Στην τελευταία συνέντευξη του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη στην εκπομπή «Ενώπιος Ενωπίω», ο δημοσιογράφος, Νίκος Χατζηνικολάου έθεσε ένα κρίσιμο ερώτημα: κατά πόσο οι προσεχείς εκλογές θα διεξαχθούν σε ένα περιβάλλον όπου η Tεχνητή Nοημοσύνη (Α.Ι.), τα deepfakes, οι ψεύτικοι λογαριασμοί και οι οργανωμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης δύναται να επηρεάσουν την κοινή γνώμη και ενδεχομένως να αλλοιώσουν τους όρους του δημόσιου διαλόγου και την εκλογική διαδικασία.
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ Τα βασικά σημεία του άρθρου Το άρθρο του Κωνσταντίνου Μπαλωμένου εξετάζει την Τεχνητή Νοημοσύνη ως ένα από τα πλέον ισχυρά όπλα στον σύγχρονο Υβριδικό Πόλεμο. Αναλύεται πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται για την παραπληροφόρηση, τις κυβερνοεπιθέσεις και την ενίσχυση της επιτήρησης, δημιουργώντας νέα πεδία αντιπαράθεσης. Επισημαίνονται οι σοβαρές προκλήσεις και οι επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια και τις διεθνείς σχέσεις που προκύπτουν από αυτή την τεχνολογική εξέλιξη. Το κείμενο κάθε σύνοψης ελέγχεται από δημοσιογράφους του enikos.gr
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως όπλο υβριδικού πολέμου» – Άρθρο του Κωνσταντίνου Μπαλωμένου Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα κρίσιμο εργαλείο στον σύγχρονο υβριδικό πόλεμο. Πώς η Α.Ι. μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συγκρούσεις που συνδυάζουν συμβατικές, μη συμβατικές επιθέσεις και κυβερνοεπιθέσεις. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος ΒΙΟ Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος × Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 07:59, Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 08:00, Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026 Άρθρα
Το ερώτημα αυτό αγγίζει τον πυρήνα της δημοκρατικής λειτουργίας και αναδεικνύει μια βαθύτερη ανησυχία που σχετίζεται με την αξιοπιστία της πληροφόρησης στην ψηφιακή εποχή και το κατά πόσο οι σύγχρονες δημοκρατίες είναι σε θέση να προστατεύσουν την αξιοπιστία του δημόσιου διαλόγου απέναντι σε τεχνολογίες που μπορούν να αλλοιώσουν την ίδια την αντίληψη για την πραγματικότητα.
Υπό αυτό το πρίσμα, η απάντηση του Πρωθυπουργού σχετικά με την πιθανότητα ο αλγόριθμος να δημιουργήσει ένα ψηφιακό αντίγραφό του (avatar), που θα τον δείχνει να λέει ή να πράττει οτιδήποτε, περιγράφει μια νέα και ιδιαίτερα σκληρή πραγματικότητα.
Μια πραγματικότητα που δεν αφορά απλώς στην τεχνολογία, αλλά τη μετατροπή της τεχνητής νοημοσύνης σε εργαλείο πολιτικής επιρροής, χειραγώγησης και ενδεχομένως, υβριδικού πολέμου.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, δεν είναι καθόλου απίθανο να εμφανιστούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λίγες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες και όταν ο χρόνος για επίσημη διάψευση θα είναι πρακτικά ανύπαρκτος, προϊόντα Deepfakes υψηλής πιστότητας, που θα παρουσιάζουν έναν πολιτικό ηγέτη να ανακοινώνει μια δήθεν εθνική υποχώρηση, μια σοβαρή πολιτική απόφαση ή ακόμη και μια ανύπαρκτη κρίση εθνικής ασφάλειας.
Σκοπός μιας τέτοιας ενέργειας δεν θα είναι απλώς η πρόκληση πολιτικής ζημίας σε ένα πρόσωπο ή ένα κόμμα, αλλά η διατάραξη της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την ίδια τη δημοκρατική διαδικασία και η ενίσχυση της σύγχυσης, της πόλωσης και της κοινωνικής αναταραχής και ανασφάλειας.
