Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ οδηγήθηκαν σε επιβράδυνση, δήλωσαν μεσολαβητές στη Wall Street Journal, μετά τις αμερικανικές επιθέσεις.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σε γιγαντοαφίσα στην Τεχεράνη / Φωτογραφία αρχείου: AP / Vahid Salemi
Οι συζητήσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την οικονομική ελάφρυνση σχετικά με τις κυρώσεις απέναντι στην Τεχεράνη οδήγησαν σε αδιέξοδο τη διαδικασία, γράφει η αμερικανική εφημερίδα, αν και οι διαπραγματεύσεις φαίνεται να συνεχίζονται.
Οι αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν τη Δευτέρα σε εγκαταστάσεις πυραύλων στο νότιο Ιράν και σε σκάφη που προσπαθούσαν να τοποθετήσουν νάρκες, σύμφωνα με το Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ, θέτοντας σε κίνδυνο την εύθραυστη εκεχειρία και δημιουργώντας νέες αμφιβολίες για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.
«Οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν σήμερα επιθέσεις αυτοάμυνας στο νότιο Ιράν για να προστατεύσουν τα στρατεύματά μας από τις απειλές που θέτουν οι ιρανικές δυνάμεις», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Τιμ Χόκινς, εκπρόσωπος του Κεντρικού Στρατηγείου των ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ πιέζουν για σταθερές και εκ των προτέρων δεσμεύσεις εκ μέρους του Ιράν για το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος, ανέφεραν οι μεσολαβητές, ενώ το Ιράν επικεντρώνεται στην ανακούφιση από τις αμερικανικές κυρώσεις και το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων.
Οι μεσολαβητές που μίλησαν στην WSJ πρόσθεσαν ότι μία από τις ανησυχίες των ΗΠΑ είναι ότι, μετά την απόκτηση κάποιου βαθμού οικονομικής ελάφρυνσης, το Ιράν θα καθυστερήσει οποιαδήποτε συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν την ώρα που κορυφαίοι Ιρανοί διαπραγματευτές έφταναν στην Ντόχα για τον τελευταίο γύρο συνομιλιών με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης που διαρκεί μήνες, και την ώρα που ο ισραηλινός στρατός ενέτεινε τις εχθροπραξίες με τη Χεζμπολάχ, που υποστηρίζεται από το Ιράν, στον νότιο Λίβανο.
Παρά τις επιθέσεις, ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Τρίτη ότι η συμφωνία παραμένει εφικτή, αλλά έδειξε σκληρή στάση όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ.
«Σήμερα διεξήχθησαν ορισμένες συνομιλίες στο Κατάρ, οπότε θα δούμε αν μπορούμε να σημειώσουμε πρόοδο. Νομίζω ότι γίνονται πολλές συζητήσεις σχετικά με τη συγκεκριμένη διατύπωση του αρχικού εγγράφου, οπότε θα χρειαστούν μερικές ημέρες», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους, χωρίς να σχολιάσει τον αντίκτυπο των επιθέσεων.
Είπε ότι τα Στενά «θα ανοίξουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», προσθέτοντας: «Αυτό που συμβαίνει εκεί είναι παράνομο, είναι αδικαιολόγητο, είναι μη βιώσιμο για τον κόσμο, είναι απαράδεκτο».
«Θα χρειαστούν μερικές ημέρες για να επιλυθούν… οι διαφωνίες σχετικά με μια λέξη, μια πρόταση», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους. «Θα πρέπει να το ξεπεράσουμε αυτό», συμπλήρωσε.
Για αφανισμό του Ισραήλ κάνει λόγο ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και απειλεί τις ΗΠΑ
Νωρίτερα σήμερα, μήνυμα στις ΗΠΑ έστειλε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, προειδοποιώντας ότι οι χώρες του Κόλπου «δεν θα αποτελούν πλέον ασπίδα για τις αμερικανικές βάσεις».
Σε γραπτή δήλωσή του που δημοσιεύθηκε στο Telegram με αφορμή το Χατζ, το ετήσιο μουσουλμανικό προσκύνημα στη Μέκκα, ανέφερε πως «η Αμερική δεν θα έχει πλέον ασφαλές καταφύγιο για παρεμβάσεις και στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή».
