Με τον σούπερ μίνι “ανασχηματισμό” (αν μπορεί να τον πει κανείς έτσι.,.) ο οποίος ανακοινώθηκε αιφνιδιαστικά χθες το μεσημέρι, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στέλνει σαφή μηνύματα στη βάση και τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας.
Με “σημειακές παρεμβάσεις” στην κυβέρνηση ο πρωθυπουργός παίζει δεξιά άμυνα στο κόμμα Σαμαρά και επιχειρεί να κλείσει τη συζήτηση για πρόωρες εκλογές, η οποία όμως ανοίγει περισσότερο. Το Μαξίμου πετάει το παραταξιακό μπαλάκι σε Καραμανλή
Καταρχάς από το Μαξίμου τονίζουν ότι πρόκειται για “σημειακές αλλαγές” και όχι για ευρύτερο ανασχηματισμό. Κυβερνητικά στελέχη σημείωναν δε ότι οι στοχευμένες και περιορισμένες επιλογές, με τρεις αντικαταστάσεις και μία προσθήκη στο υπάρχον κυβερνητικό σχήμα, προέκυψαν από την ανάγκη να καλυφθεί το κρίσιμο χαρτοφυλάκιο στο Μεταφορών εν αναμονή της μετακίνησης του Κωνσταντίνου Κυρανάκη στο κόμμα της ΝΔ. Καθώς και η θέση που άφησε κενή στο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ο αείμνηστος Νίκος Ταγαράς.
Επικαλούνταν επίσης την ανάγκη για την προετοιμασία της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης την οποία αναλαμβάνει η Ελλάδα το β’ εξάμηνο του 2027. “Στο πλαίσιο αυτό, προέκυψε και το κενό στο Οικονομικών από τη μετακίνηση Κώτσηρα, που καλύφθηκε από τον Δημήτρη Μαρκόπουλο”, σημείωναν τέλος κυβερνητικά στελέχη.
Με αυτόν τον “μη ανασχηματισμό” λοιπόν, ο πρωθυπουργός κρατά ζωντανές τις ελπίδες των γαλάζιων βουλευτών για μία θέση στον κυβερνητικό ήλιο πριν τις επόμενες εκλογές. Η προσδοκία υπουργοποίησης άλλωστε λειτουργεί ανασταλτικά στην έκφραση διαφωνιών.
Από το Μαξίμου έλεγαν μάλιστα ότι με τις χθεσινές ανακοινώσεις “δόθηκε οριστικό τέλος στα όποια σενάρια για αλλαγές στο Μέγαρο Μαξίμου, με τον Παύλο Μαρινάκη να παραμένει αμετακίνητος στη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου ως επιτυχημένος, μέχρι την προκήρυξη των εθνικών εκλογών, την άνοιξη του 2027.”
Πάντως φαίνεται ότι αποδείχθηκε δύσκολο να βρεθεί αντικαταστάτης του κ.Μαρινάκη. Ενώ στην πράξη το γεγονός ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν προέβη σε ευρύτερες παρεμβάσεις στο κυβερνητικό σχήμα (παρότι το οικονομικό επιτελείο και τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας δεν θα άλλαζαν ούτως ή άλλως), ενισχύει την αίσθηση ότι το σενάριο των πρόωρων εκλογών το φθινόπωρο είναι στο τραπέζι. Δεδομένου ότι εφόσον ο πρωθυπουργός όντως το σκέφτεται, δεν είναι στη λογική του να άλλαζε υπουργούς στην αρχή του καλοκαιριού- πλην της αναγκαίας λόγω μετακίνησης Κυρανάκη αλλαγής στο Μεταφορών.
Κυβερνητικά στελέχη πάντως υπενθύμιζαν ότι και αυτές οι αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα “έχουν ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά με τις προηγούμενες, αντικατοπτρίζοντας τη λογική του Κυριάκου Μητσοτάκη για πολιτική συνέχεια της κυβέρνησης, χωρίς ανατροπές στον πυρήνα της, αλλά με στόχο τη μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα στο παραγόμενο κυβερνητικό έργο.”
