Μια νέα εμπορική αρτηρία που παρακάμπτει τα αποκλεισμένα Στενά του Ορμούζ επιχειρεί να αναπληρώσει μερικώς την απώλεια κυκλοφορίας κρίσιμων εμπορευμάτων στον Κόλπο.
Φορτηγά στο λιμάνι της Φουτζέιρα στα ΗΑΕ στις 6 Μαΐου / Φωτογραφία: REUTERS/Amr Alfiky
Η κρίση στη Μέση Ανατολή και η ουσιαστική παράλυση των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού σε μια πρωτοφανή αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό γεωπολιτικό περιβάλλον, η εικόνα χιλιάδων φορτηγών να διασχίζουν με ταχύτητα τις αραβικές ερήμους θυμίζει μια σύγχρονη εκδοχή των ιστορικών καραβανιών που άλλοτε συνέδεαν το εμπόριο της Ανατολής με τη Δύση.
Ο ναυτιλιακός κολοσσός Maersk ανακοίνωσε ήδη από τον Μάρτιο ότι έχει ενεργοποιήσει εκτεταμένο δίκτυο χερσαίων μεταφορών προκειμένου να διατηρήσει τη ροή κρίσιμων αγαθών, κυρίως τροφίμων και φαρμάκων, προς τις χώρες του Κόλπου. Σύμφωνα με το Reuters, η εταιρεία αξιοποιεί ένα σύστημα «χερσαίας γέφυρας» μέσω λιμανιών στη Σαουδική Αραβία, το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεταφέροντας στη συνέχεια τα εμπορευματοκιβώτια οδικώς και σιδηροδρομικώς προς τους τελικούς προορισμούς.
Ο περιφερειακός διευθύνων σύμβουλος της Maersk για τη Μέση Ανατολή, Τσαρλς Βαν ντερ Στιν, με έδρα το Ντουμπάι, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η εταιρεία συνεργάζεται στενά με κυβερνήσεις της περιοχής για να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία του δικτύου. Όπως εξήγησε, προτεραιότητα δόθηκε σε φορτία που περιέχουν φάρμακα και ευπαθή τρόφιμα, καθώς οι ελλείψεις απειλούν ήδη αρκετές αγορές της περιοχής.
Παράλληλα, ο Βαν ντερ Στιν υπογράμμισε ότι εξακολουθεί να υπάρχει διαθέσιμη χωρητικότητα στις εναλλακτικές διαδρομές, ενώ αποκάλυψε ότι ο όγκος φορτίων στο λιμάνι της Τζέντα έχει αυξηθεί κατά 40% από την έναρξη της σύγκρουσης.
Με τη σειρά της και η Wall Street Journal περιγράφει σε πρόσφατο δημοσίευμά της μια εντυπωσιακή μεταμόρφωση της αραβικής χερσονήσου σε γιγαντιαίο κόμβο έκτακτης εφοδιαστικής ανάγκης. Αυτοκινητόδρομοι, σιδηροδρομικές γραμμές και λιμάνια σε ολόκληρη την περιοχή λειτουργούν πλέον ως κρίσιμος διάδρομος που παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.
Οι εικόνες με ουρές βαρέων φορτηγών να κινούνται αδιάκοπα μέσα στην έρημο θυμίζουν, όπως σημειώνει η εφημερίδα, «μηχανοποιημένα καραβάνια». Η διαφορά είναι ότι πλέον τα εμπορεύματα δεν μεταφέρονται με καμήλες αλλά με χιλιάδες νταλίκες, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί ζωντανή η παγκόσμια οικονομία.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας έχει ήδη προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές.
Την ίδια στιγμή, η πολεμική σύγκρουση στη Μ. Ανατολή διατηρεί απονεκρωμένα, πρακτικά, τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με το Bloomberg, οι τιμές του πετρελαίου κινούνται προς νέα ισχυρή εβδομαδιαία άνοδο, καθώς το Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστό και οι διπλωματικές προσπάθειες δεν αποδίδουν.
Το Brent διαπραγματεύεται κοντά στα 107 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate ξεπέρασε τα 102 δολάρια. Οι αγορές ανησυχούν ότι οι διαταραχές στην προσφορά ενέργειας θα παραταθούν για μήνες, επιβαρύνοντας τον πληθωρισμό και επιβραδύνοντας την παγκόσμια ανάπτυξη.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε ότι η αγορά πετρελαίου θα παραμείνει σε κατάσταση «σοβαρής έλλειψης προσφοράς» έως και τον Οκτώβριο, ακόμη κι αν οι εχθροπραξίες σταματήσουν μέσα στο καλοκαίρι. Παράλληλα, τα αμερικανικά στοιχεία για τον πληθωρισμό δείχνουν ήδη τις πρώτες επιπτώσεις της κρίσης στην οικονομία των ΗΠΑ.
Την ίδια ώρα, τα ύδατα γύρω από το Ορμούζ παραμένουν εξαιρετικά επικίνδυνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, εμπορικό πλοίο καταλήφθηκε από μη εξουσιοδοτημένο προσωπικό και οδηγήθηκε σε ιρανικά ύδατα, γεγονός που εντείνει περαιτέρω την ανασφάλεια στη ναυσιπλοΐα.