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν δεν σταμάτησε εκεί και δήλωσε ότι το Ισραήλ «πρέπει οπωσδήποτε να εξαλειφθεί και θα εξαλειφθεί».
Περιέγραψε το Ισραήλ ως «επικίνδυνο και θανατηφόρο καρκινικό όγκο αυτής της περιοχής», σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) απάντησαν με απειλές, δηλώνοντας λίγες ώρες αργότερα ότι διατηρούν το «νόμιμο και βέβαιο δικαίωμα» να απαντήσουν σε οποιαδήποτε παραβίαση της εκεχειρίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι IRGC υποστήριξαν ακόμη ότι εντόπισαν «εισβάλλοντα αμερικανικά μαχητικά και drones», αναφέροντας πως κατέρριψαν ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος MQ-9 μετά την ενεργοποίηση της αντιαεροπορικής άμυνας, ενώ ισχυρίστηκαν ότι ανάγκασαν ακόμη ένα drone και ένα αμερικανικό μαχητικό να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Οι αμερικανικές επιθέσεις στο νότιο Ιράν που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας «υπογραμμίζουν πόσο εύθραυστη είναι η κατάσταση» στη Μέση Ανατολή, δήλωσε η ανταποκρίτρια του Sky News, Σάλι Λόκγουντ. «Αυτή η τελευταία έξαρση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ συμβαίνει την ίδια στιγμή που βρίσκονται σε εξέλιξη έντονες διπλωματικές προσπάθειες. Επομένως, αυτού του είδους τα περιστατικά αυξάνουν δραματικά το διακύβευμα, καθώς οποιαδήποτε λανθασμένη εκτίμηση θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατάρρευση της εκεχειρίας, σε μια στιγμή που ενδεχομένως βλέπουμε τη μεγαλύτερη διπλωματική πρόοδο που έχουμε δει μέχρι τώρα σε αυτόν τον πόλεμο», ανέφερε η πολύπειρη δημοσιογράφος.
Οι αμερικανικές και οι ιρανικές δυνάμεις έχουν ανταλλάξει πυρά και στο παρελθόν κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας και δεν είναι σαφές πώς οι επιθέσεις αυτές θα επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις.
Στο πλαίσιο πάντως των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων, ΜΜΕ αναφέρουν ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να εξετάσει το ενδεχόμενο να μεταφέρει στην Κίνα το εμπλουτισμένο σε ποσοστό 60% ουράνιό της, το οποίο βρίσκεται επί του παρόντος κάτω από τα ερείπια των βομβαρδισμένων πυρηνικών εγκαταστάσεων, αλλά θα μπορούσε ενδεχομένως να μετατραπεί γρήγορα σε πυρηνικό όπλο.
Πολλές αναφορές μέσων ενημέρωσης έχουν μεταδώσει τις ίδιες ενδείξεις και η Κίνα δεν έχει διαψεύσει τις αναφορές αυτές, ενώ η απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών της φαίνεται να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο, μετέδωσε η Jerusalem Post.
Απαντώντας σε ερώτηση, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την Τρίτη, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι «από την έναρξη του πολέμου μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν, η Κίνα διατηρεί στενή επικοινωνία με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, και εργάζεται αδιάκοπα για να σταματήσει η σύρραξη και να προωθηθεί η ειρήνη».
Στη συνέχεια, το υπουργείο δήλωσε: «Όσον αφορά το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα, υποστηρίζουμε σταθερά την ειρηνική επίλυση του ιρανικού πυρηνικού ζητήματος μέσω του διαλόγου και των διαπραγματεύσεων και ελπίζουμε ότι όλα τα εμπλεκόμενα μέρη θα αδράξουν την ευκαιρία να καταλήξουν σε μια λύση που θα λαμβάνει υπόψη τις νόμιμες ανησυχίες όλων των μερών μέσω διαπραγματεύσεων».
Μια τέτοια εξέλιξη θα έλυνε το πρόβλημα που επικαλείται ως κύριο ο Ντόναλντ Τραμπ, αυτό της κατοχής εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, ενώ παράλληλα θα άνοιγε τον δρόμο για να αρθούν οι κυρώσεις στην Τεχεράνη, τα δύο μεγάλα αγκάθια των διαπραγματεύσεων.