Οι ίδιες πηγές τόνιζαν ότι στις ελάχιστες θέσεις που έπρεπε να καλυφθούν τοποθετήθηκαν νέα πρόσωπα. Υποστήριζαν δε ότι αυτό αποδεικνύει ότι “η κεντροδεξιά παράταξη διαθέτει μια ικανή γενιά νέων στελεχών με κυβερνητική και κοινοβουλευτική εμπειρία”. Έλεγαν επίσης ότι: “Όλοι διαθέτουν τα τεχνοκρατικά χαρακτηριστικά για τις συγκεκριμένες θέσεις ενώ έχουν αφήσει πίσω τους θετικό πρόσημο στις θέσεις που υπηρέτησαν μέχρι σήμερα.”
Η επιλογή των προσώπων κρύβει όμως και σαφείς πολιτικούς συμβολισμούς και εσωκομματικά μηνύματα. Το κεντρικό πρόσωπο του “μη ανασχηματισμού”, ο νέος αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, είναι ένα στέλεχος με αντίστοιχο προφίλ με τον κ.Κυρανάκη. Υπό την έννοια ότι και οι δύο προέρχονται από τη νέα γενιά της ΝΔ και από τα “σπλάχνα της παράταξης”.
Σημειωτέον ότι ο κ. Κώτσηρας έχει καραμανλικές ρίζες, αλλά εξελέγη βουλευτής και ανέλαβε κυβερνητικό αξίωμα επί Μητοσοτάκη. Αποτελεί συνεπώς μία ακόμη “παραταξιακή” επιλογή με σαφή συμβολισμό και μηνύματα προς τη βάση της ΝΔ.
Αλλά και η επιλογή του διαδόχου του κ.Κώτσηρα στη θέση του υφυπουργού Οικονομίας αρμόδιου για τη φορολογική πολιτική εξέχει πολιτικούς συμβολισμούς. Τον κ.Κώτσηρα διαδέχεται ειδικότερα ο Δημήτρης Μαρκόπουλος, ο οποίος μπαίνει για πρώτη φορά στην κυβέρνηση.
Ο βουλευτής Β Πειραιώς της ΝΔ στο παρελθόν είχε κατα καιρούς διαφωνήσει με στρατηγικές και επιλογές της κυβέρνησης και του λεγόμενου “επιτελικού κράτους”. Αλλά ταυτόχρονα ήταν εκ των στελεχών που “έβγαιναν μπροστά στα δύσκολα”. Για την ακρίβεια αυτή ήταν την περίοδο που κυριαρχούσαν τα Τέμπη στην επικαιρότητα και η αφορμή της έχθρας του με τον υπουργό Επικρατείας, Ακη Σκέρτσο.
Η υπουργοποίηση Μαρκόπουλου μπορεί να ερμηνευθεί λοιπόν και ως ένα μήνυμα προς τους γαλάζιους αντάρτες όσον αφορά στην προοπτική εισόδου όσων υπερασπίζονται την κυβέρνηση σε αυτή. Ενώ η επιστροφή του Τάσου Χατζηβασιλείου στη θέση του υφυπουργού Εξωτερικών, από την οποία είχε παραιτηθεί ένα χρόνο πριν λόγω της πρώτης δικογραφίας του ΟΠΕΚΕΠΕ, μπορεί να ερμηνευθεί και ως ένα μήνυμα στους υπόλοιπους βουλευτές της ΝΔ, των οποίων είχε αρθεί η ασυλία μετά την αποστολή και της δεύτερης δικογραφίας για ΟΠΕΚΕΠΕ στη Βουλή. Αναμένεται δε να δημιουργήσει αντίστοιχες προσδοκίες και στους υπόλοιπους.
Ενδιαφέρον είναι άλλωστε το γεγονός ότι μετά από ένα διάστημα έντονης γαλάζιας γκρίνιας για τους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς, ο πρωθυπουργός επέλεξε για τις έστω και λίγες κυβερνητικές θέσεις που έπρεπε να πληρωθούν, μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και όχι τεχνοκράτες.
Αλλά και ότι τόσο ο κ.Μαρκόπουλος, όσο και ο Στράτος Σιμόπουλος που αναλαμβάνει πλέον κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος τη θέση του, προέρχονται από τη “σκληρή δεξιά” και το σαμαρικό στρατόπεδο. Ο κ.Σιμόπουλος μάλιστα το 2020 δήλωνε ότι ο αείμνηστος Μανώλης Γλέζος ήταν στη λάθος πλευρά της ιστορίας και πως εάν οι αγώνες του είχαν ευοδωθεί “θα ήμασταν Σοβιετία”.
