Από τη νίκη Παπανδρέου το 1993 και την Τέντα του Ωνάσειου, στο ντέρμπι Καραμανλή – Σημίτη και το ευρώ…
Δέκα πέντε εκλογικές αναμετρήσεις από το 1977 έως το 2023: Β’ μέρος – Η ροζ βίλα, το μπλοκ των «4» του ΠΑΣΟΚ, οι γυμνές φωτογραφίες της Λιάνη και ο δρόμος για τις επόμενες εκλογές – Γράφει ο Πέτρος Κοντραφούρης
Σάββατο, 6 Ιουνίου 2026, 10:30 πμ
Ο Ανδρέας Παπανδρέου μετά τη νίκη στις εκλογές του 1993 γίνεται κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού και εγκαθίσταται και πάλι στο Μαξίμου. Τώρα όμως δεν είναι μόνος, δίπλα του έχει και τη σύζυγό του Δήμητρα Λιάνη-Παπανδρέου, που φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο με τον Ανδρέα να μην έχει εκείνες τις ψυχικές και σωματικές δυνάμεις με κλονισμένη την υγεία του που απαιτεί ένα τέτοιο αξίωμα για να κυβερνήσει.
Εντωμεταξύ στις 11 Οκτωβρίου 1993, μετά την εκλογική ήττα της Νέας Δημοκρατίας, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης υπέβαλε την παραίτησή του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στις 26 Οκτωβρίου παραιτήθηκε και από πρόεδρος της Ν.Δ. Στις 3 Νοεμβρίου, νέος πρόεδρος της Ν.Δ. εξελέγη ο Μιλτιάδης Έβερτ, με 141 ψήφους έναντι 37 του Ιωάννη Βαρβιτσιώτη σε σύνολο 182 εκλεκτόρων.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο Έβερτ κάνει διάφορες αλλαγές στο κόμμα και τοποθετεί υπεύθυνο πολιτικού σχεδιασμού τον Κώστα Καραμανλή και εκεί δημιουργείται και η φιλία με τον νεαρό Άρη Σπηλιωτόπουλο και άλλα πρόσωπα που αν και ανίκανα αργότερα θα πάρουν υψηλές θέσεις ή θα πολιτευτούν.
Ο Ανδρέας όμως που βρίσκεται στην εξουσία έχει ένα οικονομικό πλεονέκτημα. Το «πακέτο Ντελόρ» με κάποια δις που είχε εξασφαλίσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη και βρέθηκε στα χέρια του. Ο κόσμος άρχισε πάλι να βλέπει χρήμα!
Το Μαξίμου γεμίζει από παρατρεχάμενους που κατοικοεδρεύουν στο πρωθυπουργικό γραφείο. Πρόσωπα που έβριζαν και λοιδορούσαν τη Δήμητρα, τώρα τη «γλείφουν» και μιλούν με τα καλύτερα λόγια εκφράζοντας και τον θαυμασμό τους. Άλλοι την κατηγορούν ότι εκμεταλλεύεται τον αδύναμο Ανδρέα Παπανδρέου και αυτή ουσιαστικά ασκεί κυβερνητική πολιτική.
Αποκορύφωμα της επίθεσης ήταν και η ανέγερση Βίλας στην Εκάλη με πρωτοβουλία της Δήμητρας η γνωστή «Ροζ Βίλα». Αυτό είχε σαν συνέπεια για κάποιο διάστημα να μετακομίσει με τον Ανδρέα στο Μαξίμου. Ανώτατα κυβερνητικά στελέχη εσωτερικοί αντίπαλοι μιλούν για έναν αδύναμο Ανδρέα Παπανδρέου, τον οποίο και εκμεταλλεύεται η Δήμητρα. Ο Ανδρέας Παπανδρέου όμως την υπερασπίζεται και τη στηρίζει.
Ήταν η περίοδος που είχα αναλάβει να καλύπτω τον Ανδρέα Παπανδρέου σε όλες τις μεγάλες εκδηλώσεις από τη δημόσια τηλεόραση και τα εγκαίνια στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 1994 και 1995 και άλλες εκδηλώσεις.
