Λύθηκε το μυστήριο; Οι επιστήμονες ίσως βρήκαν την πηγή του περίεργου «βουητού» που ακούγεται σε ολόκληρο τον πλανήτη
Το φαινόμενο γνωστό ως «The Hum» (Ο Βόμβος) περιγράφει έναν μυστηριώδη, χαμηλής συχνότητας ήχο που αναφέρεται από ανθρώπους σε διάφορα σημεία του κόσμου εδώ και δεκαετίες. Όσοι τον αντιλαμβάνονται κάνουν λόγο για ένα σταθερό, υπόκωφο βουητό — σαν μακρινή μηχανή — το οποίο συχνά γίνεται πιο έντονο τη νύχτα, ενώ πολλοί γύρω τους δεν ακούν τίποτα. Οι επιστημονικές έρευνες εξέτασαν διάφορες πιθανές εξωτερικές αιτίες, όπως βιομηχανικό εξοπλισμό, κυκλοφορία, ανεμογεννήτριες, ηλεκτρικά δίκτυα, αλλά και φυσικά φαινόμενα όπως ωκεάνιες ή ατμοσφαιρικές δονήσεις. Ωστόσο, οι χαμηλές συχνότητες είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να χαρτογραφηθούν, γεγονός που δυσκολεύει την εύρεση μιας ενιαίας πηγής.
EN ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Μαρίνα Σίσκου ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 19:00, Σάββατο 06 Ιουνίου 2026 Επιστήμη & Τεχνολογία
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ Τα βασικά σημεία του άρθρου Ένας μυστηριώδης ήχος χαμηλής συχνότητας, γνωστός ως “The Hum”, καταγράφεται σε διάφορα σημεία του πλανήτη εδώ και δεκαετίες, με τους ερευνητές να πασχίζουν να βρουν την προέλευσή του, καθώς μόνο ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού τον αντιλαμβάνεται. Το μεγάλο μήκος κύματος των ήχων χαμηλής συχνότητας καθιστά τον εντοπισμό της πηγής τους σχεδόν αδύνατο, οδηγώντας σε κάθε λογής σενάρια και θεωρίες συνωμοσίας. Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι το “The Hum” δεν έχει μία μοναδική αιτία, αλλά συχνότερα είναι αποτέλεσμα εμβοών χαμηλής συχνότητας, τις οποίες ο εγκέφαλος μεταφράζει λανθασμένα ως εξωτερικό θόρυφο. Το κείμενο κάθε σύνοψης ελέγχεται από δημοσιογράφους του enikos.gr Google Προσθέστε το enikos.gr στην Google Ένας μυστηριώδης ήχος χαμηλής συχνότητας, γνωστός ως “The Hum” (“Ο Βόμβος”), καταγράφεται σε διάφορα σημεία του πλανήτη εδώ και δεκαετίες, με τους ερευνητές να πασχίζουν να βρουν την προέλευσή του.
Φανταστείτε να είστε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι σας αργά το βράδυ και να ακούτε ένα μακρινό, υπόκωφο βουητό σαν μηχανή που δουλεύει κάπου έξω. Κοιτάζετε από το παράθυρο, προσέχετε για τυχόν κίνηση στον δρόμο, ψάχνετε για κάποια συσκευή. Τίποτα. Το πιο παράδοξο; Ο άνθρωπος που κοιμάται δίπλα σας δεν ακούει το παραμικρό.
Ένα μυστήριο που επιμένει στον χρόνο
Οι μαρτυρίες για το φαινόμενο “The Hum” έγιναν για πρώτη φορά ευρύτερα γνωστές στο Μπρίστολ της Αγγλίας τη δεκαετία του 1970. Τότε, οι τοπικές εφημερίδες είχαν κατακλυστεί από επιστολές κατοίκων που διαμαρτύρονταν για έναν επίμονο, υπόκωφο θόρυβο χαμηλής συχνότητας.
Σύντομα, ανάλογα περιστατικά καταγράφηκαν και σε άλλες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, για να επεκταθούν αργότερα στη Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, τη Νότια Αφρική, αλλά και σε τμήματα της ηπειρωτικής Ευρώπης. Μία από τις πιο εμβληματικές περιπτώσεις καταγράφηκε στο Τάος του Νέου Μεξικού, όπου οι καταγγελίες των κατοίκων για ένα μυστηριώδες, υπόκωφο βουητό ήταν τόσες πολλές, που κινητοποίησαν την επιστημονική κοινότητα για να διερευνήσει το φαινόμενο.