Η απόφαση για μία “ένεση περισσότερης ΝΔ στην κυβέρνηση” άλλωστε προφανώς αποτελεί και μία “άμυνα” απέναντι στο υπό ίδρυση κόμμα του Αντώνη Σαμαρά. Στον οποίο επιτέθηκε εκ νέου κατα το χθεσινό briefing ο κ.Μαρινάκης.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επανέλαβε ότι η μετατροπή “προσωπικής ατζέντας, παραπόνων και πικρίας” σε κόμματα “δεν ενδιαφέρει τον κόσμο”. Έκανε λόγο για “κόμματα μονοπρόσωπα που έχουν προσωπική ατζέντα”, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν αναφέρεται απαραιτήτως στον κ.Σαμαρά. Άλλωστε τη δεδομένη στιγμή το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού παίρνει (μικρή αλλά όχι αμελητέα) μερίδα των απογοητευμένων ψηφοφόρων της ΝΔ του 2023.
“Τι έχει πάθει και αυτή η δόλια η ψυχή της ΝΔ”, σχολίασε μάλιστα ο κ.Μαρινάκης απαντώντας στην ομιλία Σαμαρά στην Κρήτη και πρόσθεσε: “Ας την αφήσουν στην ησυχία της. Κανείς δεν μπορεί να διεκδικεί μονοπωλιακά να την εκφράζει”. Διερωτήθηκε άλλωστε πως δεν εκπροσωπείται σήμερα η κεντροδεξιά, όταν η ΝΔ έχει πάρει σε δύο εθνικές εκλογές 41%, στις ευρωεκλογές παρά την απόκλιση από τον στόχο της ήταν πρώτο κόμμα με διπλάσιο ποσοστό από το δεύτερο και σήμερα παραμένει πρώτη στις δημοσκοπήσεις με διψήφια διαφορά από την ΕΛ.Α.Σ.
Υποστήριξε μάλιστα ότι δεν έχει υπάρξει κυβέρνηση με πολιτική πιο συνεπή στην ιδρυτική διακήρυξη της ΝΔ από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Δήλωσε δε ότι η κυβέρνηση αυτή “σέβεται όσα ειπώθηκαν από τον Εθνάρχη”.
Δεν επιβεβαίωσε πάντως τα σενάρια για άνοιγμα του κ.Μητσοτάκη στον Κώστα Καραμανλή, ενδεχομένως με ένα τηλεφώνημα. Επανέλαβε όμως με νόημα ότι: “Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Κώστας Καραμανλής είναι δυο πολιτικοί με ένα κοινό: Οτι είναι βαθιά παραταξιακοί. Βάζουν τη χώρα πάνω από όλα, αλλά σέβονται και την παράταξη.” Δήλωσε δε πως: “Αυτή η πραγματικότητα με κάνει αισιόδοξο ότι όλα μπορούν να γίνουν σωστά το επόμενο χρονικό διάστημα”, τονίζοντας όμως ότι δεν γνωρίζει και δεν υπονοεί τίποτε περισσότερο.
Είναι σαφές σε κάθε περίπτωση ότι το Μαξίμου αντιμετωπίζει με διαφορετικό τρόπο τον κ.Σαμαρά και τον κ.Καραμανλή, οι οποίοι άλλωστε μπορεί να κινούνται παράλληλα στην κριτική τους απέναντι στην κυβέρνηση, αλλά σε εμφανώς χωριστούς δρόμους.
Υπό μία έννοια το Μαξίμου πετάει το παραταξιακό μπαλάκι στον κ.Καραμανλή, ο οποίος με το βαρύ για την κεντροδεξιά επίθετο που φέρει, δεν μπορεί να κινηθεί ενάντια στη ΝΔ. Ενδεχομένως από το κυβερνητικό επιτελείο δοκιμάζουν και τα νερά, για να δουν εάν έχει νόημα μία κρούση του πρωθυπουργού στον πρώην πρωθυπουργό, ο οποίος χαίρει ακόμη και σήμερα μεγάλης αποδοχής από την παραδοσιακή βάση της ΝΔ.