Τον Μάρτιο όμως του 1995 λήγει η θητεία του προέδρου της Δημοκρατίας Κ.Καραμανλή για δεύτερη 5ετία. Για να μην οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές ο Αντώνης Σαμαράς προτείνει για πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Κωστή Στεφανόπουλο. Μαζί με το ΠΑΣΟΚ στην 3η ψηφοφορία με μία ακόμη ψήφο εκλέγεται πρόεδρος με 181 ψήφους 170 ΠΑΣΟΚ συν 10 ΠΟΛΑΝ.
Η διακυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου έχει πολλές διακυμάνσεις και εσωτερικές συγκρούσεις. Στα εγκαίνια της ΔΕΘ το 1995 και την καθιερωμένη συνέντευξη στο Μακεδονία Παλλάς, ο Ανδρέας Παπανδρέου, επιτέθηκε τόσο στα ΜΜΕ αλλά και τους πολιτικούς του αντιπάλους, παρουσία της Δήμητρας λέγοντας: «ότι αν θέλουν μπορούν να χτυπούν απ΄ευθείας τον ίδιο και όχι τη σύζυγό του άνανδρα που δεν μπορεί να αντιδράσει». Την ίδια περίοδο κυκλοφορούν και πάλι προκλητικές γυμνές φωτογραφίες της Δήμητρας.
Η αμφισβήτηση και η ικανότητα του Ανδρέα να κυβερνήσει και να πάρει σωστές αποφάσεις είναι έμφυτη στους κόλπους του ΠΑΣΟΚ και ιδιαίτερα σε υψηλόβαθμα στελέχη τα οποία τον αμφισβητούν. Την αμφισβήτηση έχουν εκδηλώσει σε ένα μυστικό δείπνο στο Χαλάνδρι στο σπίτι της Βάσως με το γνωστό «μπλόκ των 4» όπως ονομάστηκε από τους: Bάσω Παπανδρέου, Κώστα Σημίτη, Θεόδωρο Πάγκαλο και Παρασκευά Αυγερινό, που βλέπει το φως της δημοσιότητας. Και οι «τέσσερις» ασκούσαν σκληρή κριτική για την κατάσταση στο κόμμα και τη διακυβέρνηση της χώρας.
Μέσα σε αυτό το εσωκομματικό πολωτικό κλίμα και έντονων τριγμών στις 11 Οκτωβρίου 1995 ο Ανδρέας Παπανδρέου συγκάλεσε εκτάκτως την Κεντρική Επιτροπή στο Κάραβελ, σε μια ομιλία γεμάτη συμβολισμούς. Η αίθουσα γεμάτη και η άφιξη του Ανδρέα Παπανδρέου αναμενόταν από στιγμή σε στιγμή. Στην κεντρική είσοδο του ξενοδοχείου τον περιμένουν όλα τα τηλεοπτικά συνεργεία.
Η εξωτερική μονάδα της δημόσιας τηλεόρασης η ΕΡΤ της οποίας είμαι υπεύθυνος για τη μετάδοση της ομιλίας έχει εγκατασταθεί στη δυτική πλευρά του ξενοδοχείου που βρίσκεται το πάρκο και υπάρχει μια μικρότερη είσοδος, μέσα από την οποία έχουμε απλώσει τα καλώδια για τις κάμερες μέχρι την αίθουσα, περιμένοντας τον Ανδρέα Παπανδρέου από την κεντρική είσοδο. Ενώ είναι όλα έτοιμα με καλούν στην είσοδο της πόρτας με τα καλώδια. Εκεί είναι η φρουρά του Ανδρέα Παπανδρέου και μου ζήτησε ευγενικά να τα μαζέψουμε διότι από εκεί θα έκανε την είσοδο ο πρωθυπουργός. Όπως ενημερώθηκα η κεντρική είσοδος του ξενοδοχείου είχε πολλά σκαλοπάτια τα οποία έπρεπε να ανέβει. Η υγεία του όμως δεν το επέτρεπε και έτσι αποφασίστηκε να περάσει από τη βοηθητική είσοδο που σε πήγαινε σχεδόν απ΄ευθείας στην αίθουσα.
