Σύμφωνα με τρεις πηγές που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο, το F-15E Strike Eagle που καταρρίφθηκε στο νοτιοδυτικό Ιράν χτυπήθηκε πιθανότατα από φορητό αντιαεροπορικό πύραυλο (MANPADS) κινεζικής κατασκευής. Το περιστατικό προκάλεσε μεγάλη επιχείρηση διάσωσης, καθώς τα δύο μέλη του πληρώματος αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος πάνω από ιρανικό έδαφος.
Τι εξετάζουν οι αμερικανικές υπηρεσίες για την κατάρριψη του F-15
Οι αμερικανικές αρχές συνεχίζουν να διερευνούν τις ακριβείς συνθήκες της κατάρριψης, η οποία θεωρείται ιστορικής σημασίας. Πρόκειται για την πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες που αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος χάνεται εξαιτίας εχθρικής ενέργειας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει αμέσως μετά το συμβάν ότι το αεροσκάφος χτυπήθηκε από φορητό πύραυλο ώμου μήκους περίπου δύο μέτρων και βάρους 18 κιλών. Τα συστήματα MANPADS θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσματικά κατά αεροσκαφών που επιχειρούν σε χαμηλό ύψος και χρησιμοποιούνται ευρέως σε σύγχρονες συγκρούσεις.
Το πλήρωμα του F-15E κατάφερε να εκτιναχθεί με ασφάλεια. Ο πιλότος διασώθηκε μέσα σε λίγες ώρες, ενώ ο συγκυβερνήτης εντοπίστηκε δύο ημέρες αργότερα στους πρόποδες των ορέων Ζάγκρος, όπου κρυβόταν για να αποφύγει τον εντοπισμό.
Βίντεο με τη στιγμή της κατάρριψης του F-15:
Αναφορές για κινεζικά ραντάρ και στρατιωτική βοήθεια
Το δημοσίευμα του NBC υποστηρίζει επίσης ότι η Κίνα ενδέχεται να παρείχε στο Ιράν ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης μεγάλης εμβέλειας, τα οποία θεωρητικά μπορούν να εντοπίζουν ακόμη και αεροσκάφη stealth.
Στο επίκεντρο των αναφορών βρίσκεται το σύστημα YLC-8B, αν και παραμένει άγνωστο αν χρησιμοποιήθηκε επιχειρησιακά κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων. Παράλληλα, αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Πεκίνο σχεδίαζε να προμηθεύσει την Τεχεράνη με επιπλέον εξοπλισμό αεράμυνας τις επόμενες εβδομάδες.
Δεν έχει διευκρινιστεί αν ο πύραυλος που φέρεται να κατέρριψε το F-15 παραδόθηκε πρόσφατα ή αν προερχόταν από παλαιότερα αποθέματα οπλισμού που είχαν φτάσει στο Ιράν πριν από χρόνια.
Η διάψευση της Κίνας και οι δηλώσεις Τραμπ
Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε σε πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ τον διαβεβαίωσε προσωπικά πως το Πεκίνο δεν προμηθεύει όπλα στο Ιράν.
«Ο πρόεδρος Σι μου έχει υποσχεθεί ότι δεν στέλνει όπλα στο Ιράν. Τον πιστεύω», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Από την πλευρά της, η κινεζική πρεσβεία απέρριψε κατηγορηματικά τις αναφορές, τονίζοντας ότι η Κίνα εφαρμόζει αυστηρούς ελέγχους στις εξαγωγές στρατιωτικού υλικού και αντιτίθεται σε «αβάσιμες συκοφαντίες και κακόβουλους συνειρμούς».
Κατηγορίες από τις ΗΠΑ για δορυφορική υποστήριξη στο Ιράν
Οι αποκαλύψεις έρχονται λίγες εβδομάδες μετά τις αμερικανικές κατηγορίες ότι κινεζικές εταιρείες παρείχαν δορυφορικά δεδομένα στην Τεχεράνη, διευκολύνοντας τον εντοπισμό αμερικανικών στόχων στη Μέση Ανατολή.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επέβαλε κυρώσεις σε τρεις κινεζικές εταιρείες δορυφορικών υπηρεσιών, υποστηρίζοντας ότι συνέβαλαν στις επιχειρησιακές δυνατότητες του Ιράν. Το Πεκίνο απέρριψε και αυτές τις κατηγορίες.
Παρά τις ανησυχίες στην Ουάσιγκτον, Αμερικανοί αξιωματούχοι που επικαλείται το NBC εκτιμούν ότι η κινεζική βοήθεια δεν είχε καθοριστική επίδραση στην έκβαση των επιχειρήσεων. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές, «δεν υπήρξε αποφασιστική επιχειρησιακή επίδραση στο πεδίο της μάχης».
Η υπόθεση, ωστόσο, προσθέτει νέο βάρος στις ήδη τεταμένες σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας, καθώς οι διαπραγματεύσεις για τη σταθεροποίηση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή συνεχίζονται, ενώ η Ουάσιγκτον εξετάζει με αυξανόμενη προσοχή κάθε ένδειξη στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Πεκίνου και Τεχεράνης.
Η Κίνα πούλησε κάποτε μεγάλες ποσότητες όπλων στο Ιράν τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, συμπεριλαμβανομένων βαλλιστικών πυραύλων, πυραύλων κατά πλοίων, αρμάτων μάχης, πυροβολικού και μαχητικών αεροσκαφών.
Ωστόσο, μετά την επιβολή εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ κατά του Ιράν το 2006, η Κίνα εγκατέλειψε τις μεγάλες πωλήσεις όπλων και αντ’ αυτού παρείχε εξαρτήματα και άλλη τεχνολογία στο Ιράν που είχε τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές χρήσεις, σύμφωνα με ειδικούς και το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης.
Από την πλευρά του, το Ιράν δημιούργησε τη δική του εγχώρια βιομηχανία για την παραγωγή όπλων για τον στρατό του.