Η τελευταία ημέρα της επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα συνδύασε γεωπολιτική ένταση και προσεκτικά σκηνοθετημένη διπλωματία.
Οι πρόεδροι Κίνας και ΗΠΑ, Σι Τζινπίνγκ και Ντόναλντ Τραμπ / Φωτογραφία: Evan Vucci/Pool Photo via AP
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ Οι ΗΠΑ και η Κίνα συζήτησαν τη μεσανατολική κρίση, με τον Τραμπ να τονίζει την ανάγκη για μη πυρηνικό Ιράν. Οι δύο χώρες συμφώνησαν για τα Στενά του Ορμούζ, ενώ η Κίνα δεσμεύτηκε να μην προμηθεύει στρατιωτικό εξοπλισμό στο Ιράν, διατηρώντας όμως τις αγορές πετρελαίου του. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επίτευξη «φανταστικών εμπορικών συμφωνιών» με την Κίνα. Το Πεκίνο δεσμεύτηκε για την αγορά 200 αεροσκαφών Boeing, καθώς και μεγάλων ποσοτήτων αμερικανικού πετρελαίου και αγροτικών προϊόντων, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για την επίλυση προβλημάτων. Η διπλωματική ημέρα περιλάμβανε μια συμβολική βόλτα στους κήπους του Ζονγκνανχάι, όπου ο Σι Τζινπίνγκ υποσχέθηκε στον Τραμπ σπόρους τριαντάφυλλων. Ακολούθησε τελετή τσαγιού, υπογραμμίζοντας την κινεζική φιλοξενία, ενώ ο Τραμπ τήρησε το αυστηρό πρωτόκολλο, αποφεύγοντας δηλώσεις. Παρά το φιλικό κλίμα, οι βαθιές διαφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας παραμένουν, με την Ουάσιγκτον να βλέπει το Πεκίνο ως ανταγωνιστή. Ο Σι Τζινπίνγκ επανέφερε τη «παγίδα του Θουκυδίδη», τονίζοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης, αν και η επίσκεψη έκλεισε με εικόνες συμβολικής συμφιλίωσης.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η επίσημη επίσκεψή του στην Κίνα ήταν «αξέχαστη» και ότι οι δύο πλευρές «κατέληξαν σε πολλές συμφωνίες» και «επίλυσαν πολλά ζητήματα», σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Κίνας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επιβιβάστηκε στο Air Force One, ολοκληρώνοντας την επίσημη επίσκεψή του στην Κίνα και εθεάθη να συνομιλεί για λίγο με τον υπουργό Εξωτερικών της Κίνας στον διάδρομο προσγείωσης πριν επιβιβαστεί στο προεδρικό αεροσκάφος.
Με βόλτα στους κήπους τού αυστηρά φυλασσόμενου Ζονγκνανχάι, τελετές τσαγιού, φιλοφρονήσεις μπροστά στις κάμερες και ένα πολυτελές γεύμα εργασίας, ολοκληρώθηκε η τελευταία ημέρα της επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, σε μια συνάντηση που είχε ταυτόχρονα ισχυρό συμβολισμό αλλά και βαριά γεωπολιτική ατζέντα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ επιχείρησαν να παρουσιάσουν μια εικόνα προσωπικής χημείας και σταθερότητας στις σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων, παρά τις βαθιές διαφωνίες Ουάσιγκτον και Πεκίνου για το εμπόριο, την Ταϊβάν, την τεχνολογία και κυρίως τον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκε η κρίση στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση με το Ιράν, που έχει προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και ανησυχία για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ.
Ο Τραμπ δήλωσε μετά τη συνάντηση ότι ΗΠΑ και Κίνα «έχουν πολύ παρόμοια άποψη» για το πώς πρέπει να τελειώσει ο πόλεμος, επιμένοντας ότι «το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
Παράλληλα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν πως τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά, καθώς πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως.
Ο Τραμπ αποκάλυψε ακόμη ότι ο Σι Τζινπίνγκ δεσμεύθηκε να μην προμηθεύσει το Ιράν με στρατιωτικό εξοπλισμό, αν και παραδέχθηκε πως το Πεκίνο επιθυμεί να συνεχίσει να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο.
Ωστόσο, παρά τις
δηλώσεις περί σύγκλισης, το Πεκίνο απέφυγε να μεταβάλει δημόσια τη στάση του,
επαναλαμβάνοντας ότι η κρίση «δεν έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί» και ότι
υποστηρίζει την αποκλιμάκωση μέσω διαπραγματεύσεων.
