Σε πλήρη κλιμάκωση βρίσκεται η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ να εξαπολύουν νέες επιθέσεις κατά του Ιράν και την Τεχεράνη να προχωρά σε αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων σε χώρες του Κόλπου.
Ειδικότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν νέες επιθέσεις κατά πολλαπλών στόχων κατά τη διάρκεια της νύχτας στο Ιράν, όπως ανακοίνωσε το αμερικανικό στρατό την Τετάρτη, ενώ ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε ακόμη περισσότερες επιθέσεις εάν δεν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία.
Η Κεντρική Διοίκηση του στρατού ανακοίνωσε ότι οι επιθέσεις ολοκληρώθηκαν περίπου τέσσερις ώρες μετά την έναρξή τους, λίγο μετά τα μεσάνυχτα στην Τεχεράνη, αναφέροντας σε ανάρτησή της στο X ότι οι στόχοι περιλάμβαναν «στρατιωτικές εγκαταστάσεις επιτήρησης, συστήματα επικοινωνιών και θέσεις αεροπορικής άμυνας σε ολόκληρο το Ιράν».
«Οι επιθέσεις αποτελούν απάντηση στην αδικαιολόγητη και συνεχιζόμενη επιθετικότητα του Ιράν», ανέφερε η Κεντρική Διοίκηση.
Οι επιθέσεις αυτές αποτελούν την τελευταία εξέλιξη σε μια κλιμακούμενη ανταλλαγή πυρών που απειλεί να αναζωπυρώσει έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας, ο οποίος είχε τεθεί σε παύση στις αρχές Απριλίου, όταν οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μια εύθραυστη εκεχειρία.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσε νωρίς την Πέμπτη ότι είχε εξαπολύσει αντίποινα εναντίον 18 στρατιωτικών στόχων των ΗΠΑ σε αεροπορικές βάσεις στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, ενώ το υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν ανέφερε ότι ηχούσαν σειρήνες.
Ακόμη, οι Φρουροί ανακοίνωσαν ότι στόχευσαν αμερικανικά αεροσκάφη στην αεροπορική βάση Αλ-Αζράκ στην Ιορδανία, εξαπολύοντας 12 βαλλιστικούς πυραύλους, σύμφωνα με ανακοίνωσή τους.
Σύμφωνα με τον ισχυρισμό της IRGC, στόχος της επίθεσης ήταν αμερικανικά στρατιωτικά μέσα που σταθμεύουν στη βάση, η οποία θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στην περιοχή. Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστηρίζουν ότι η ενέργεια αποτελεί απάντηση στα πρόσφατα αμερικανικά πλήγματα κατά ιρανικών στόχων.
Επίσης, η ανώτατη κοινή στρατιωτική διοίκηση του Ιράν προειδοποίησε επίσης ότι θα πυροβολούσε οποιοδήποτε σκάφος επιχειρούσε να περάσει από το Στενό του Ορμούζ, το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστό εδώ και μήνες. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι πυροβολήθηκαν δύο πλοία.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ αρνήθηκε ότι το στενό ήταν κλειστό, αναφέροντας ότι εμπορικά πλοία εξακολουθούσαν να διέρχονται από το στενό παρά τις απειλές του Ιράν. Ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα την ίδια μέρα ότι πλοία διέρχονταν από το στενό χωρίς την άδεια του Ιράν, στο πλαίσιο μιας μυστικής στρατιωτικής αποστολής.
Ο Τραμπ δήλωσε στον δημοσιογράφο του Fox News, Trey Yingst, το βράδυ της Τετάρτης ότι οι επιθέσεις θα σταματούσαν σύντομα, αλλά ότι θα «τους βομβάρδιζε μέχρι θανάτου» αν οι ηγέτες του Ιράν δεν υπέγραφαν αμέσως συμφωνία με τις ΗΠΑ, έγραψε ο Yingst στο X.
Ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων ανέφεραν εκρήξεις σε διάφορες πόλεις, μεταξύ των οποίων οι Sirik, Kargan, Bandar Abbas, Minab, Varamin και Karaj.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, παρουσίασε την κίνηση ως μια προσπάθεια να αναγκάσει το Ιράν να συνάψει συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Κεντρικό Στρατηγείο στη Φλόριντα ότι οι επιθέσεις θα «προωθήσουν τα στρατιωτικά μας συμφέροντα και θα ενισχύσουν επίσης τη διπλωματική μας θέση».
«Θα τους χτυπήσουμε σκληρά απόψε, και ελπίζουμε ότι το Ιράν θα πάρει τη σωστή απόφαση», είπε. «Αν χρειαστεί να διαπραγματευτούμε με βόμβες, θα διαπραγματευτούμε με βόμβες».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν ανταλλάξει πυρά αρκετές φορές από τότε που τέθηκε σε ισχύ η προσωρινή εκεχειρία, παρά το γεγονός ότι οι διαπραγματευτές έχουν προσπαθήσει χωρίς επιτυχία να βάλουν τέλος στον πόλεμο, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον τέταρτο μήνα του. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η συμφωνία είναι κοντά, αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις για κάποια σημαντική πρόοδο, ενώ παράλληλα απειλεί με την επανάληψη των βομβαρδισμών.
Νωρίτερα, ο αμερικανικός στρατός έπληξε αμυντικά συστήματα και σταθμούς ραντάρ γύρω από το Στενό του Ορμούζ, μετά την κατάρριψη ενός αμερικανικού επιθετικού ελικοπτέρου κοντά στη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό τη Δευτέρα. Το Ιράν ανταπέδωσε με επιθέσεις πυραύλων και drones εναντίον αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Ένας αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν προκλήθηκαν σημαντικές ζημιές.
Το Ιράν κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι χτύπησαν δεξαμενές που παρείχαν πόσιμο νερό σε 10 χωριά και ότι παραβίασαν το διεθνές δίκαιο.
«Δεν πρόκειται για παράπλευρες ζημιές — είναι ένα υπολογισμένο έγκλημα πολέμου και μια κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Esmaeil Baghei.
Ο Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει στο παρελθόν να καταστρέψει τις υποδομές πολιτικής χρήσης του Ιράν, δεν διευκρίνισε αν οι επικείμενες επιθέσεις θα στοχεύουν σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και γέφυρες.
Παρά την επιθετική ρητορική και από τις δύο πλευρές, υπήρχαν ενδείξεις ότι οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται.
Μια αντιπροσωπεία από το Κατάρ, η οποία μεσολαβεί μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, έφτασε στην Τεχεράνη την Τετάρτη για να διεξαγάγει συνομιλίες σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις, σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Ο πόλεμος έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και έχει διαταράξει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, προκαλώντας απότομη άνοδο των τιμών. Το Ιράν έχει αποκλείσει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ διατηρούν τον δικό τους αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε πολιτικό πονοκέφαλο για τον Λευκό Οίκο, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν πτώση στα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ, εν μέσω της οργής των ψηφοφόρων για τις υψηλές τιμές της βενζίνης. Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί έχουν εκφράσει ανοιχτά την ανησυχία τους ότι η αντιδημοτικότητα του πολέμου θα μπορούσε να τους κοστίσει τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν κατά σχεδόν 3 δολάρια μετά την απειλή του Τραμπ για κλιμάκωση της σύγκρουσης, και συνέχισαν να σημειώνουν κέρδη στις πρώτες συναλλαγές της Πέμπτης στην Ασία.
Ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Λευκό Οίκο την Τετάρτη ότι πλοία που μεταφέρουν 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου αψήφησαν το Ιράν και διέσχισαν το στενό στο πλαίσιο μυστικής στρατιωτικής αποστολής.
Ο Χέγκσεθ είπε ότι τα πλοία διέσχιζαν το στενό «στη μέση της νύχτας, προστατευόμενα από τις Ηνωμένες Πολιτείες με τέτοιο τρόπο ώστε το Ιράν να μην μπορεί να τα σταματήσει, να μην μπορεί να τα δει».
