Συνοπτικά από ΣΚΑΪ AI toggle Το Στενό του Ορμούζ ανοίγει ξανά, αλλά παραμένει ασαφές αν η ελεύθερη διέλευση θα συνεχιστεί μετά το 60ήμερο των διαπραγματεύσεων, καθώς η Τεχεράνη εξετάζει την επιβολή τελών
Η κατάπαυση του πυρός αφήνει ερωτήματα για τον Λίβανο και τη Χεζμπολάχ, με το Ισραήλ να μην αποτελεί μέρος της συμφωνίας και να δηλώνει ότι δεν θα αποχωρήσει από τον Λίβανο
Δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τον εμπλουτισμό ουρανίου και τα αποθέματα του Ιράν, με τα κρίσιμα πυρηνικά ζητήματα να παραπέμπονται στις επόμενες 60 ημέρες διαπραγματεύσεων
Παραμένει ανοιχτή η διαφωνία για τις κυρώσεις και τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, ενώ η οικονομική ομαλοποίηση και η πλήρης αποκλιμάκωση στην περιοχή εκτιμάται ότι θα απαιτήσουν χρόνο
Η συμφωνία που ανακοίνωσαν ΗΠΑ και Ιράν προβλέπει τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και την έναρξη 60ήμερων διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή και το περιεχόμενο της συμφωνίας, καθώς οι λεπτομέρειες παραμένουν άγνωστες.
Τι δεν γνωρίζουμε για τη συμφωνία για τα βασικά ζητήματα που διακυβεύονται:
Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι η θαλάσσια οδός θα ανοίξει εκ νέου μετά την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι η διέλευση από το Στενό θα είναι «μόνιμα χωρίς τέλη».
Ωστόσο, δύο ημιεπίσημα ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων μετέδωσαν τη Δευτέρα ότι, ενώ η Τεχεράνη θα επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση κατά τη διάρκεια του 60ήμερου διαστήματος στο οποίο θα διεξαχθούν περαιτέρω διαπραγματεύσεις, σχεδιάζει να επιβάλει τέλη μετά το πέρας αυτής της περιόδου. Το πρακτορείο Fars ανέφερε ότι το Ιράν «σκοπεύει να αποκομίσει οικονομικό όφελος από την εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού».
Ζητήματα ασφαλείας θα επηρεάσουν επίσης το χρονοδιάγραμμα οποιασδήποτε επαναλειτουργίας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα κατά τη διάρκεια του πολέμου, το Ιράν έχει τοποθετήσει νάρκες στο Στενό και οι διαπραγματευτές θα πρέπει να συμφωνήσουν στον τρόπο απομάκρυνσής τους.
Το Πακιστάν, το οποίο μεσολάβησε για την επίτευξη της συμφωνίας, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές «κήρυξαν τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν συμπεριέλαβε τον Λίβανο στην ανακοίνωσή του, ενώ το Ισραήλ, το οποίο δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας, δήλωσε ότι οι δυνάμεις του δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από τον Λίβανο.
Οι ΗΠΑ ανέφεραν ότι το Ιράν παρείχε διαβεβαιώσεις πως δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή τα αποθέματα ουρανίου που διαθέτει. Το ζήτημα αυτό παραπέμπεται ουσιαστικά στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Το Ιράν δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις των 60 ημερών για το πυρηνικό πρόγραμμα θα ξεκινήσουν μόνο αφού οι ΗΠΑ αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων κεφαλαίων.
Ωστόσο, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν πρόκειται να αποδεσμευθούν χρήματα χωρίς σαφείς δεσμεύσεις από την ιρανική πλευρά.
Η συγκρατημένη ευφορία που προκάλεσε η ανακοίνωση για το τέλος του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι πιθανό να διαδεχθεί μια περίοδος ανησυχίας τις επόμενες ημέρες, όπως σημειώνει το BBC.
Τα καλά νέα είναι ότι τόσο το Ιράν όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την πλήρη αποκατάσταση των εμπορικών ροών προς και από τον Κόλπο.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τη συμφωνία.
Πρώτον, υπάρχει το ζήτημα του Λιβάνου. Οι βασικοί διαμεσολαβητές, το Πακιστάν, υποστηρίζουν ότι η συμφωνία καλύπτει και τον Λίβανο, προβλέποντας συγκεκριμένα ότι όλες οι συγκρούσεις στην περιοχή πρέπει να σταματήσουν, συμπεριλαμβανομένων εκείνων μεταξύ του Ισραήλ και της συμμάχου του Ιράν στον Λίβανο, της Χεζμπολάχ.
Εάν η σύγκρουση αυτή αναζωπυρωθεί, θα στοχοποιήσει το Ιράν το Ισραήλ; Και αν ναι, θα απαντήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες με αντίποινα κατά του Ιράν; Ή θα δούμε την Ουάσιγκτον να αφήνει το Ισραήλ να διαχειριστεί μόνο του μια τέτοια αναμέτρηση;
Έπειτα υπάρχει το πυρηνικό ζήτημα. Οι 60 ημέρες που προβλέπει η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δεν αποτελούν μεγάλο χρονικό διάστημα για να καθοριστεί πόσος εμπλουτισμός ουρανίου θα επιτραπεί στο Ιράν σε αντάλλαγμα για την άρση κυρώσεων, καθώς και τι θα συμβεί και πότε με τα υφιστάμενα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει η χώρα.
Τέλος, υπάρχει το Στενό του Ορμούζ. Η ιρανική πλευρά θεωρεί ότι «κέρδισε» τον πόλεμο και πλέον επιδιώκει την αναγνώριση της κυριαρχίας της σε ολόκληρο ή σε μέρος αυτού του στενού θαλάσσιου διαδρόμου.
Αυτό είναι απαράδεκτο για τα αραβικά κράτη του Κόλπου, τα οποία πιέζουν για την πλήρη αποκατάσταση της ανεμπόδιστης ναυσιπλοΐας που ίσχυε για όλους πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Διαβάστε εδώ όλες τις εξελίξεις για την κρίση στη Μέση Ανατολή