Σημαντικό μέρος
των επαφών αφορούσε επίσης τις οικονομικές σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, με τον Τραμπ να
δηλώνει ότι οι δύο χώρες πέτυχαν «φανταστικές εμπορικές συμφωνίες».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Κίνα συμφώνησε να αγοράσει 200 αεροσκάφη Boeing, καθώς και μεγάλες ποσότητες αμερικανικού πετρελαίου και αγροτικών προϊόντων.
Ο Αμερικανός
πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα ικανοποιημένος από την πορεία των συνομιλιών,
λέγοντας ότι «διευθετήθηκαν πολλά προβλήματα που άλλοι δεν θα μπορούσαν να
λύσουν».
Η πιο συμβολική
στιγμή της ημέρας ήρθε όταν οι δύο ηγέτες περπάτησαν μαζί στους κήπους του
Ζονγκνανχάι, του συγκροτήματος όπου ζει και εργάζεται η κινεζική ηγεσία, δίπλα
στην Απαγορευμένη Πόλη.
Ο Τραμπ εντυπωσιάστηκε από τα τριαντάφυλλα και τα ιστορικά δέντρα του χώρου, χαρακτηρίζοντάς τα «τα πιο όμορφα τριαντάφυλλα που έχει δει ποτέ».
Ο Σι Τζινπίνγκ απάντησε πως θα του στείλει σπόρους από τα κινεζικά τριαντάφυλλα ως δώρο, με τον Τραμπ να ανταποκρίνεται ενθουσιασμένος: «Το λατρεύω αυτό».
Ο Κινέζος πρόεδρος εξήγησε ότι επέλεξε να φιλοξενήσει τον Τραμπ στο Ζονγκνανχάι ως ανταπόδοση για τη φιλοξενία που τού είχε επιφυλάξει ο Αμερικανός ομόλογός του το 2017 στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα.
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στην τελετή τσαγιού που παρέθεσε ο Σι Τζινπίνγκ στον Αμερικανό πρόεδρο, σε μια κίνηση με έντονο συμβολισμό για την κινεζική διπλωματία.
Για το Πεκίνο, το τσάι αποτελεί στοιχείο πολιτισμού, σεβασμού και φιλοξενίας – μια εικόνα που η κινεζική ηγεσία επιδίωξε να προβάλει διεθνώς κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.
Παρατηρητές
σημείωσαν επίσης ότι ο Τραμπ, γνωστός για τις καθημερινές του δηλώσεις στους
δημοσιογράφους, απέφυγε αυτή τη φορά να απαντήσει σε ερωτήσεις μπροστά στις
κάμερες, πιθανότατα από σεβασμό στο αυστηρά ελεγχόμενο πρωτόκολλο του Σι Τζινπίνγκ.
Το γεύμα εργασίας
που παρέθεσε η κινεζική πλευρά συνδύαζε παραδοσιακές κινεζικές γεύσεις με πιο
«ασφαλείς» επιλογές για τα γούστα του Αμερικανού προέδρου.
Στο μενού περιλαμβάνονταν:
Για επιδόρπιο
σερβιρίστηκαν brownies
σοκολάτας, φρούτα, παγωτό, καφές και τσάι.
Παρά το θερμό
κλίμα και τις δημόσιες φιλοφρονήσεις, οι βαθιές διαφωνίες ανάμεσα στις δύο
χώρες παραμένουν.
Η Ουάσιγκτον συνεχίζει να αντιμετωπίζει την Κίνα ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή της, ενώ το Πεκίνο επιμένει ότι οι δύο χώρες πρέπει να λειτουργούν ως «εταίροι και όχι αντίπαλοι».
Ο Σι Τζινπίνγκ μάλιστα
επανέφερε τη θεωρία της «παγίδας του Θουκυδίδη», αναφερόμενος στον κίνδυνο
σύγκρουσης ανάμεσα σε μια ανερχόμενη δύναμη και μια κυρίαρχη υπερδύναμη.
Παρ’ όλα αυτά, η τελευταία εικόνα της επίσκεψης δεν ήταν οι εντάσεις για την Ταϊβάν ή οι διαφωνίες για τους δασμούς, αλλά δύο ηγέτες να περπατούν ανάμεσα σε τριαντάφυλλα, ανταλλάσσοντας δώρα και υποσχέσεις για μια «νέα εποχή» στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου.
Φωτογραφίες: AP