Ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης αποκάλυψαν διάφορα σημεία της αρχικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, χαρακτηρίζοντας το έγγραφο ως επίτευγμα των στόχων του Ντόναλντ Τραμπ στις διαπραγματεύσεις.
Η γιγαντοαφίσα στην κεντρική πλατεία της πρωτεύουσας του Ιράν / Φωτογραφία: AP / Vahid Salemi
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ ΗΠΑ και Ιράν κοντά σε οριστική συμφωνία για το μνημόνιο κατανόησης που προβλέπει άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και αποδέσμευση κεφαλαίων, με αντάλλαγμα την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Η οικονομική ελάφρυνση της Τεχεράνης συνδέεται άμεσα με τη συμμόρφωσή της και δεν θα προκύψει απλώς με την υπογραφή. Τα οφέλη θα αποδίδονται σταδιακά, αν και εφόσον το Ιράν εκπληρώνει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει, όπως η παράδοση πυρηνικού υλικού. Η συμφωνία περιλαμβάνει και τον Λίβανο, με στόχο να γίνει αποδεκτή από το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου. Στο Ιράν εκτιμάται ότι υπάρχει ευρεία συναίνεση για την επίτευξή της, ακόμη και μεταξύ των «σκληροπυρηνικών» και των Φρουρών της Επανάστασης. Η πιθανότητα υπογραφής της συμφωνίας τις επόμενες ημέρες εκτιμάται στο 80-85%. Παρά τη μεγάλη αισιοδοξία, Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Μιλώντας σε CNN και Reuters, δήλωσαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται πολύ κοντά σε μια συμφωνία για την αποκλιμάκωση της μεταξύ τους σύγκρουσης, χωρίς όμως να έχουν φτάσει ακόμη στο τελικό στάδιο.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, η υπό διαμόρφωση συμφωνία (μνημόνιο κατανόησης) θα μπορούσε να περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές, όπως το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την άρση περιορισμών σε ιρανικά λιμάνια και την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, με αντάλλαγμα τον περιορισμό ή και την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Η πρόταση προβλέπει επίσης ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν θα καταστραφεί ή θα απομακρυνθεί, ενώ θα υπάρξει αυστηρό καθεστώς διεθνών επιθεωρήσεων για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης.
Αξίζει εδώ να σημειωθεί πως αυτό το σημείο παραμένει αδιευκρίνιστο εάν έχει γίνει αποδεκτό από την ιρανική πλευρά, καθώς αποτελούσε εξ αρχής «κόκκινη» γραμμή.
Οι αξιωματούχοι τόνισαν ότι οι όροι εξυπηρετούν βασικούς στόχους της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ το Ιράν θα επωφεληθεί οικονομικά μόνον εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις του, μέσω άρσης κυρώσεων και επιστροφής κεφαλαίων.
Αξιωματούχος ανέφερε ορισμένα από τα σημεία στα οποία συμφώνησαν οι δύο πλευρές
Μιλώντας στο CNN, αξιωματούχος της κυβέρνησης των ΗΠΑ ανέφερε ότι ορισμένα από τα σημεία που συμφώνησαν οι δύο πλευρές είναι τα εξής:
Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
Η κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης στις Ηνωμένες Πολιτείες του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού της χώρας, το οποίο, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, θα καταστραφεί επί τόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνθεί από το Ιράν.Το Ιράν θα «ανακουφιστεί από πολλές από τις οικονομικές πιέσεις που υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια», εφόσον συμμορφωθεί με τις διατάξεις της συμφωνίας.
«Αυτά τα οφέλη θα προκύψουν μόνο αν υπάρξει πραγματική συμμόρφωση», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Το ζήτημα της οικονομικής ελάφρυνσης του Ιράν αποτελεί βασικό σημείο τριβής στις συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών. Ο αξιωματούχος υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε τέτοια ελάφρυνση θα είναι δυνατή μόνο αφού το Ιράν λάβει συγκεκριμένα μέτρα συμμόρφωσης.
«Οι Ιρανοί δεν κερδίζουν τίποτα μόνο με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης ή από τη διαπραγμάτευση αυτή καθαυτή», δήλωσε.
