Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, φέρεται να έχει επενδύσει τουλάχιστον 26 δισ. δολάρια σε κρατικά χρηματοδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα που στοχεύουν στην επιμήκυνση της ανθρώπινης ζωής.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν το 2012 / Φωτογραφία αρχείου: AP / RIA Novosti, Alexei Druzhinin, POOL
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ Κρατικά προγράμματα στη Ρωσία, με εντολή του Βλαντίμιρ Πούτιν, επενδύουν δισεκατομμύρια σε γονιδιακές θεραπείες για την επιβράδυνση της γήρανσης. Η μακροζωία αποτελεί μακροχρόνια επιδίωξη του Ρώσου προέδρου και έχει αναχθεί σε κρατική προτεραιότητα για τη χώρα. Ρώσοι επιστήμονες, με κρατική χρηματοδότηση, εστιάζουν στην 3D εκτύπωση ιστών και οργάνων, όπως ο θυρεοειδής αδένας. Παράλληλα, αναπτύσσουν τεχνικές ξενομεταμόσχευσης, καλλιεργώντας ανθρώπινα όργανα μέσα σε γενετικά τροποποιημένα ζώα. Η κόρη του Πούτιν, Μαρία Βοροντσόβα, και ο φυσικός Μιχαήλ Κόβαλτσουκ διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα. Ωστόσο, επιστήμονες εκφράζουν σκεπτικισμό, τονίζοντας την απουσία δημοσιεύσεων που να τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς προόδου. Η έρευνα συνδέεται άμεσα με τη δημόσια εικόνα του Πούτιν, την επιδίωξή του για ζωή έως 120 έτη και τις συζητήσεις του περί «αθανασίας». Ταυτόχρονα, τροφοδοτεί θεωρίες για την πραγματική κατάσταση της υγείας του.
Η έρευνα για τη «ζωή μέχρι τα 150» έχει γοητεύσει από καιρό τον Πούτιν και οι προσπάθειες κατά της γήρανσης αποτελούν πλέον στη Ρωσία κρατική προτεραιότητα.
Το σχέδιο, γνωστό ως «Νέες Τεχνολογίες Διατήρησης της Υγείας», περιλαμβάνει, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, πειράματα όπως 3D εκτύπωση ιστών, καλλιέργεια οργάνων σε ζώα, έκθεση σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες και θεραπείες γονιδιακής αντιγήρανσης.
Ωστόσο, επιστήμονες και επικριτές εκφράζουν έντονο σκεπτικισμό για το κατά πόσο πρόκειται για πραγματική επιστήμη ή για φιλόδοξες υποσχέσεις υγιούς μακροζωΐας χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ρωσικό κράτος έχει δώσει κατ’ εντολή του Πούτιν έμφαση σε φάρμακα γονιδιακής θεραπείας που στοχεύουν στην επιβράδυνση της κυτταρικής γήρανσης.
«Αποτελεί μία από
τις πιο υποσχόμενες κατευθύνσεις στη μάχη κατά της γήρανσης», είχε δηλώσει τον
Απρίλιο ο αναπληρωτής υπουργός Επιστημών της Ρωσίας, Ντένις Σεκιρίνσκι.
Το πρόγραμμα, όπως αναφέρεται, δεν είναι πρόσφατο αλλά εντάσσεται σε μια μακροχρόνια εμμονή του Πούτιν με το νεανικό σφρίγος και τη μακροζωία που φέρεται να ξεκίνησε ήδη από την εφηβεία του.
Ρώσοι επιστήμονες
χρηματοδοτούμενοι από το κράτος υποστηρίζουν ότι έχουν ήδη καταφέρει να
εκτυπώσουν εργαστηριακά ιστούς όπως ανθρώπινο χόνδρο και θυρεοειδή αδένα
ποντικού.
Στόχος τους,
σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι μέχρι το τέλος της δεκαετίας να μπορούν να
δημιουργούν πλήρη ανθρώπινα όργανα προς μεταμόσχευση.