Από τον παραδοσιακό πόλεμο σε μια νέα μορφή γνωστικού ή υβριδικού πολέμου
Η απειλή αυτή δεν αφορά μόνο στην ομαλή λειτουργία της δημοκρατικής διαδικασίας, αλλά και την εθνική ασφάλεια της χώρας, αφού εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο «Γνωστικού Πολέμου» (Cognitive Warfare), που στόχος του δεν είναι η καταστροφή υποδομών ή η κατάληψη εδαφών, αλλά η χειραγώγηση του τρόπου με τον οποίο σκέφτονται, αισθάνονται, αποφασίζουν και αντιδρούν οι πολίτες σε συγκεκριμένα γεγονότα ή αποφάσεις.
Πρόκειται για μια μετάβαση από τον παραδοσιακό πληροφοριακό πόλεμο σε μια νέα μορφή γνωστικού ή υβριδικού πολέμου, όπου το πεδίο της σύγκρουσης δεν είναι το έδαφος, αλλά η ανθρώπινη αντίληψη, τα συναισθήματα και η εμπιστοσύνη.
Σε αντίθεση με τον κλασικό πόλεμο, όπου ο στόχος είναι η κατάληψη εδάφους, η καταστροφή υποδομών ή η εξουδετέρωση στρατιωτικών δυνατοτήτων, στον υβριδικό πόλεμο, ο αντίπαλος επιδιώκει να επηρεάσει τη βούληση μιας κοινωνίας, να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη της στους θεσμούς και να προκαλέσει εσωτερικές διαιρέσεις και αποσταθεροποίηση.
Στο πλαίσιο αυτό, ενώ με την παραδοσιακή προπαγάνδα ο στόχος ήταν η διάδοση μιας συγκεκριμένης αφήγησης, στο γνωστικό πόλεμο επιδιώκεται η διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς κάθε πηγή πληροφόρησης, κάθε θεσμό και την εκάστοτε πολιτική ηγεσία.
Όταν οι πολίτες παύουν να εμπιστεύονται τις πληροφορίες που λαμβάνουν, όταν αμφισβητούν συστηματικά τους θεσμούς, τα μέσα ενημέρωσης και τις δημοκρατικές διαδικασίες, τότε η κοινωνική συνοχή αρχίζει να διαβρώνεται και το ανθρώπινο γνωστικό πεδίο μετατρέπεται σε χώρο στρατηγικής αντιπαράθεσης, όπου το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η κατάληψη εδάφους, αλλά ο επηρεασμός της συλλογικής αντίληψης και της λήψης αποφάσεων.
Πρόκειται για μια προσπάθεια επηρεασμού του τρόπου με τον οποίο οι κοινωνίες αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα, λαμβάνουν αποφάσεις και διαμορφώνουν πολιτικές στάσεις.
Σε αυτό το νέο επιχειρησιακό περιβάλλον, η Α.Ι. δύναται να λειτουργήσει ως στρατηγικό όπλο του υβριδικού πολέμου αφού παρέχει τη δυνατότητα σε κρατικούς και μη κρατικούς υβριδικούς δρώντες να παράξουν μαζικά, εξαιρετικά πειστικό ψευδές περιεχόμενο, με ελάχιστο κόστος και σε ελάχιστο χρόνο, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση μιας πραγματικότητας που δεν υπάρχει και ουδέποτε υπήρξε.
Επιπλέον, ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός ότι, μέσω της ανάλυσης μεγάλων δεδομένων και των αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, καθίσταται δυνατή η προσαρμογή του μηνύματος στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα ενδιαφέροντα συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων, όπως κοινωνικές και ηλικιακές κατηγορίες ή άτομα με συγκεκριμένους πολιτικούς προσανατολισμούς, καθιστώντας την εκστρατεία παραπληροφόρησης και χειραγώγησης προσωποποιημένη και πολύ πιο αποτελεσματική.
Καθίσταται συνεπώς, αναγκαία όσο ποτέ η αντιμετώπιση αυτής της νέας πραγματικότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, τόσο το ΝΑΤΟ όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), έχουν εντάξει τις επιχειρήσεις πληροφοριακής επιρροής και τις υβριδικές απειλές στον πυρήνα της στρατηγικής τους σκέψης, λαμβάνοντας μέτρα για την αντιμετώπισή τους.
