Με το πετρέλαιο Brent να κινείται πλέον στις διεθνείς αγορές κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, οι τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα καταγράφουν νέα εκρηκτική άνοδο, εντείνοντας την πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έχει αυξηθεί πάνω από 22% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την πολεμική κρίση στη Μέση Ανατολή, ενώ το πετρέλαιο κίνησης καταγράφει άνοδο που ξεπερνά το 33%. Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι χωρίς τις κρατικές επιδοτήσεις, η επιβάρυνση για την οικονομία θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη.
Η ενεργειακή κρίση γίνεται “καθημερινότητα” με τις διεθνείς εξελίξεις να καθορίζουν πλέον όχι μόνο το κόστος μετακίνησης, αλλά και τη συνολική πορεία της οικονομίας τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με βάση το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων του Υπουργείου Ανάπτυξης με βάση την τιμοληψία για την Κυριακή 17 Μαΐου 2026, η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώθηκε στα 2,113 ευρώ ανά λίτρο, η αμόλυβδη 100 οκτανίων στα 2,302 ευρώ, ενώ το diesel κίνησης έφτασε στο 1,814 ευρώ ανά λίτρο. Την ίδια ώρα, στις Κυκλάδες η αμόλυβδη εκτινάχθηκε στα 2,252 ευρώ το λίτρο, επιβεβαιώνοντας ότι οι νησιωτικές περιοχές βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο της ακρίβειας.
Στο μεταξυ, εκπρόσωποι των πρατηριούχων κάνουν λόγο για νέες αυξήσεις μέσα στις επόμενες ημέρες, με το ενδεχόμενο επιστροφής της αμόλυβδης κάτω από τα 2 ευρώ να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο. Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Καυσίμων, η τιμή διυλιστηρίου έχει ήδη αυξηθεί κατά περίπου 8 λεπτά το τελευταίο διάστημα, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, ενώ οι διεθνείς αγορές παραμένουν εξαιρετικά νευρικές.
Επίσης, ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Γιώργος Ασμάτογλου, προειδοποίησε ότι οι τιμές θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όπως δήλωσε στο ertnews, «θα περάσουν πάνω από έξι μήνες για να δούμε τιμές στο πετρέλαιο όπως αυτές πριν από τον πόλεμο», εκτιμώντας παράλληλα ότι η αμόλυβδη μπορεί σύντομα να ξεπεράσει τα 2,15 ευρώ το λίτρο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Για το πετρέλαιο κίνησης ανέφερε ότι ενδέχεται να φτάσει το 1,85 ευρώ στα αστικά κέντρα και ακόμη υψηλότερα στην περιφέρεια.
Παρά την εκτίναξη του τζίρου στα πρατήρια λόγω των αυξημένων τιμών, η πραγματική κατανάλωση καυσίμων εμφανίζεται μειωμένη. Όπως επισημαίνουν οι πρατηριούχοι, οι οδηγοί περιορίζουν τις μετακινήσεις τους, ενώ το κράτος εισπράττει αυξημένα έσοδα από τον ΦΠΑ εξαιτίας των ανατιμήσεων.
Την ίδια ώρα, η διεθνής ενεργειακή αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτοφανή απομείωση αποθεμάτων. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg, από την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχουν χαθεί από τον παγκόσμιο εφοδιασμό περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου, ενώ περίπου 200 εκατομμύρια βαρέλια έχουν ήδη αντληθεί από τα στρατηγικά αποθέματα. Η Morgan Stanley εκτιμά ότι μόνο στο διάστημα από 1η Μαρτίου έως 25 Απριλίου τα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν κατά 270 εκατομμύρια βαρέλια.
Πάντως, οι εξελίξεις εντείνουν τους φόβους για έναν ευρύτερο «ενεργειακό στραγγαλισμό» της παγκόσμιας οικονομίας. Χαρακτηριστικά μιλώντας στο ertnews, o ενεργειακός αναλυτής Μιχάλης Μυριάνθης εκτιμά ότι η Ελλάδα ενδέχεται να βρεθεί σε οριακό σημείο στις αρχές Ιουλίου, εάν συνεχιστεί η ίδια πίεση στις διεθνείς αγορές.
Ενδεικτική της αβεβαιότητας είναι η έντονη διακύμανση της τιμής του πετρελαίου τις τελευταίες μέρες, από τα 104 στα 111 δολάρια το βαρέλι, καθώς μάλιστα, οι αγορές προεξοφλούν αποτυχία των ειρηνευτικών προσπαθειών, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τροφοδοτούν νέο κύμα ανησυχίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Economic Research της Alpha Bank, η παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία μέσω της εκτίναξης των τιμών ενέργειας, της αστάθειας στις χρηματοπιστωτικές αγορές και των διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης από 3,4% το 2025 σε 3,1% το 2026, ενώ η ανάπτυξη της Ευρωζώνης αναμένεται να περιοριστεί στο 1,1%. Η ευρωπαϊκή οικονομία επηρεάζεται ιδιαίτερα λόγω της υψηλής ενεργειακής εξάρτησης, με τις αυξήσεις στην ενέργεια να μεταφέρονται ήδη σε τρόφιμα, μεταφορές και βασικά αγαθά.
Παράλληλα, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, οι πιέσεις στις τιμές των τροφίμων και των πρώτων υλών μπορεί να ενταθούν περαιτέρω, ενώ νέες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες ενδέχεται να προκαλέσουν ευρύτερη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας διεθνώς.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση διατηρεί προς το παρόν την επιδότηση στο diesel κίνησης, ενώ ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε δηλώσεις του τη Δευτέρα 17/5 άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετης στοχευμένης στήριξης για ευάλωτα νοικοκυριά και στο κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος.