβανούς να γυρίσουν πίσω, παρά ένα κίνημα για την προστασία του περιβάλλοντος.
Οι διαδηλωτές εναντιώνονται τόσο απέναντι στον Έντι Ράμα, που τον καλούν να παραιτηθεί, όσο και απέναντι στην αντιπολίτευση του Σαλί Μπερίσα.
Μερικοί πάνε ένα βήμα παραπέρα: «Ράμα στη φυλακή, Μπερίσα στη φυλακή», ενώ άλλοι με σαφή εθνικιστικά πρόσημα φωνάζουν: «Η Αλβανία των Αλβανών, θάνατος στους προδότες».
Ο Ματέο Ντεμάι, δεν έφυγε ποτέ από τα Τίρανα, ζει εδώ και διαπραγματεύεται μετοχές από την πόλη που σπούδασε. Ο αδελφός του είναι γιατρός και ζει τα τελευταία 10 χρόνια στο εξωτερικό.
«Αγαπώ την χώρα μου. Θα έπρεπε να είμαστε σαν την Ελβετία – αυτοί δεν έχουν καν θάλασσα. Αυτά που γίνονται δεν είναι λάθη, είναι κλοπή. Μιλάμε για οικονομικά λάθη και σκάνδαλα που κοστίζουν δισεκατομμύρια. Ζητάμε να παραιτηθεί ο Έντι Ράμα, γιατί θέλουμε λιγότερη διαφθορά και ευκαιρίες για τους νέους», δηλώνει στο NEWS 24/7.
Γύρω του βλέπουμε χιλιάδες απλούς καθημερινούς νέους, που πιθανότατα βρίσκονται για πρώτη φορά στο δρόμο. Φορούν πουκάμισα, σομόν παντελόνια και κομψά παπούτσια. Πρόκειται για μια μεσαία τάξη που ταξιδεύει και βλέπει τουρίστες πλέον στην Αλβανία, αλλά παρατηρεί ότι ορισμένοι υλικοί όροι δεν αλλάζουν στη χώρα.
Είναι μια γενιά που μπορεί να θέλει να φύγει, αλλά τώρα είναι αυτή που νιώθει ότι κάτι μπορεί να γίνει.
Στη διαδήλωση κυριαρχούν οι νέοι 20–35 ετών, πολλοί από τους οποίους δηλώνουν ότι σκέφτονται τη μετανάστευση ή έχουν ήδη συγγενείς στο εξωτερικό. Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2024, δείχνει ότι στις ηλικίες 14–29 ετών, περίπου 70% δηλώνει ότι έχει σκεφτεί να φύγει από την Αλβανία.
Οι νέοι που κατεβαίνουν στους δρόμους δεν εμπιστεύονται ούτε τον Ράμα ούτε τον Μπερίσα, αλλά σε μεγάλο βαθμό εμπιστεύονται το SPAK.
Πρόκειται για μια Ειδική Δομή κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος της Αλβανίας που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της μεγάλης δικαστικής μεταρρύθμισης που ψήφισε η αλβανική Βουλή το 2016, με ισχυρή στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση και της ΗΠΑ.
Σε δημοσκόπηση του IRI τον Ιανουάριο του 2025, το 76% των Αλβανών δήλωνε ότι εμπιστεύεται το SPAK, ποσοστό υψηλότερο από κάθε άλλο κρατικό θεσμό.
Το SPAK χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης, γιατί άρχισε να ερευνά πολιτικούς και αξιωματούχους, και να διώκει πρόσωπα, όπως τον δήμαρχο Τιράνων, τον πρώην πρόεδρο της Δημοκρατίας και έναν πρώην πρωθυπουργό.
Ο Ερρίκος Κάππο έζησε για 25 χρόνια στην Αθήνα. Τα τελευταία τρία χρόνια επέστρεψε στην πατρίδα του και δημιούργησε τη δική του οικογένεια.
Βασικό σύμβολο των πορειών είναι η Αλβανική σημαία. Από τις συζητήσεις μας με πολίτες, γίνεται αντιληπτό ότι στη χώρα, η σημαία δεν έχει τόσο εθνικιστικό χαρακτήρα, όσο εθνικό.
Στην χώρα δεν υφίσταται ιδεολογικό υπόβαθρο και παρουσιάζεται ένα σαφές έλλειμμα στην πολιτική κουλτούρα, η οποία δε δημιουργήθηκε ποτέ μετά την πτώση κομμουνιστικού καθεστώτος.
Κάθε απόγευμα, στην περιβαλλοντική οργάνωση LUMI, ένα χιλιόμετρο μακριά από την πλατεία Σκεντέρμπεη που συγκεντρώνονται οι διαδηλωτές και αγοράζουν σημαίες τις Αλβανίας, αυτοί ετοιμάζουν ένα άλλο σύμβολο: τα φλαμίνγκο.
Το πτηνό που απειλείται από την επένδυση του Τζάρεντ Κούσνερ και της Ιβάνκα Τραμπ στη Σβέρνιτσα παρουσιάζεται μαζικά στους δρόμους.
Η Σβέρνιτσα βρίσκεται στο βόρειο άκρο του κόλπου της Αυλώνας και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα παράκτια οικοσυστήματα της Αδριατικής. Παράλληλα, η περιοχή έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 και προστατεύεται επίσης από τη Σύμβαση Ραμσάρ για τους υγροτόπους διεθνούς σημασίας.
Η σύγκρουση ξέσπασε όταν η αλβανική κυβέρνηση τροποποίησε το 2024 τη νομοθεσία για τις προστατευόμενες περιοχές, επιτρέποντας υπό προϋποθέσεις τουριστικές και στρατηγικές επενδύσεις σε περιοχές που μέχρι τότε θεωρούνταν ουσιαστικά απρόσβλητες από την οικοδομική δραστηριότητα.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ
Υπάρχει ένα ενδιαφέρον στοιχείο. Αν κανείς απομονώσει ένα ζεύγος από φλαμίνγκο και παρατηρήσει τα κεφάλια, η εικόνα θυμίζει αρκετά τον αετό της αλβανικής σημαίας. Μάλιστα στην πορεία πολλοί Αλβανοί έχουν ξεκινήσει να υιοθετούν αυτήν την πρακτική, συσπειρώνοντας έτσι δύο κόσμους.
Το φλαμίνγκο έχει αποκτήσει ήδη μια θέση στο φαντασιακό του αλβανικού κινήματος.
Όπως μας εξηγεί μια διαδηλώτρια, ο αετός πετά μόνος και μπορεί να φτάσει πολύ μακριά.
Τα φλαμίνγκο πετούν πάντα μαζί με τα υπόλοιπα και θυμούνται πάντα τον δρόμο της επιστροφής.
Αυτό το κίνημα καλεί όλους τους Αλβανούς να γυρίσουν πίσω στην πατρίδα τους.