Παρά το γεγονός ότι το προσδόκιμο ζωής στην χώρα μας αγγίζει πλέον τα 82 χρόνια, η εικόνα της φυσικής κατάστασης των Ελλήνων παρουσιάζει σοβαρές αντιφάσεις. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης στη σωματική αδράνεια, καθώς περίπου το 40% των ενηλίκων δεν ασκείται συστηματικά, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Την ίδια στιγμή, η παχυσαρκία έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία του πληθυσμού, καθώς περίπου το 34% των Ελλήνων είναι παχύσαρκοι. Η έλλειψη κίνησης και η αύξηση του σωματικού βάρους συνδέονται άμεσα με την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων, σακχαρώδους διαβήτη, υπέρτασης και άλλων μεταβολικών διαταραχών που επιβαρύνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Οι επισημάνσεις αυτές έγιναν στο περιθώριο ενημερωτικής εκδήλωσης με θέμα «Άσκηση για Υγεία και Μακροζωία», που διοργάνωσε ο Δήμος Χανίων το απόγευμα της Δευτέρας στο Μεγάλο Αρσενάλι. Στόχος της εκδήλωσης ήταν να αναδείξει τη σημασίας της φυσικής δραστηριότητας για τη διατήρηση της υγείας, την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής του πληθυσμού.
Ομιλητές ήταν ο Ειδικός Παθολόγος, Κώστας Αρχοντάκης, και η Πτυχιούχος ΤΕΦΑΑ, Μιράντα Γεωργακάκη, που παρουσιάσουν τα οφέλη της άσκησης και τον ρόλο της στην υγεία και τη μακροζωία.
Όπως επισημάνθηκε ο άνθρωπος είναι βιολογικά «προγραμματισμένος» να κινείται. Ωστόσο, η σύγχρονη καθημερινότητα, με τις πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες, την καθιστική εργασία και τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα, έχει περιορίσει δραστικά την κίνηση. Το αποτέλεσμα είναι να ζούμε περισσότερα χρόνια, αλλά συχνά με περισσότερα προβλήματα υγείας.
Σύμφωνα με τους ομιλητές η συστηματική άσκηση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες πρόληψης και υγιούς γήρανσης. Σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, οι ενήλικες και ιδιαίτερα τα άτομα άνω των 60 ετών θα πρέπει να πραγματοποιούν τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης άσκησης κάθε εβδομάδα. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 30 λεπτά άσκησης την ημέρα για πέντε ημέρες την εβδομάδα ή σε τρεις συνεδρίες των 50 λεπτών.
Παράλληλα, συνιστάται η προσθήκη ασκήσεων μυϊκής ενδυνάμωσης δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα, με βάρη, λάστιχα ή άλλες ασκήσεις αντίστασης. Η ενδυνάμωση συμβάλλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, βελτιώνει την ισορροπία και μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων και τραυματισμών στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Όπως επεσήμανε ο κ. Αρχοντάκης, η φυσική δραστηριότητα δεν περιορίζεται μόνο στην απώλεια βάρους ή στη βελτίωση της εξωτερικής εμφάνισης. Βοηθά τον οργανισμό να αξιοποιεί αποτελεσματικότερα τη γλυκόζη, περιορίζει τη συσσώρευση λίπους, μειώνει τη φλεγμονή και συμβάλλει στη θωράκιση της υγείας απέναντι σε χρόνιες παθήσεις.
Ο ίδιος τόνισε ότι η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δεν αρκεί από μόνη της. Το ζητούμενο είναι περισσότερα χρόνια ζωής με καλή υγεία και λειτουργικότητα. Και σε αυτή τη μάχη, η άσκηση παραμένει το πιο απλό, οικονομικό και αποτελεσματικό «φάρμακο» που διαθέτουμε.
Η κα Γεωργακάκη, τόνισε ότι η άσκηση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους της υγείας και της μακροζωίας, καθώς συμβάλλει όχι μόνο στη διατήρηση της φυσικής κατάστασης αλλά και στην ανανέωση του οργανισμού σε κυτταρικό επίπεδο. Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική μορφή άσκησης που αποτελεί τη «μαγική λύση». Αντίθετα, το ιδανικό πρόγραμμα συνδυάζει αερόβια δραστηριότητα, μυϊκή ενδυνάμωση και ασκήσεις ισορροπίας.
Ιδιαίτερα δημοφιλείς τα τελευταία χρόνια είναι οι προπονήσεις με αντιστάσεις, όπως το cross training, το pilates και η προπόνηση με βάρη, οι οποίες συμβάλλουν στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της λειτουργικότητας του σώματος. Η μυϊκή μάζα μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία, γι’ αυτό και η ενδυνάμωση θεωρείται απαραίτητη σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Όπως είπε, σύμφωνα με τις σύγχρονες οδηγίες, για ουσιαστικά οφέλη στην υγεία συνιστώνται έως και 300 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με 30 έως 45 λεπτά άσκησης, τρεις έως πέντε φορές την εβδομάδα.
Όπως επισήμανε, δεν απαιτούνται υπερβολές ούτε εξαντλητικές προπονήσεις. Η συστηματικότητα είναι σημαντικότερη από την ένταση. Μέτριας έντασης άσκηση σε σταθερή βάση προσφέρει σημαντικά οφέλη στο καρδιαγγειακό σύστημα, στον μεταβολισμό και στη συνολική ποιότητα ζωής.
Για όσους δεν έχουν προηγούμενη επαφή με τη γυμναστική, το περπάτημα αποτελεί την καλύτερη αφετηρία. Ωστόσο, για να λειτουργήσει ως πραγματική άσκηση και όχι απλώς ως καθημερινή δραστηριότητα, χρειάζεται διάρκεια και ένταση, τόνισε η κα Γεωργακάκη.Ένα γρήγορο περπάτημα για τουλάχιστον 30 λεπτά, σε ρυθμό που αυξάνει αισθητά τους παλμούς της καρδιάς, μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη.
Εξίσου αποτελεσματικές επιλογές είναι το ποδήλατο και το κολύμπι, τα οποία βελτιώνουν την αντοχή και ενεργοποιούν πολλές μυϊκές ομάδες. Οι γυμναστές υπογραμμίζουν ότι η καλύτερη άσκηση είναι τελικά εκείνη που ευχαριστεί τον καθένα, ώστε να μπορεί να την ακολουθεί σταθερά για πολλά χρόνια.
Σύμφωνα με την ίδια, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σαφής αλλαγή στη στάση των Ελλήνων απέναντι στη φυσική δραστηριότητα. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι, κυρίως μετά την ηλικία των 30-35 ετών, αναζητούν τρόπους να εντάξουν τη γυμναστική στην καθημερινότητά τους.
Οι πρώτες ενοχλήσεις στη μέση, στον αυχένα, η μειωμένη αντοχή ή η δυσκολία στις καθημερινές δραστηριότητες λειτουργούν συχνά ως καμπανάκι αφύπνισης. Πολλοί στρέφονται στην άσκηση όχι μόνο για αισθητικούς λόγους, αλλά για να αποκτήσουν δύναμη, καλύτερη φυσική κατάσταση και μεγαλύτερη αυτονομία στην καθημερινή ζωή.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους ξεκινούν τώρα να προγραμματίζουν την άσκησή τους νωρίς μέσα στην ημέρα, ώστε να μην παραμελείται λόγω υποχρεώσεων. Ακόμη και το καλοκαιρινό κολύμπι αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα για όσους δεν αθλούνται τον υπόλοιπο χρόνο.
Το βασικό μήνυμα είναι απλό: η κίνηση πρέπει να γίνει τρόπος ζωής. Δεν χρειάζονται πρωταθλητισμός και υπερβολές. Χρειάζεται συνέπεια, μέτρο και η επιλογή μιας δραστηριότητας που προσφέρει ευχαρίστηση. Γιατί η άσκηση δεν προσθέτει μόνο χρόνια στη ζωή, αλλά κυρίως ζωή στα χρόνια.