Όπως περνούσε την είσοδο ο Ανδρέας Παπανδρέου με τη βοήθεια της φρουράς, προσωπικά έπαθα σοκ από μια φιγούρα ενός άλλου Ανδρέα με τα τόσα χαρίσματα που πλέον δεν υπήρχαν στο πρόσωπό του. Με δυσκολία έσερνε τα πόδια του για να περάσει την είσοδο και να φτάσει στην αίθουσα. Μέσα από τις κάμερες έβλεπα πολλά πηγαδάκια, συζητήσεις και μορφασμούς πριν ξεκινήσει η ζωντανή μετάδοση.
Στην ομιλία του, απευθυνόμενος στους κομματικούς του αντιπάλους και αμφισβητίες δήλωσε χαρακτηριστικά: «Όσοι αναζητούν έναν Ανδρέα Παπανδρέου Πρωθυπουργό και Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ υπό περιορισμό, υπό επιτροπεία, υπό κηδεμονία, ή δεν ξέρω τι άλλο, να τον αναζητήσουν αλλού, εγώ δεν προσφέρομαι».
Την ώρα της ομιλίας του, η Βάσω Παπανδρέου σηκώθηκε-πιστεύοντας ότι αναφερόταν σε αυτή κατευθύνθηκε προς το προεδρείο με ένα άγριο βλέμμα όπως την έβλεπα- και άφησε ένα χαρτί μπροστά του, το οποίο έγραφε πως οι αναφορές του τη θίγουν και ζητούσε τον λόγο επί προσωπικού. Ο Ανδρέας Παπανδρέου αγνόησε το σημείωμα το έδωσε στον Άκη Τζοχατζόπουλο που καθόταν δίπλα του και συνέχισε την ομιλία του. Αυτή η στιγμή με άλλα παρατράγουδα που έβλεπα μέσα από τις κάμερες έχουν μείνει βαθιά στη μνήμη μου. Ένα μήνα αργότερα στις 15 Νοεμβρίου ο Ανδρέας Παπανδρέου μεταφέρεται εσπευσμένα στο Ωνάσειο.
Από την εκεί παραμονή του 123 ημέρες με την εξωτερική μονάδα της ΕΡΤ, είδα και άκουσα πολλά ανατρέχοντας στο ημερολόγιό μου. Η Τέντα και ο 5ος όροφος ήταν το σημείο αναφοράς, περιμένοντας τον καθηγητή Γρηγόρη Σκαλκέα να διαβάσει το επόμενο Ιατρικό ανακοινωθέν. Η παραίτησή του από την πρωθυπουργία, και η εκλογή Σημίτη στην πρωθυπουργία τον Ιανουάριο 1996, σημάδεψαν εκείνες τις μέρες την πολιτική ζωή του τόπου με την κρίση στα Ίμια.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου στις 22 Μαρτίου βγαίνει από το Ωνάσειο και μεταφέρεται στην Εκάλη στη νεόκτιστη βίλα με όλα τα ιατρικά βοηθήματα τα οποία ήταν υπό την εποπτεία του Δημήτρη Κρεμαστινού.
Οι εσωτερικές τριβές στο ΠΑΣΟΚ παρά την εκλογή στην πρωθυπουργία του Κώστα Σημίτη δεν θέλουν να κοπάσουν, αφού πρόεδρος στο κίνημα παραμένει ο Ανδρέας Παπανδρέου παρά την επιδείνωση της υγείας του. Ο Κώστας Σημίτης νιώθει δυνατός και ζητάει έκτακτο συνέδριο για τις 30 Ιουνίου με σκοπό την προεδρία του κόμματος και πρωθυπουργού με τον Τζοχατζοπουλο να διεκδικεί την προεδρία του κόμματος, και δυαρχία αφού οι εκλογές προβλέπεται να γίνουν το φθινόπωρο του 1997 που λήγει και η θητεία της κυβέρνησης.