Παρά την παγκόσμια εμβέλειά του, το “The Hum” παραμένει εξαιρετικά σπάνιο. Σύμφωνα με μελέτες, μόνο ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού έχει την ικανότητα να το αντιληφθεί. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί όσοι το ακούν νιώθουν συχνά απομονωμένοι ή αντιμετωπίζουν τη δυσπιστία των γύρω τους.
Όσοι το βιώνουν, περιγράφουν τον ήχο σαν μια μακρινή μηχανή ντίζελ, ένα φορτηγό που δουλεύει στο ρελαντί, έναν βιομηχανικό θόρυβο ή ένα χαμηλό ηλεκτρικό βουητό. Οι περισσότεροι μάλιστα αναφέρουν ότι γίνεται πιο έντονος μέσα στο σπίτι κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν η ησυχία επιτρέπει σε τέτοιους ανεπαίσθητους ήχους να γίνουν αντιληπτοί.
Αναζητώντας την αόρατη πηγή
Στο πέρασμα του χρόνου, οι επιστήμονες εξέτασαν μια μακρά λίστα από πιθανές θεωρίες. Κάποιοι ένοχοι που μπήκαν στο μικροσκόπιο ήταν ο βιομηχανικός εξοπλισμός, τα συστήματα εξαερισμού, η οδική κυκλοφορία, τα δίκτυα ηλεκτροδότησης ή οι ανεμογεννήτριες. ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Βανς κατά Βρετανίας μετά τη δολοφονία του 18χρονου Χένρι Νόβακ: «Έτσι πεθαίνουν οι πολιτισμοί» Γιώργος Σουφλιάς: Την Δευτέρα στο κοιμητήριο Παπάγου η κηδεία του – Η επιθυμία της οικογένειας Χέγκσεθ από τη Νορμανδία: Η Ευρώπη αντιμετωπίζει «εισβολή» επικίνδυνων ιδεολογιών και πρέπει να ενισχύσει την άμυνά της Ηγουμενίτσα: Δεύτερη επίθεση σε ανήλικη από τον ίδιο δράστη – Συνελήφθη ξανά με μαχαίρι Άλλοι ερευνητές στράφηκαν σε φυσικά φαινόμενα, όπως τα ωκεάνια κύματα, οι ατμοσφαιρικές συνθήκες ή οι υπόγειες δονήσεις που διαπερνούν το έδαφος. Το μεγάλο αγκάθι σε αυτή την έρευνα είναι ότι οι ήχοι χαμηλής συχνότητας συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά από τους οξύτατους θορύβους.
Το μεγάλο μήκος κύματός τους, τους επιτρέπει να διανύουν τεράστιες αποστάσεις και να παρακάμπτουν εμπόδια, καθιστώντας τον ακριβή εντοπισμό της πηγής τους σχεδόν αδύνατο «Γνωρίζουμε ότι ορισμένοι άνθρωποι ακούν πράγματι ήχους χαμηλής συχνότητας που είναι μετρήσιμοι, έστω κι αν οι υπόλοιποι γύρω τους δεν αντιλαμβάνονται το παραμικρό. Ωστόσο, ο εντοπισμός της πηγής αυτών των κυμάτων αποτελεί πρόκληση, καθώς είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσδιορίσεις γεωγραφικά την προέλευση ενός ήχου χαμηλής συχνότητας», εξήγησε ο Μάρκους Ντρέξλ, καθηγητής στο Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας (NTNU).
Αυτή ακριβώς η δυσκολία άνοιξε τον δρόμο για κάθε λογής σενάρια. Στην απουσία μιας προφανούς πηγής, επιστρατεύτηκαν αναμενόμενα θεωρίες συνωμοσίας – από μυστικά κυβερνητικά πειράματα μέχρι εξωγήινη δραστηριότητα. Παρ’ όλα αυτά, και παρά τις δεκαετίες ερευνών, καμία εξωτερική αιτία δεν στάθηκε ικανή να εξηγήσει το σύνολο των μαρτυριών για το “The Hum”.
