Σχεδόν ένα στα δύο παιδιά παγκοσμίως ζει πλέον αντιμέτωπο με τουλάχιστον τρεις ταυτόχρονους κλιματικούς κινδύνους, όπως ξηρασίες, καύσωνες, πλημμύρες και τροπικές καταιγίδες, σύμφωνα με νέα έκθεση της UNICEF, η οποία προειδοποιεί ότι η κλιματική κρίση πλήττει δυσανάλογα τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς του πλανήτη.
Η έκθεση Children’s Climate Risk Report εξετάζει πού ζουν τα περίπου 2,4 δισεκατομμύρια παιδιά του κόσμου και πώς αυτά εκτίθενται στους οκτώ συχνότερους κλιματικούς κινδύνους: παράκτιες και ποτάμιες πλημμύρες, ξηρασίες, τροπικές καταιγίδες, καύσωνες, ακραία ζέστη, πυρκαγιές και αμμοθύελλες.
UNICEF: «Περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο παιδιά σε ζώνες πολλαπλού κινδύνου»
Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου 1,1 δισεκατομμύριο παιδιά, σχεδόν τα μισά του παγκόσμιου παιδικού πληθυσμού, εκτίθενται ταυτόχρονα σε τουλάχιστον τρεις αλληλεπικαλυπτόμενους κλιματικούς κινδύνους.
Ο συνηθέστερος συνδυασμός είναι η ξηρασία, η ακραία ζέστη και οι καύσωνες, που επηρεάζουν περίπου 296 εκατομμύρια παιδιά. Από αυτά, 74 εκατομμύρια βρίσκονται στη Νιγηρία, 34 εκατομμύρια στο Πακιστάν και 32 εκατομμύρια στην Ινδία.
Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν όλα τα παιδιά του πλανήτη – περίπου 2,3 δισεκατομμύρια – εκτίθενται σε τουλάχιστον έναν κλιματικό κίνδυνο, ενώ 2 δισεκατομμύρια αντιμετωπίζουν τουλάχιστον δύο. Επιπλέον, 364 εκατομμύρια παιδιά βρίσκονται αντιμέτωπα με τέσσερις ή περισσότερους κινδύνους και περίπου 123.000 παιδιά ζουν σε περιοχές όπου συνυπάρχουν επτά διαφορετικές κλιματικές απειλές.
«Τα παιδιά βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, Κάθριν Ράσελ, καλώντας τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τα μέτρα προστασίας των παιδιών.
«Για πρώτη φορά, έχουμε μια πλήρη εικόνα για το πού και πώς τα παιδιά είναι ευάλωτα στην κλιματική αλλαγή, και αυτή η εικόνα είναι σχεδόν αφάνταστα τρομερή», σχολίασε η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, Ενριέτα Φορ.
«Τα κλιματικά και περιβαλλοντικά σοκ υπονομεύουν ολόκληρο το φάσμα των δικαιωμάτων των παιδιών, από την πρόσβαση σε καθαρό αέρα, τροφή και ασφαλές νερό, έως την εκπαίδευση, τη στέγαση, την απαλλαγή από την εκμετάλλευση, ακόμη και το δικαίωμά τους στην επιβίωση. Σχεδόν κανένα παιδί δεν θα μείνει ανεπηρέαστο.»
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης δεν κατανέμονται ισότιμα. Η πρόσβαση σε καθαρό νερό, επαρκή διατροφή, υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα των παιδιών να αντέξουν τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η υποσαχάρια Αφρική, τμήματα της Νότιας Ασίας και αρκετά μικρά νησιωτικά κράτη αναδεικνύονται ως οι πιο ευάλωτες περιοχές του πλανήτη.
Αν και χώρες όπως το Μπανγκλαντές, η Ινδία, η Νιγηρία και το Πακιστάν συγκεντρώνουν τους μεγαλύτερους αριθμούς παιδιών που ζουν σε περιοχές υψηλού κινδύνου, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στα κράτη του Σαχέλ και της Κεντρικής Αφρικής.
Στο Τσαντ, για παράδειγμα, περισσότερο από το 95% των παιδιών εκτίθεται σε τουλάχιστον τρεις κλιματικούς κινδύνους – κυρίως ξηρασίες, ακραία ζέστη και καύσωνες – σε μια χώρα που ήδη αντιμετωπίζει σοβαρή ανθρωπιστική κρίση και ελλείψεις σε πόσιμο νερό, ηλεκτρική ενέργεια και τρόφιμα.
Η UNICEF προειδοποιεί για έναν «φαύλο κύκλο» στις πιο ευάλωτες περιοχές. Οι ξηρασίες περιορίζουν τις αγροτικές αποδόσεις και εντείνουν τη διατροφική ανασφάλεια, ενώ οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες καταστρέφουν κατοικίες, σχολεία και βασικές υποδομές.
Οι καταστροφές αυτές αναγκάζουν συχνά ολόκληρες οικογένειες να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Τα εκτοπισμένα παιδιά καθίστανται ακόμη πιο ευάλωτα σε νέες κρίσεις, ενώ η διακοπή της εκπαίδευσής τους και η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας υπονομεύουν τις προοπτικές τους για το μέλλον.
Η έκθεση αναφέρει ακόμη πως ο κίνδυνος από την κλιματική αλλαγή δεν μεταφράζεται αυτόματα ότι έχει τις ίδιες συνέπειες για όλους.
Ιδιαίτερα ευάλωτες χαρακτηρίζονται επίσης 39 μικρές νησιωτικές χώρες, οι οποίες αντιμετωπίζουν διαρθρωικούς περιορισμούς, όπως η γεωγραφική απομόνωση, η περιορισμένη έκταση και η εξάρτηση από εισαγωγές, παράγοντες που δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών μεγάλης κλίμακας.
Η έκθεση καταλήγει ότι καμία χώρα δεν μπορεί να θεωρηθεί πλήρως προστατευμένη από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Παρότι ορισμένες περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου, κυρίως στη Σκανδιναβία, εμφανίζουν χαμηλότερη έκθεση στους συγκεκριμένους οκτώ κινδύνους που εξετάζει η μελέτη, η UNICEF επισημαίνει ότι και αυτές αντιμετωπίζουν διαφορετικές, αλλά εξίσου σοβαρές, συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη.