ΆποψηΤα return hubs και η κανονικοποίηση της βαναυσότητας σε σχέση με το προσφυγικό
Η κυβέρνηση προχωρά στην ενσωμάτωση μιας πρόβλεψης που μέχρι πρόσφατα θεωρείτο η επιτομή της βαναυσότητας σε σχέση με το προσφυγικό
Παναγιώτης Σωτήρης
Για τον αρμόδιο υπουργό Θάνο Πλεύρη το άρθρο 159 του νομοσχεδίου για το προσφυγικό (««Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου») είναι η κορωνίδα και το κλειδί για την αντιμετώπιση του προβλήματος ακριβώς γιατί προβλέπει ότι: «Η εκτέλεση της απόφασης επιστροφής υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς δύναται να υλοποιείται, πέραν των περιπτώσεων που ορίζονται στην περ. γ) του άρθρου 4 του ν. 5226/2025 (Α’ 154), και με τη μεταφορά του σε τρίτη χώρα η οποία λειτουργεί ως «κόμβος επιστροφής» (return hub), εφόσον υφίσταται σε ισχύ συμφωνία ή ρύθμιση επιστροφής μεταξύ της Ελλάδας ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) ή της Ελλάδας και άλλων κρατών μελών της ΕΕ και της εν λόγω τρίτης χώρας».
Βεβαίως μέχρι πολύ πρόσφατα η συγκεκριμένη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εγκαθίδρυση return hubs, δηλαδή κέντρων απόρριψης αιτημάτων ασύλου, που θα βρίσκονται εκτός ευρωπαϊκών συνόρων, αντιμετωπιζόταν ως πρόταση σε σύγκρουση με το «ευρωπαϊκό κεκτημένο». Μάλιστα, όταν διατυπώθηκε αρχικά από μια βρετανική κυβέρνηση πριν μερικά χρόνια προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις και είχε θεωρηθεί κίνηση εντελώς εκτός πλαισίου και για αυτό απορρίφθηκε. Τώρα έρχεται η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και η ελληνική κυβέρνηση να πουν ότι αυτή η πρόταση είναι η λύση για το προσφυγικό. Μια πρόταση που ισοδυναμεί με τη διαμόρφωση εξωχώριων στρατοπέδων κράτησης για μετανάστες και πρόσφυγες, παραβιάζοντας ουσιαστικά όλο το ανθρωπιστικό δίκαιο.
Προσφυγικό: όταν η ΕΕ αποφασίζει να φερθεί «Όπως Αμερική» Και αυτό μας φέρνει στην ουσία του προβλήματος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αρέσκεται να παρουσιάζει την εικόνα ότι στην Ευρώπη υπάρχει ακόμη σεβασμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτους δικαίου, και δημοκρατική λειτουργεία των θεσμών. Αυτό δεν διατυπώνεται σε αντιπαράθεση μόνο με τις διάφορες παραλλαγές αυταρχικών κρατών, όπως η Κίνα και η Ρωσία, αλλά και με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδίως στην περίοδο όπου ένοικος του Λευκού Οίκου είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, και υπάρχουν σημαντικές υποχωρήσεις ως προς την τήρηση των κανόνων που συμπεριλαμβάνονται στην έννοια του «κράτους δικαίου». «Εμείς, τουλάχιστον, δεν προχωρούμε σε τόσο μεγάλη υπονόμευση των δικαιωμάτων του ανθρώπου, όσο οι ΗΠΑ», μοιάζει να είναι η άμεση ή έμμεση τοποθέτηση των «ευρωπαϊκών θεσμών». Όμως, φαίνεται ότι σε σχέση με το προσφυγικό η Ευρώπη επιδίδεται σε μια καθόλου ευγενή άμιλλα με τις ΗΠΑ ως προς την κατάργηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Γιατί είναι ένας τομέας όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση δείχνει έτοιμη να ακολουθήσει το παράδειγμα των ΗΠΑ και μάλιστα στην τρέχουσα «τραμπική» εκδοχή της αμερικανικής πολιτικής. Εκεί η «γραμμή» που έρχεται από την Αμερική είναι σαφής: κυνήγι κατά των μεταναστών και των προσφύγων που ήδη βρίσκονται στο ευρωπαϊκό έδαφος αλλά και αντιγραφή προτάσεων που πρωτοδιατυπώθηκαν στις ΗΠΑ, όπως είναι για παράδειγμα το να επεξεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες τα αιτήματα ασύλου, εκτός ευρωπαϊκού εδάφους.
Έτσι φτάνουμε σε ένα ακόμη βήμα για την κατάργηση ουσιαστικά του δικαιώματος του ασύλου και την υιοθέτηση πρακτικών σε σχέση με το προσφυγικό που αποπνέουν τη βαθιά αποικιοκρατική αντίληψη ότι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες στην πραγματικότητα δεν μπορούν να διεκδικούν θεμελιώδη δικαιώματα, γιατί αποτελούν μια «υβριδική απειλή». Και όλα αυτά την ώρα που στην πραγματικότητα η Ευρώπη σε κανέναν βαθμό δεν αντιμετωπίζει κάποιου είδους «εισβολή» μεταναστών και προσφύγων – οι «ροές» είναι πολύ μικρότερες προηγούμενων περιόδων –, αλλά αντιμετωπίζει τη διαρκή εκλογική άνοδο της Ακροδεξιάς που «κατασκευάζει» μια απειλή από τους πρόσφυγες, ακόμη και εάν αυτή δεν υπάρχει, και στην πραγματικότητα πλήρως θεμιτοποιεί αυτές τις πολιτικές.
Ωστόσο, το να αποδώσουμε όλη την ευθύνη στην ικανότητα της Ακροδεξιάς να διαμορφώνει την πολιτική και εκλογική ατζέντα σήμερα, για το προσφυγικό και όχι μόνο, θα σήμαινε απλώς ότι εντοπίζουμε μία από τις διαστάσεις του προβλήματος. Γιατί, το ερώτημα σήμερα είναι ακριβώς γιατί η ευρωπαϊκή Κεντροδεξιά, στην οποία υποτίθεται ότι στρατεύεται και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, με τόσο ένθερμο τρόπο υιοθετεί μια ατζέντα που μέχρι πρότινος ήταν προνόμιο της Ακροδεξιάς. Δηλαδή, το ζήτημα είναι γιατί το πολιτικό Κέντρο σήμερα είναι τόσο έτοιμο να υιοθετήσει απόψεις της Ακροδεξιάς. Ίσως μια απάντηση να είναι ότι αυτή η εκδοχή «φιλελευθερισμού» τελικά ως ελευθερία εννοεί αυτή που αφορά την αγορά, όχι αυτή που αφορά τα δικαιώματα των ανθρώπων.
Πηγή: in.gr