Εξετάζοντας τους ανθρώπους που το ακούν
Για να κατανοήσουν καλύτερα το φαινόμενο, ο Ντρέξλ και οι συνεργάτες του μελέτησαν 28 ανθρώπους στη Γερμανία που βίωναν τακτικά έναν ανεξήγητο βόμβο ή βουητό. Οι ερευνητές εξέτασαν πρώτα μια απλή πιθανότητα: ίσως οι άνθρωποι που ακούν το “The Hum” διαθέτουν ασυνήθιστα ευαίσθητη ακοή στις χαμηλές συχνότητες.
Τα αποτελέσματα προσέφεραν περιορισμένη μόνο υποστήριξη σε αυτή την ιδέα. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες εμφάνισαν φυσιολογικές ακουστικές ικανότητες. Μόνο δύο παρουσίασαν καλύτερη από τον μέσο όρο ευαισθησία σε ορισμένες χαμηλές συχνότητες.
«Ακόμα κι αν η ομάδα που εξετάσαμε ήταν μικρή, αυτό σημαίνει ότι η υπόθεση πως κάποιοι έχουν ιδιαίτερα καλή ακοή στις χαμηλές συχνότητες δεν ισχύει για τους περισσότερους ανθρώπους», δήλωσε ο Ντρέξλ.
Ωστόσο, ο ίδιος προειδοποιεί ότι τα συμβατικά τεστ ακοής ενδέχεται να μην εντοπίζουν εξαιρετικά στενά εύρη αυξημένης ευαισθησίας. Κάποιος θα μπορούσε ενδεχομένως να ανιχνεύσει ήχους μέσα σε ένα μικροσκοπικό παράθυρο συχνοτήτων που οι τυπικές εξετάσεις αποτυγχάνουν να μετρήσουν.
Θα μπορούσε το ίδιο το αυτί να δημιουργεί τον ήχο;
Στη συνέχεια, οι ερευνητές στράφηκαν σε μια σαφώς πιο αναπάντεχη εκδοχή. Το ανθρώπινο αυτί δεν λειτουργεί σε καθεστώς απόλυτης σιωπής. Βαθιά στο εσωτερικό του, ο κοχλίας μπορεί να γεννήσει ανεπαίσθητους ήχους, οι οποίοι ονομάζονται ωτοακουστικές εκπομπές.
Οι θόρυβοι αυτοί αποτελούν φυσιολογικό υποπροϊόν της διαδικασίας με την οποία το αυτί ενισχύει τα εξωτερικά ακουστικά ερεθίσματα. Η πλειονότητα των ανθρώπων δεν αντιλαμβάνεται αυτούς τους ήχους. «Υπάρχουν όμως και μεμονωμένες περιπτώσεις ατόμων που μπορούν όντως να ακούσουν τους ήχους που παράγει το ίδιο τους το αυτί. Μάλιστα, οι ήχοι αυτοί είναι επιστημονικά μετρήσιμοι», εξήγησε ο Ντρέξλ.
Καθώς οι αυτόματες ωτοακουστικές εκπομπές εκλαμβάνονται μερικές φορές ως εμβοές (βουητό στα αυτιά), η επιστημονική ομάδα αναρωτήθηκε αν εκεί κρύβεται η απάντηση για το μυστήριο “The Hum”. Ωστόσο, οι εργαστηριακές εξετάσεις απέκλεισαν αυτό το ενδεχόμενο, καθώς δεν βρέθηκαν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι αυτή ήταν η κύρια αιτία για τους συμμετέχοντες στην έρευνα.
Η ισχυρότερη εξήγηση δείχνει τις εμβοές
Μετά τον αποκλεισμό των προηγούμενων θεωριών, στο τραπέζι έμεινε μία ακόμα πιθανότητα. Υπάρχει όμως και η κατηγορία των ανθρώπων που ακούν έναν ήχο ο οποίος είναι αδύνατον να μετρηθεί αντικειμενικά με επιστημονικά όργανα.
