Η Αβάνα, κάποτε ένας ζωντανός προορισμός για τουρίστες από όλο τον κόσμο, βιώνει σήμερα μια πρωτοφανή οικονομική και ενεργειακή κρίση. Το νησί, εγκλωβισμένο σε έναν φαύλο κύκλο αμερικανικών κυρώσεων, έλλειψης καυσίμων και αποσύνθεσης των υποδομών, παρουσιάζει την εικόνα μιας κοινωνίας που πασχίζει να επιβιώσει, ανάμεσα στον αυτοσχεδιασμό και την απόγνωση. Ads Η κρίση, η οποία ξεκίνησε ουσιαστικά με την πανδημία του 2020, επιδεινώθηκε κατακόρυφα μετά την επιβολή νέου πετρελαϊκού αποκλεισμού από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στις αρχές του 2026. Ads Ο αποκλεισμός αυτός ήρθε να προστεθεί στο εμπάργκο που υφίσταται η χώρα από το 1962, περιορίζοντας δραματικά την πρόσβαση σε καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και βασικά αγαθά . Η κατάσταση είναι τόσο οριακή, ώστε οι πτήσεις διεθνών αεροπορικών εταιρειών προς το νησί έχουν ανασταλεί, οδηγώντας σε πτώση 48% του τουρισμού κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026. Ads Διαβάστε: ΗΠΑ /«Βλέπουν» απειλή επίθεσης με drones από την Κούβα – Τo δημοσίευμα του Axios
Οι ιστορίες των κατοίκων σε ένα μεγάλο ρεπορτάζ της Liberation καταγράφουν το ανθρώπινο κόστος αυτής της κατάρρευσης. Ο Λουίς, ένας άνδρας γύρω στα σαράντα που αυτοπροσδιορίζεται ως ιστορικός, αναγκάζεται να ξεναγεί τουρίστες για λίγα ευρώ προκειμένου να επιβιώσει. Ads Ο Χούλιο, 51 ετών, πρώην ξεναγός που τώρα εργάζεται ως φύλακας σε πάρκινγκ με πενιχρό μισθό, προετοιμάζεται για την αυτοεξορία, βλέποντας το Σουρινάμ ως τη μόνη ελπίδα για ένα κομμάτι ψωμί.
Αβάνα. EPA/Yander Zamora
Αντίστοιχα, η Καρολίνα, που ζει σε μια αγροτική περιοχή στο Μαριάναο, βιώνει συχνές διακοπές ρεύματος που διαρκούν ημέρες, αναγκάζοντάς την να μαγειρεύει με κάρβουνο, ενώ ο γιος της επιβιώνει κάνοντας τον ταξιτζή με ένα τρίκυκλο που αγόρασε με χρήματα που έστειλε ένας άλλος γιος της από τη Γαλλία.
Το σύστημα υγείας, παραδοσιακά η μεγαλύτερη επιτυχία του καθεστώτος, φαίνεται πλέον να καταρρέει. Η Γιολάντα, ακτινολόγος, περιγράφει μια εφιαλτική πραγματικότητα: «Δεν υπάρχουν φάρμακα, δεν υπάρχουν φορεία, δεν υπάρχουν επίδεσμοι. Όταν πηγαίνεις στο νοσοκομείο, πρέπει να φέρεις τα πάντα, ακόμα και τον ανεμιστήρα σου».
Διαβάστε: Μαρτυρία Αμερικανών βουλευτών / Στην Κούβα εγκληματούμε
Ο Ντιέγκο, 50 ετών, ο οποίος έχασε τη σύζυγό του λόγω έλλειψης ιατρικών αντιδραστηρίων για τη διάγνωση της πάθησής της, είναι το τραγικό πρόσωπο που ενσαρκώνει την ανάγκη για διαρκή αυτοσχεδιασμό, έχοντας κατασκευάσει ο ίδιος ένα προσθετικό για το πόδι του.
Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης του Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ να ανοίξει την οικονομία στον ιδιωτικό τομέα και να επιτρέψει επενδύσεις από τη διασπορά, ο πληθωρισμός παραμένει συντριπτικός. Ένα μπουκάλι ηλιέλαιο κοστίζει το ένα τέταρτο του μέσου μισθού ενός δημοσίου υπαλλήλου, καθιστώντας την καθημερινή επιβίωση άθλο.
Οι απόψεις των κατοίκων είναι διχασμένες: κάποιοι εύχονται ακόμα και μια αμερικανική παρέμβαση, ενώ άλλοι αντιστέκονται στη λογική της εξωτερικής ανάμειξης, αναγνωρίζοντας όμως ότι η σημερινή κατάσταση είναι μη βιώσιμη.
Οι ρήξεις στον κοινωνικό ιστό, σε συνδυασμό με τη μαζική φυγή πληθυσμού —πάνω από δύο εκατομμύρια άτομα από την αρχή της πανδημίας— υπογραμμίζουν το δραματικό αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται σήμερα το νησί.
Η ιδεολογία της επανάστασης έχει δώσει τη θέση της στην κούραση. Όπως παρατηρεί η Καρολίνα, συνοψίζοντας το αίσθημα μεγάλης μερίδας του πληθυσμού: «Τι θέλετε να γιορτάσουμε; Δεν έχει μείνει πια τίποτα να γιορτάσουμε».