Συγκεκριμένα, στο πρόσφατο συνέδριο κυβερνοάμυνας του ΝΑΤΟ στο Ταλίν της Εσθονίας (CyCon 2026), η Συμμαχία ενεργοποίησε ένα νέο δόγμα στρατηγικών συμπράξεων με παγκόσμιους κολοσσούς της τεχνολογίας (Microsoft, ESET, Palo Alto Networks κ.α.), ώστε οι αμυντικοί μηχανισμοί της Συμμαχίας να συνδέονται σε πραγματικό χρόνο με τα συστήματα εντοπισμού των εταιρειών και να περιορίζουν τη διάδοση μαζικών μηνυμάτων που αποτελούν μέρος συντονισμένων εκστρατειών παραπληροφόρησης.
Στον αντίποδα, η Ε.Ε. μέσω του A.I. Act πιέζει για την καθολική εφαρμογή της ψηφιακής σήμανσης (Watermarking), μέσω της οποίας κάθε προϊόν τεχνητής νοημοσύνης θα φέρει μια ανεξίτηλη ψηφιακή σφραγίδα, ώστε οι πλατφόρμες (X, Facebook, TikTok) να προειδοποιούν αυτόματα τον χρήστη, ότι αυτό που βλέπει δεν είναι πραγματικό.
Συνεπώς η αντιμετώπιση του φαινομένου, δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο σε νομοθετικά ή τεχνολογικά εργαλεία.
Απαιτείται μια ολιστική στρατηγική εθνικής ανθεκτικότητας, η οποία θα συνδυάζει την τεχνολογική άμυνα με την ενίσχυση της κοινωνικής και θεσμικής συνοχής.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, αυτό σημαίνει ανάπτυξη προηγμένων μηχανισμών έγκαιρης ανίχνευσης και ταχείας απόδοσης περιεχομένου (content authentication systems), ικανών να εντοπίζουν και να σηματοδοτούν συνθετικά ή παραποιημένα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια εκλογικών περιόδων ή εθνικών κρίσεων.
Σε θεσμικό επίπεδο, απαιτείται στενότερος συντονισμός μεταξύ κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας, ανεξάρτητων αρχών και ψηφιακών πλατφορμών, ώστε η αντίδραση σε οργανωμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης να είναι άμεση και συντονισμένη, χωρίς να τίθεται σε διακινδύνευση η ελευθερία της έκφρασης και η εύρυθμη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.
Τέλος, απαιτείται η ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας.
Όπως τόνισε και ο Πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης στη συνέντευξή του, η ανάγκη «εκπαίδευσης της κοινής γνώμης», ειδικά των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας που δεν έχουν φυσική εξοικείωση με την τεχνολογία κρίνεται επιτακτική.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι πρωτοβουλίες που αφορούν την εκπαίδευση των πολιτών στον ψηφιακό γραμματισμό, την καλλιέργεια κριτικής σκέψης και την ικανότητα αναγνώρισης συνθετικού περιεχομένου αποτελούν πλέον στοιχεία εθνικής σημασίας, ισοδύναμα με την τεχνολογική ή στρατιωτική θωράκιση μιας χώρας.
Για την Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του κομβικού της ρόλου στις περιφερειακές εξελίξεις, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και αστάθειας, κρατικοί και μη κρατικοί υβριδικοί δρώντες διαθέτουν πλέον τα τεχνολογικά μέσα, να αξιοποιήσουν κοινωνικές και θεσμικές τρωτότητες, ώστε να υλοποιήσουν εκστρατείες παραπληροφόρησης και χειραγώγησης με στόχο την αποσταθεροποίηση της χώρας και τον επηρεασμό ή τον έλεγχο της πολιτικής της ηγεσίας.
Εν κατακλείδι, το διακύβευμα για την αντιμετώπιση του γνωστικού πολέμου που βρίσκεται στον πυρήνα ενός ευρύτερου υβριδικού πολέμου, δεν είναι μόνο η προστασία των δεδομένων ή των δικτύων, αλλά η προστασία της ίδιας της εμπιστοσύνης που επιτρέπει στις δημοκρατίες να λειτουργούν.
Και σε αυτό το πεδίο, η ανθεκτικότητα μιας χώρας δεν κρίνεται μόνο από την τεχνολογική της ισχύ, αλλά από την ικανότητά της να διαφυλάσσει την ακεραιότητα της συλλογικής της αντίληψης απέναντι σε ένα περιβάλλον όπου η πραγματικότητα μπορεί πλέον να κατασκευάζεται, να αναπαράγεται και να αμφισβητείται με πρωτοφανή ευκολία.
Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος, Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος