Με δύο εντελώς διαφορετικά πρόσωπα του καιρού αποχαιρετά ο Μάιος την Ευρώπη. Ενώ η Γηραιά Ήπειρος «φλέγεται» εξαιτίας ενός πρωτοφανούς, πρόωρου καύσωνα που συνοδεύεται από τραγικό απολογισμό θανάτων, η Ελλάδα παραμένει προστατευμένη, βιώνοντας ένα ήπιο αλλά άκρως καλοκαιρινό τριήμερο του Αγίου Πνεύματος.
Στην εγχώρια επικαιρότητα, ο Ιούνιος κάνει ποδαρικό με ιδανικές συνθήκες για αποδράσεις. Ο υδράργυρος θα αγγίξει και θα ξεπεράσει τους 30°C σε πολλές περιοχές κατά τη διάρκεια του τριημέρου, αλλά και καθ’ όλη την πρώτη εβδομάδα του νέου μήνα. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν τα ορεινά τμήματα, όπου από την Τετάρτη ενδέχεται να σημειωθούν μεμονωμένες απογευματινές καταιγίδες.
Τι είναι ο «θερμικός θόλος» που παγιδεύει τη Δυτική Ευρώπη
Οι μετεωρολόγοι αποδίδουν το ακραίο κύμα ζέστης σε έναν «θερμικό θόλο» – μια ισχυρή ζώνη υψηλής πίεσης που λειτουργεί σαν ατμοσφαιρικό καπάκι.
Πώς λειτουργεί το φαινόμενο: Παγιδεύει τις θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική, εμποδίζει την ανανέωση του αέρα και οδηγεί τον υδράργυρο 10 με 15 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα.
Ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας και πορτοκαλί συναγερμοί ανά χώρα
Η κατάσταση στη Δυτική Ευρώπη παραμένει δραματική, με τις υποδομές πολλών κρατών να δοκιμάζονται σκληρά από τις ακραίες θερμοκρασίες που φέρνει ο πρωτοφανής καύσωνας.
Μεγάλη Βρετανία: 11 νεκροί και ρεκόρ αιώνων
Η χώρα βρίσκεται σε κατάσταση σοκ, καθώς οι υποδομές και οι κατοικίες της δεν είναι σχεδιασμένες για τέτοιες συνθήκες. Ήδη καταγράφονται 11 θάνατοι εξαιτίας της ζέστης.
Το θερμόμετρο στους Κήπους του Κιου στο Λονδίνο έδειξε 34,8°C, καταρρίπτοντας το ρεκόρ Μαΐου που κρατούσε από το 1922.
Την επόμενη ημέρα η θερμοκρασία σκαρφάλωσε ακόμη ψηλότερα, στους 35,1°C.
Η χώρα βιώνει διαδοχικές «τροπικές νύχτες», με το θερμόμετρο να μην πέφτει κάτω από τους 20°C τις νυχτερινές ώρες.
Γαλλία: Πορτοκαλί συναγερμός και 7 θύματα
Σε πορτοκαλί συναγερμό έχουν τεθεί δεκάδες νομοί, ανάμεσά τους το Παρίσι και τα γειτονικά διαμερίσματα (Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis, Val-de-Marne).
Ανακοινώθηκαν 7 θάνατοι, με δύο ανθρώπους να καταρρέουν την ώρα που αθλούνταν σε Παρίσι και Λιόν.
Ο υδράργυρος άγγιξε τους 39°C σε ορισμένες περιοχές, ενώ ενεργοποιήθηκαν έκτακτα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας στην περιφέρεια της Île-de-France.
Το κύμα ζέστης πλήττει σφοδρά ακόμη και τη Βρετάνη και τις ακτές του Ατλαντικού, περιοχές που παραδοσιακά παραμένουν δροσερές λόγω του ωκεανού.
Ισπανία: Στο «καμίνι» της Ανδαλουσίας με 40άρια
Αν και ο Μάιος ξεκίνησε με σχετική ψύχρα, μετά τις 19 του μηνός η άνοδος της θερμοκρασίας ήταν κατακόρυφη, θυμίζοντας Ιούλιο.
Σε Σεβίλλη, Κόρδοβα, Χαέν, Τολέδο, Σαραγόσα και Λέιντα οι θερμοκρασίες κυμαίνονται μεταξύ 37°C και 39°C, με την πρόβλεψη να δείχνει ακόμη και 40°C.
Η Μπαδαχόθ ξεπέρασε τους 38°C για πρώτη φορά στα χρονικά των καταγραφών της (ιστορικό 71 ετών) για τον μήνα Μάιο.
Πορτογαλία και Ιταλία: Στο «κόκκινο» ο υδράργυρος
Πορτογαλία: Το θερμόμετρο έγραψε το ιστορικό ρεκόρ των 40,3°C, καταρρίπτοντας την προηγούμενη μέγιστη τιμή του 2001 (40°C).
Ιταλία: Το υπουργείο Υγείας έθεσε σε «κόκκινο συναγερμό» (Επίπεδο 3) τη Ρώμη, τη Φλωρεντία, την Μπολόνια και το Τορίνο. Οι αρχές προειδοποιούν ότι οι συνθήκες είναι επικίνδυνες για το γενικό πληθυσμό, καθώς η αίσθηση της ζέστης αναμένεται να αγγίξει τους 35°C.
Έρχεται λίβας από τη Βόρεια Αφρική – Τι δείχνει το μοντέλο ECMWF
Τα πρώτα προγνωστικά στοιχεία δείχνουν αυξημένες πιθανότητες για μια έντονη θερμή εισβολή και στη χώρα μας κατά τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου, χωρίς ωστόσο να μπορούν ακόμη να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για την ένταση και τη διάρκειά της.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα του ευρωπαϊκού προγνωστικού μοντέλου ECMWF, οι θερμοκρασιακές αποκλίσεις στα 850 hPa για τις 7 Ιουνίου εμφανίζονται ιδιαίτερα αυξημένες σε μεγάλο τμήμα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Ελλάδα, τα Βαλκάνια και περιοχές της ανατολικής Μεσογείου φαίνεται να επηρεάζονται από αέριες μάζες σημαντικά θερμότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα της εποχής.
Ποιες περιοχές της Ελλάδας θα επηρεαστούν περισσότερο
Το προγνωστικό μοτίβο υποδηλώνει πιθανή μεταφορά θερμών αερίων μαζών από τη Βόρεια Αφρική. Εφόσον το σενάριο αυτό επιβεβαιωθεί στα επόμενα προγνωστικά τρεξίματα, οι θερμοκρασίες θα μπορούσαν να κινηθούν αισθητά πάνω από τις κλιματικές τιμές, δημιουργώντας συνθήκες που θα παραπέμπουν σε προχωρημένο καλοκαίρι.
Σε ανάλογες περιπτώσεις, οι υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφονται συνήθως στα ηπειρωτικά τμήματα της χώρας, με ιδιαίτερη έμφαση σε:
Θεσσαλία, Ανατολική Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησο, Κλειστές πεδινές περιοχές μακριά από τη θάλασσα.
Σημείωση των μετεωρολόγων: Πρόκειται για πρόγνωση με χρονικό ορίζοντα περίπου δέκα ημερών, γεγονός που αυξάνει σημαντικά το περιθώριο μεταβολών. Οι συγκεκριμένοι χάρτες αποτελούν μια πρώτη τάση της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας και όχι τελική πρόγνωση. Οι λεπτομέρειες θα ξεκαθαρίσουν μέσα από τα επόμενα προγνωστικά δεδομένα.