Ο θάνατος του Ανδρέα Παπανδρέου στις 23 Ιουνίου 1996, δεν αλλάζει τα δεδομένα αν και πολλοί ζήτησαν να αναβληθεί προσωρινά το συνέδριο. Μετά την κηδεία του εκλιπόντος το συνέδριο γίνεται κανονικά στις 30 Ιουνίου στο ΟΑΚΑ όπως είχε προγραμματιστεί εκεί που σήμερα είναι το μπάσκετ.
Έχοντας την ευθύνη της τηλεοπτικής κάλυψης, μέσα από τις κάμερες ζώ στιγμές απείρου κάλλους. Ο Κώστας Σημίτης απειλεί ότι εάν δεν εκλεγεί και πρόεδρος του κόμματος θα παραιτηθεί από την πρωθυπουργία. Τελικά η απειλή πιάνει και εκλέγεται και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ από το συνέδριο με 2.732 σε σύνολο 5.124, και ανακηρύσσεται πρόεδρος, επιβεβαιώνοντας την κυριαρχία Σημίτη.
Τον Αύγουστο του 1996, αποφασίζει την προσφυγή στις κάλπες στις 22 Σεπτεμβρίου, προκειμένου να λάβει και την επιβεβαίωση του ελληνικού λαού. Στη σύντομη προεκλογική εκστρατεία ακολουθεί τη συνταγή Ανδρέα Παπανδρέου με υποσχέσεις και παραμύθια. Λέει στον ελληνικό λαό αυτά που θέλει να ακούσει εμπορευόμενος τις ελπίδες του ελληνικού λαού.
Η ΝΔ και ο Έβερτ μέσα σε ένα μήνα δεν έχει πολλά περιθώρια να αντιδράσει. Και πράγματι στις εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου 1996, το σώμα των εκλογέων του εμπιστεύεται την Πρωθυπουργία, με ποσοστό 41,49% και 162 έδρες, ΝΔ 108, ΚΚΕ Παπαρήγα 11 συνασπισμός Κωνσταντόπουλος 10 και το νεοσύστατο ΔΗΚΙ Τσοβόλα 9 έδρες. Συμμετέχουν 22 Κόμματα εκ των οποίων τα 5 μπαίνουν στη Βουλή. Για πρώτη φορά παίρνει μέρος και η Χρυσή Αυγή με Ν. Μιχαλολιάκο και παίρνει 4.487 ψήφους. Ο Αντώνης Σαμαράς δεν μπαίνει στη Βουλή με 2,94%. Η μη είσοδός του τον οδηγεί σε μοναχικό βίο. Αν και γέννημα θρέμμα της ΝΔ από την ΟΝΝΕΔ, αγωνιστής με θαυμάσιες σπουδές στις ΗΠΑ και στα 26 του χρόνια εκλέγεται ο νεότερος βουλευτής, βρίσκεται εκτός πολιτικού στίβου.
Ο Κώστας Σημίτης είναι κυρίαρχος του παιχνιδιού, ενώ η ΝΔ και ο Έβερτ κλονίζονται από εσωτερικές διαμάχες μετά την απώλεια των εκλογών. Μέσα σε αυτό το κλίμα πραγματοποιείται το 4ο Συνέδριο της ΝΔ στις 21 και 22 Μαρτίου 1997 στο στάδιο Ειρήνης και Φιλίας για την εκλογή προέδρου μετά και την αμφισβήτηση Έβερτ.
Οι εκλογές έγιναν σε δύο γύρους, λόγω έλλειψης πλειοψηφίας. Συμμετείχαν συνολικά τέσσερις υποψήφιοι, ο Κώστας Καραμανλής, ο Γιώργος Σουφλιάς, ο Μιλτιάδης Έβερτ και ο Βύρων Πολύδωρας. Και στους δυο γύρους νικητής ήταν ο Κώστας Καραμανλής. Στις εκλογές συμμετείχαν 3.470 σύνεδροι. Έτσι η ΝΔ αποκτά νέο αρχηγό και ρίχνεται στη μάχη.
