Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η παγκόσμια και η ελληνική οικονομία, καθώς η ραγδαία μείωση των ενεργειακών αποθεμάτων προμηνύει σφοδρό κύμα ακρίβειας με απρόβλεπτες συνέπειες. Από τη μία πλευρά, οι διεθνείς αγορές εισέρχονται σε μια πρωτοφανή «ζώνη κινδύνου» επειδή εξαντλούνται οι παγκόσμιες εφεδρείες αργού πετρελαίου, και από την άλλη, οι Έλληνες καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα διαρκές ράλι αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων, οι οποίες έχουν ήδη λάβει εκρηκτικές διαστάσεις στην περιφέρεια και τα νησιά, όπου η τιμή της αμόλυβδης κινείται ήδη πάνω από τα 2,25 ευρώ το λίτρο και σύμφωνα με εκπροσώπους της αγοράς, τις επόμενες ημέρες αναμένεται να σπάσει το φράγμα των 2 ευρώ και 30 λεπτών.
Το κλίμα στις διεθνείς αγορές είναι ιδιαίτερα βαρύ, με το Brent να κινείται ήδη σε επίπεδα άνω των 110 δολαρίων το βαρέλι. Οι κολοσσοί της ενέργειας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως ενδέχεται να εξαντληθούν πλήρως μέχρι τον Ιούνιο.
Η Ευρώπη προχωρά ήδη σε αναθεώρηση των προβλέψεών της, υποβαθμίζοντας τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και «βλέποντας» τον πληθωρισμό να παίρνει ξανά την ανιούσα. Οι αναλυτές εκφράζουν σοβαρούς φόβους ότι η τρέχουσα ενεργειακή στενότητα μπορεί να αποτελέσει τη θρυαλλίδα για μια νέα, βαθιά οικονομική κρίση.
Στην Ελλάδα, οι επιπτώσεις της διεθνούς αστάθειας είναι ήδη ορατές στα πρατήρια υγρών καυσίμων. Μετά από επτά διαδοχικές αυξήσεις, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έχει ξεπεράσει τα 2,12 ευρώ το λίτρο, προσεγγίζοντας τα ιστορικά υψηλά επίπεδα του 2022.
Το μεγαλύτερο βάρος σηκώνουν οι νησιωτικές περιοχές, ακριβώς τη στιγμή που η τουριστική σεζόν αρχίζει να κορυφώνεται. Στις Κυκλάδες, η μέση τιμή της βενζίνης αγγίζει τα 2,26 ευρώ το λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης τα 1,99 ευρώ, αναγκάζοντας πολλούς ταξιδιώτες να γεμίζουν τα ρεζερβουάρ τους πριν επιβιβαστούν στα πλοία. Ανάλογη είναι η εικόνα και στα Δωδεκάνησα, με την αμόλυβδη να ξεπερνά τα 2,20 ευρώ, ενώ στη Λέσβο διαμορφώνεται στα 2,14 ευρώ. Σύμφωνα με εκπροσώπους της αγοράς, αν η τάση αυτή συνεχιστεί, η τιμή στα νησιά αναμένεται να «σπάσει» άμεσα το φράγμα των 2,30 ευρώ.
Η κατάσταση στα μεγάλα αστικά κέντρα δεν είναι καλύτερη, με τη μέση τιμή στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη να κινείται γύρω στα 2,10 με 2,11 ευρώ το λίτρο. Οι οδηγοί περιορίζουν τις μετακινήσεις τους στο ελάχιστο και βάζουν μικρότερες ποσότητες καυσίμων. Στην επαρχία, η πτώση της κατανάλωσης είναι ακόμα πιο δραματική, στη Λέσβο, για παράδειγμα, αγγίζει το 42%, επηρεασμένη συνδυαστικά και από τοπικά προβλήματα στην παραγωγή (όπως ο αφθώδης πυρετός).
Οι βενζινοπώλες και οι ιδιοκτήτες πρατηρίων τονίζουν ότι τα μέχρι τώρα μέτρα, όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Ζητούν άμεση παρέμβαση από την κυβέρνηση, με μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, καθώς και παράταση και επέκταση της επιδότησης των 20 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης και την αμόλυβδη.
Κορυφαία στελέχη αμερικανικών κολοσσών, όπως η Chevron, η Exxon Mobil και η Conoco Phillips, προειδοποιούν ότι κάθε μέρα που το Ορμούζ παραμένει κλειστό, εξαντλείται και η τελευταία ρανίδα από τα ρεζερβουάρ ασφαλείας. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση της οικονομικής διευθύντριας της Chevron, Ίμερ Μπόνερ που ξεκαθάρισε ότι η εφεδρική παραγωγική ικανότητα και τα αποθέματα ασφαλείας έχουν σχεδόν μηδενιστεί.
Η αγορά πλέον προετοιμάζεται για ένα εξαιρετικά δύσκολο καλοκαίρι. Η αυξημένη ζήτηση λόγω της τουριστικής περιόδου, σε συνδυασμό με το ότι στερεύουν οι παγκόσμιες εφεδρείες πετρελαίου, δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ. Καταναλωτές και επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης ακρίβειας, με τους ανθρώπους της αγοράς να εκτιμούν ότι οι υψηλές τιμές στα καύσιμα ήρθαν για να μείνουν «επί μακρόν».
Την ίδια ώρα οι αερομεταφορές μπαίνουν σε φάση κρίσης με τις τιμές στα εισιτήρια να εκτοξεύονται, επηρεάζοντας τον τουρισμό, που θεωρείται τα τελευταία χρόνια η «βαριά» βιομηχανία της Ελλάδας.