«Αυτό που κερδίζουν είναι ανταμοιβές σε αντάλλαγμα για την τήρηση των υποχρεώσεών τους, βάσει της συμφωνίας. Δηλαδή, αν παραδώσουν το πυρηνικό υλικό όπως έχουν δεσμευτεί, θα λάβουν κάτι ως αντάλλαγμα. Αν διαλύσουν τα πυρηνικά τους προγράμματα ή τις πυρηνικές τους εγκαταστάσεις, θα λάβουν κάτι διαφορετικό».
Ταυτόχρονα, μιλώντας στο πρακτορείο Reuters, σημείωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει και τον Λίβανο, με σκοπό το τελικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων να είναι αποδεκτό επίσης στο Ισραήλ και στις χώρες του Κόλπου.
Όσον αφορά πιθανές επιφυλάξεις από την ιρανική πλευρά, ο αξιωματούχος εκτίμησε ότι αυτές είναι «μάλλον ελάχιστες», κρίνοντας ότι υπάρχει «ευρεία συναίνεση» υπέρ της συμφωνίας στην Τεχεράνη και στις τάξεις των Φρουρών της Επανάστασης, μεταξύ των «σκληροπυρηνικών» και μεταξύ των «πολιτικών αρχών».
Πάντως, εκτίμησε ότι κατά «80% με 85%», αλλά «όχι 100%», η συμφωνία θα υπογραφεί μέσα στις επόμενες ημέρες.
Μιλώντας με δημοσιογράφους, ο αξιωματούχος είπε ότι «αισθάνεται πολύ καλά» όσον αφορά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι δύο πλευρές «δεν έχουν διασχίσει ακόμη τη γραμμή τερματισμού».
Reuters: Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια για το Ιράν
Στον απόηχο της πιθανής συμφωνίας, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια για το Ιράν, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters.
Η είδηση της κίνησης, η οποία δεν έχει αναφερθεί προηγουμένως, συμπίπτει με τα τελικά στάδια ευρύτερων διαπραγματεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον για τον τερματισμό του πολέμου, συνομιλίες που, σύμφωνα με διπλωμάτες, θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από ιρανικά έσοδα πετρελαίου που έχουν παγώσει σε ξένες τράπεζες βάσει των κυρώσεων των ΗΠΑ.
Δύο περιφερειακές πηγές δήλωσαν ότι τα ΗΑΕ συμφώνησαν να εκταμιεύσουν συνολικά 10 δισεκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια δολάρια είχαν ήδη παραδοθεί.
Δύο άλλες πηγές που γνωρίζουν τη συμφωνία ανέφεραν ότι το συνολικό ποσό που εμπλέκεται ανέρχεται σε 20 δισεκατομμύρια δολάρια, προσθέτοντας ότι η κίνηση αυτή είχε συμφωνηθεί με αντάλλαγμα την παύση των ιρανικών επιθέσεων στα ΗΑΕ.
Μία από τις πηγές αποκάλυψε επίσης ότι η πρώτη δόση ύψους 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων είχε ήδη διατεθεί.
Το Reuters δεν μπόρεσε να διαπιστώσει εάν τα κεφάλαια που προορίζονται για τις μεταφορές ανήκουν στα ΗΑΕ ή προέρχονται από δεσμευμένους ιρανικούς λογαριασμούς σε ξένο ή στο τραπεζικό τους σύστημα.
Ωστόσο, ένας αξιωματούχος από τα Εμιράτα, όταν κλήθηκε να σχολιάσει τη μεταφορά, δήλωσε ότι η χώρα προσπαθεί να εκτονώσει την ένταση και να προωθήσει την ειρήνη. «Η εξωτερική πολιτική των ΗΑΕ καθοδηγείται από την προώθηση της αποκλιμάκωσης και τη μείωση των εντάσεων σε όλη την περιοχή, προάγοντας παράλληλα τη διαρκή ειρήνη και σταθερότητα. Τα ΗΑΕ υποστηρίζουν τις προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αναλαμβάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, για την προστασία των λαών της περιοχής από τις επιπτώσεις της σύγκρουσης».