Παράλληλα, αναπτύσσεται η τεχνολογία της βιοεκτύπωσης (bioprinting) αλλά και της ξενομεταμόσχευσης (xenotransplantation), δηλαδή της καλλιέργειας ανθρώπινων οργάνων μέσα σε γενετικά τροποποιημένα γουρούνια.
Σύμφωνα με τις αναφορές, κομβικό ρόλο στο πρόγραμμα έχουν δύο πρόσωπα από το στενό περιβάλλον του Ρώσου προέδρου.
Η ενδοκρινολόγος κόρη του Πούτιν, Μαρία Βοροντσόβα, φέρεται να ηγείται κρατικών προγραμμάτων γενετικής, ενώ ο φυσικός Μιχαήλ Κόβαλτσουκ, επικεφαλής του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ, έχει επίσης κεντρική θέση στο πρόγραμμα.
«Είναι δύσκολο να
μιλάμε για αθανασία, αλλά η ικανότητα να “επισκευάζουμε” τον άνθρωπο θα αυξηθεί
αναμφίβολα», έχει δηλώσει. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι στο μέλλον θα είναι δυνατή η
απεριόριστη αντικατάσταση οργάνων.
Πολλοί
επιστήμονες αμφισβητούν την πρόοδο των ερευνών, επισημαίνοντας την έλλειψη
αξιολογημένων επιστημονικών δημοσιεύσεων.
Ο Ρώσος ειδικός
στη βιοεκτύπωση Αλεξάντερ Οστρόφσκι, ο οποίος εγκατέλειψε τη χώρα μετά το 2022,
δήλωσε ότι «αν δεν υπάρχουν δημοσιεύσεις, τότε δεν υπάρχουν πραγματικά
αποτελέσματα. Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι μάλλον ευσεβείς πόθοι, όχι επιστήμη».
Και πρόσθεσε: «Δεν
μπορεί να γίνει επιστήμη σε απομόνωση. Πιθανότατα λένε στον Πούτιν αυτό που
θέλει να ακούσει για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση».
Ο Ρώσος γιατρός Βλαντίμιρ Χάβινσον λίγο πριν από τον θάνατό του, το 2024, φέρεται να είχε ως στόχο την επιμήκυνση της ανθρώπινης ζωής έως τα 120 χρόνια και θεωρούσε την παράταση της ζωής του Πούτιν ως μία από τις μεγαλύτερες επιδιώξεις του.
Παράλληλα, σύμφωνα με διεθνή ρεπορτάζ, ο Πούτιν έχει κατά καιρούς συζητήσει δημόσια ή ιδιωτικά την ιδέα της «αθανασίας» μέσω τεχνολογίας, ενώ φέρεται να έχει αναφερθεί σε αυτή ακόμη και σε συνομιλίες του με ξένους ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ.
Η δημόσια εικόνα του Πούτιν έχει συνδεθεί επί χρόνια με εικόνες σωματικής ευεξίας και αντοχής, από ιππασία και κυνήγι μέχρι χειμερινές δραστηριότητες.
Ωστόσο, παράλληλα έχουν εμφανιστεί και θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με την υγεία του Ρώσου προέδρου, με αναφορές σε αλλαγές στην εμφάνιση ή τη συμπεριφορά του, οι οποίες – χωρίς επίσημη επιβεβαίωση – τροφοδοτούν δημόσια συζήτηση γύρω από την κατάστασή του.
Είτε πρόκειται
για ρεαλιστική επιστημονική επανάσταση είτε για υπερφιλόδοξο κρατικό αφήγημα,
το ρωσικό πρόγραμμα μακροζωίας παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ερευνητικά
projects διεθνώς, με τεράστιο
οικονομικό και πολιτικό βάρος.
Το μόνο βέβαιο, σύμφωνα με τους επικριτές, είναι ότι η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να ζητά περισσότερη διαφάνεια, δεδομένα και ανεξάρτητη επαλήθευση των αποτελεσμάτων.