«Εκτιμούμε ότι τα άτομα αυτά υποφέρουν από μια μορφή εμβοών χαμηλής συχνότητας», εξήγησε ο Ντρέξλ. Αν και οι περισσότεροι έχουν συνδέσει τις εμβοές με ένα οξύ, διαπεραστικό σφύριγμα, στην πραγματικότητα μπορούν να εκδηλωθούν με πολλές μορφές. Κάποιοι άνθρωποι αντιλαμβάνονται έναν ήχο που μοιάζει με παράσιτα, με υπόκωφο μούγκρισμα, με κλικ, με σφύριγμα ή με έναν βόμβο χαμηλής συχνότητας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εμβοές δεν αποτελούν αυτοτελή πάθηση. Πρόκειται για την ψευδαίσθηση ενός ήχου που γεννιέται μέσα στο ίδιο το ακουστικό σύστημα, χωρίς να υφίσταται κάποια εξωτερική πηγή θορύβου.
Αυτή η διαπίστωση φωτίζει μία από τις πιο αινιγματικές πτυχές του φαινομένου. Αρχικά, οι περισσότεροι είναι πεπεισμένοι ότι ο θόρυβος πηγάζει από τον γύρω χώρο. Χρειάζεται να τον ακούσουν επανειλημμένα σε εντελώς διαφορετικές τοποθεσίες για να αρχίσουν να υποψιάζονται ότι η πηγή του βρίσκεται μέσα τους.
Σύμφωνα με τα πορίσματα της έρευνας, οι επιστήμονες καταλήγουν στο ότι το “The Hum” δεν κρύβει πίσω του μία και μοναδική αιτία. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί όντως να πρόκειται για υπαρκτούς θορύβους του περιβάλλοντος που συλλαμβάνουν μόνο ελάχιστα, εξαιρετικά ευαίσθητα αυτιά.
Σε άλλες, όμως, το φαινόμενο είναι το αποτέλεσμα εμβοών χαμηλής συχνότητας, τις οποίες ο εγκέφαλος μεταφράζει λανθασμένα ως εξωτερικό θόρυβο. «Αν και τα αποτελέσματά μας δεν αποκλείουν την ύπαρξη πραγματικών, εξωτερικών πηγών ήχου, δείχνουν ότι οι υποκειμενικές εμβοές χαμηλής συχνότητας είναι ο συνήθης ένοχος πίσω από την ψευδαίσθηση αυτών των χαμηλών ηχητικών παλμών» συμπλήρωσε ο Ντρέξλ.
Γιατί εξακολουθεί να ενδιαφέρει την επιστήμη
Το ενδιαφέρον του Ντρέξλ για το φαινόμενο “The Hum” δεν είναι τυχαίο, καθώς αποτελεί προέκταση της ευρύτερης επιστημονικής του έρευνας πάνω στους ήχους χαμηλής συχνότητας. «Η τρέχουσα γνώση μας για το ακουστικό σύστημα βασίζεται κυρίως στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και επεξεργαζόμαστε τις υψηλές συχνότητες. Στον αντίποδα, τα δεδομένα μας για τη διαχείριση των χαμηλών συχνοτήτων ή των υποήχων από το ακουστικό μας σύστημα παραμένουν περιορισμένα», επισημαίνει ο καθηγητής.
Όπως εξηγεί ο ίδιος, την τελευταία δεκαετία έχει ενταθεί η ανησυχία για την ηχητική επιβάρυνση από τεχνικές πηγές που εκπέμπουν τόσο στο φάσμα των χαμηλών συχνοτήτων (περίπου 20 έως 250 Hz) όσο και στο φάσμα των υποήχων (κάτω από 20 Hz).
«Για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε σωστά και σε βάθος τις επιπτώσεις αυτών των χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων, οφείλουμε πρώτα να κατανοήσουμε επαρκώς τον μηχανισμό με τον οποίο τα αισθητήρια όργανά μας τις επεξεργάζονται», καταλήγει ο Ντρέξλ. Google Προσθέστε το enikos.gr στην Google ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ Κοινοποίηση άρθρου ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι θεωρίες για τα αίτια του φαινομένου “The Hum” (Ο Βόμβος) αφθονούν, ξεκινώντας από την ακουστική ρύπανση που προέρχεται από ανθρώπινες πηγές, έως τους ήχους που παράγει η ίδια η φύση.
Ή ακόμη και ότι το ίδιο το αυτί παράγει αυτόν τον βουητό ήχο. Πηγή: Idun Haugan, NTNU