Ο Κώστας Καραμανλής, νέος πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, παίρνει τα ηνία της παράταξης και ανασυντάσσει το κόμμα σε πρόσωπα και δομές. Εκπρόσωπο Τύπου του κόμματος διορίζει τον νεαρό 30χρονο Άρη Σπηλιωτόπουλο με τον οποίο έχει συνδεθεί στενά στον πολιτικό σχεδιασμό. Μαζί του στο γραφείο Τύπου και ο Μάξιμος Χαρακόπουλος ένα αξιόλογο κομματικό στέλεχος.
Ενώ όλα αυτά συμβαίνουν στη ΝΔ, στις 5 Σεπτεμβρίου 1997 στη Λοζάνη η Ελλάδα αναλαμβάνει να διοργανώσει τους Ολυμπιακούς αγώνες στην Αθήνα το 2004 με τη Γιάννα Αγγελοπούλου πρωταγωνίστρια και τον τότε Δήμαρχο της Αθήνας να πανηγυρίζουν μαζί με όλους τους Έλληνες. Ο Κώστας Σημίτης με αυτή την επιτυχία κερδίζει πόντους.
Στις 23 Απριλίου 1998, μετά από μια σύντομη νοσηλεία στο Υγεία φεύγει από τη ζωή ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής, που εδραίωσε τη δημοκρατία μετά τη μεταπολίτευση και περνάει στην ιστορία.
Ο Κώστας Σημίτης στο τιμόνι της διακυβέρνησης της χώρας, επιχειρεί νέο οικονομικό ξεκίνημα. Ο κόσμος τον πιστεύει και τρέχει στο χρηματιστήριο να αγοράσει μετοχές όπως τον προτρέπει, λέγοντας ότι θα ξεπεράσει τις 6-7 χιλιάδες μονάδες μιλώντας στη ΔΕΘ ΤΟ 1999. Παράλληλα προετοιμάζει και την Ελλάδα στην είσοδο του Ευρώ ενώ όλα τα κόμματα έχουν ξεκινήσει προεκλογικές εκστρατείες που θα γίνουν κανονικά σε έναν περίπου χρόνο.
Στη συνέχεια όμως αλλάζει σχέδια. Με το ερώτημα της κυβέρνησης για την ένταξη ή όχι της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, ο Κώστας Σημίτης προκηρύσσει πρόωρες εκλογές στις 9 Απριλίου 2000 αντί του φθινοπώρου.
Στις εκλογές του 2000 παίρνουν μέρος και δίνουν σκληρή μάχη 21 κόμματα, μεταξύ αυτών και 3 νέο εισερχόμενα. Σε αυτά και η Πρώτη γραμμή-Ελληνικό Μέτωπο των Κωνσταντίνου Πλεύρη και Μάκη Βορίδη. Μετά από ένα βραδινό θρίλερ ψήφο-ψήφο, τις εκλογές κερδίζει το ΠΑΣΟΚ με 43,78% και 158 έδρες, ΝΔ 42,74% και 125 έδρες, ΚΚΕ Παπαρήγα 11 και Συνασπισμός της Αριστεράς και της προόδου Ν. Κωνσταντόπουλος 6.
Πολλοί μίλησαν για νοθεία των εκλογών και μαζικές ενοποιήσεις που έδωσαν τη νίκη στον Κώστα Σημίτη. Στη ΝΔ έριξαν ευθύνες και στον Άρη Σπηλιωτόπουλο με τίς δύο τελευταίες μεγάλες συγκεντρώσεις σε Αθήνα-ΟΑΚΑ και Θεσσαλονίκη-πλατεία Αριστοτέλους την οποία μετέτρεψε σε μουσική συναυλία σε σκηνοθεσία Ιταλού σκηνοθέτη και μουσική Σταμάτη Σπανουδάκη.
Ο Κώστας Σημίτης για δεύτερη 4ετία στο τιμόνι της χώρας, προχωράει σε νέες μεταρρυθμίσεις και την ένταξη στην Ευρωπαϊκή οικονομική ένωση το ευρώ. Παράλληλα κινεί τις διαδικασίες ένταξης της Κύπρου στην Ένωση, μαζί με τα έργα και τις υποδομές για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.