Ξεχωριστά, ο αμερικανικός στρατός δήλωσε ότι ακινητοποίησε ένα πετρελαιοφόρο που μετέφερε ιρανικό αργό στον Κόλπο του Ομάν την Τρίτη, για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα.
Τεχεράνη: Οποιοδήποτε πλοίο προσπαθεί να διασχίσει το στενό του Ορμούζ είναι πλέον στόχος
Ο ιρανικός στρατός προειδοποίησε πως στο εξής θα βάζει στο στόχαστρο οποιοδήποτε πλοίο αποπειράται να διασχίσει το στενό του Ορμούζ, ενώ το πολεμικό ναυτικό ανέφερε πως «έπληξε» δυο σκάφη που αποπειράθηκαν να περάσουν από τη θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας.
«Οποιοδήποτε πλοίο διέρχεται από το στενό του Ορμούζ θα γίνεται στόχος» στο εξής, ανέφερε το ιρανικό γενικό επιτελείο, σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, τονίζοντας πως το στενό αυτό πλέον είναι «απόλυτα κλειστό για κάθε τύπο πλοίου», συμπεριλαμβανομένων «δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο και εμπορικών πλοίων», εν μέσω νέων βομβαρδισμών των ΗΠΑ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το ιρανικό πολεμικό ναυτικό, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση IRIB και το πρακτορείο ειδήσεων MEHR, ανέφερε από τη δική του πλευρά ότι «επλήγησαν» δυο πλοία τα οποία «αποπειράθηκαν να διασχίσουν παράνομα το στενό του Ορμούζ».
«Έπειτα από επανειλημμένες παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός από τον αμερικανό εχθρό, το στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό μέχρι να εκδοθεί νεότερη διαταγή», ανέφερε εξάλλου το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης, του ιδεολογικού στρατού του Ιράν, σύμφωνα με το IRIB.
«Προειδοποιούμε ότι κανένα πλοίο δεν πρέπει να φύγει από το αγκυροβόλιό του στον περσικό κόλπο και στη θάλασσα του Ομάν. Κάθε προσέγγιση στο στενό του Ορμούζ θα θεωρηθεί συνεργασία με τον εχθρό», πρόσθεσε.
Συνεχίζονται οι μάχες σε έναν παράλληλο πόλεμο μεταξύ του Ισραήλ και των μαχητών της Χεζμπολάχ, που υποστηρίζεται από το Ιράν, στο Λίβανο. Ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στο νότιο Λίβανο προκάλεσαν το θάνατο τουλάχιστον 13 ανθρώπων την Τετάρτη, σύμφωνα με πηγές των λιβανικών υπηρεσιών ασφαλείας, ενώ η Χεζμπολάχ ανέλαβε την ευθύνη για νέες επιθέσεις εναντίον ισραηλινών δυνάμεων.
Οι απαιτήσεις της Τεχεράνης περιλαμβάνουν τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων στο Λίβανο, την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και την αναγνώριση του ελέγχου της πάνω στο στενό.
Ο Τραμπ δηλώνει ότι το Ιράν πρέπει να τερματίσει τους περιορισμούς του στη ναυτιλία μέσω του Ορμούζ. Επίσης, αναφέρει ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα μπορεί να αναπτύξει πυρηνικό όπλο. Το Ιράν αρνείται οποιαδήποτε τέτοια φιλοδοξία.
Την ίδια ώρα, το Διοικητικό Συμβούλιο των 35 χωρών του Οργανισμού Παρακολούθησης Πυρηνικών του ΟΗΕ ενέκρινε την Τετάρτη ένα ψήφισμα που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, το οποίο καλεί το Ιράν να δηλώσει τα εναπομείναντα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου και να επιτρέψει στους επιθεωρητές να τα επαληθεύσουν. Το Ιράν χαρακτήρισε το ψήφισμα ως «πολιτικό».