Η κεντροδεξιά πρωθυπουργός της Λετονίας Εβίκα Σιλίνια ανακοίνωσε σήμερα ότι θα παραιτηθεί, προκαλώντας την κατάρρευση του κυβερνητικού της συνασπισμού μερικούς μήνες πριν από τις εκλογές που προγραμματίζονται για τον Οκτώβριο, εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο οι δυνάμεις της χώρας διαχειρίστηκαν περιστατικό με ουκρανικά drones.
«Παραιτούμαι αλλά δεν εγκαταλείπω», ανακοίνωσε η ίδια, με τη δήλωσή της να μεταδίδεται τηλεοπτικά.
Η Σιλίνια, που προέρχεται από το κεντροδεξιό κόμμα Νέα Ενότητα, έμεινε χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία την Τετάρτη όταν το αριστερό κόμμα των Προοδευτικών δήλωσε ότι αποσύρει τη στήριξη του.
Σε ανάρτησή της, η Σιλίνια ανέφερε τα εξής:
«Σήμερα, πήρα μια δύσκολη αλλά ειλικρινή απόφαση: να παραιτηθώ από το αξίωμα του Πρωθυπουργού.
Προτεραιότητά μου ήταν πάντα, και παραμένει, η ευημερία και η ασφάλεια του λαού της Λετονίας. Τα κόμματα και οι συνασπισμοί αλλάζουν, αλλά η Λετονία παραμένει. Και η ευθύνη μου απέναντι στην κοινωνία υπερισχύει όλων των άλλων.
Αυτή τη στιγμή, η πολιτική ζήλια και τα στενά κομματικά συμφέροντα έχουν υπερισχύσει της ευθύνης. Βλέποντας έναν ισχυρό και επαγγελματία υποψήφιο για τη θέση του Υπουργού Άμυνας, οι πολιτικοί που μιλούν δίχως ουσία δεν επέλεξαν μια λύση, αλλά μια κρίση.
Πάντα ενήργησα υπεύθυνα απέναντι στους εταίρους της συμμαχίας μου. Ωστόσο, η ευθύνη μου απέναντι στην κοινωνία είναι ακόμη μεγαλύτερη. Ηγήθηκα αυτής της κυβέρνησης επειδή ο λαός χρειαζόταν σταθερότητα. Κράτησα ενωμένες πολύ διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις, επειδή το καθήκον μου ήταν να διασφαλίσω ότι η χώρα θα προχωρούσε μπροστά.
Ευχαριστώ όλους όσους με εμπιστεύτηκαν, συνεργάστηκαν μαζί μου, αλλά και όσους με επέκριναν δικαιολογημένα. Παραιτούμαι, αλλά δεν τα παρατάω. Και δεν φεύγω».
Šodien esmu pieņēmusi smagu, bet godīgu lēmumu – atkāpties no Ministru prezidentes amata.
Mana prioritāte tagad un vienmēr ir bijusi Latvijas cilvēku labklājība un drošība. Partijas un koalīcijas mainās, bet Latvija paliek. Un mana atbildība sabiedrības priekšā ir pāri visam.…
— Evika Siliņa 🇱🇻🇺🇦 (@EvikaSilina) May 14, 2026
Η απόφαση έρχεται σε συνέχεια της αποπομπής το σαββατοκύριακο του υπουργού Άμυνας Αντρις Σπρουντς, προερχόμενου από τους Προοδευτικούς, σχετικά με τη διαχείριση των περιστατικών εισόδου ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) στη Λετονία από τη Ρωσία.
Ο πρόεδρος της Λετονίας Έντγκαρς Ρινκέβιτς, που με βάση το Σύνταγμα ορίζει τον επικεφαλής της κυβέρνησης, θα συναντηθεί με όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα αύριο, Παρασκευή.
Την περασμένη Πέμπτη, αρκετά drones εισέβαλαν στον εναέριο χώρο της Λετονίας πάνω από τις πόλεις Μπάλβι και Λούντζα, κοντά στα ανατολικά σύνορα της χώρας και περίπου μία ώρα οδικώς δυτικά της Ρωσίας.
Το Υπουργείο Άμυνας της Λετονίας εξέδωσε ανακοίνωση λίγες ώρες μετά το συμβάν, αναφέροντας ότι δύο από τα αεροσκάφη συνετρίβησαν, ενώ ένα τρίτο προκάλεσε μια σύντομη πυρκαγιά σε αποθήκη πετρελαίου. Κανείς δεν τραυματίστηκε, αλλά κάτοικοι ανέφεραν ότι έλαβαν μήνυμα κειμένου που τους προειδοποιούσε για τα drones 60 λεπτά μετά το συμβάν.
Η πολιτική ηγεσία της Λετονίας αναγνώρισε ότι τα αεροσκάφη ήταν ουκρανικής προέλευσης, αλλά εκτρέπονταν προς τη Λετονία από τη Ρωσία. Παραδέχτηκαν επίσης ότι το υπουργείο Άμυνας είχε διαπράξει σοβαρά σφάλματα ως προς την ανίχνευση και την αντίδραση.
Το περιστατικό προκάλεσε πολιτική θύελλα στη χώρα των 1,83 εκατομμυρίων κατοίκων, οδηγώντας στην παραίτηση του υπουργού Άμυνας της Λετονίας Άντρις Σπρούτς, ο οποίος κατείχε το αξίωμα από το 2023. Σε ανάρτησή του στο X με την οποία ανακοίνωσε την παραίτησή του, ο πολιτικός δήλωσε: «Υπάρχει ακόμα πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει; Ναι. Όμως ο λετονικός στρατός, μαζί με τους συμμάχους του, είναι έτοιμος σήμερα να υπερασπιστεί τη Λετονία».
Το Υπουργείο Άμυνας της Λετονίας δήλωσε στο Euronews ότι έχει διαταχθεί επίσημη έρευνα σχετικά με τον εσωτερικό χειρισμό του περιστατικού με τα drone, ιδίως όσον αφορά το τι συνέβη με το σύστημα μαζικής ειδοποίησης.
Λετονία: Οι αδυναμίες της αεροπορικής άμυνας, το έδαφος και η Ουκρανία
Ο ειδικός σε θέματα άμυνας και μεταρρυθμίσεων Γκλεν Γκραντ – πρώην αντισυνταγματάρχης του βρετανικού στρατού, ο οποίος εργάστηκε επίσης και στη Λετονία – δήλωσε ότι οι αδυναμίες της αεροπορικής άμυνας της χώρας οφείλονται σε συνδυασμό παραγόντων.
Η χώρα, με έκταση 64.000 τετραγωνικών μέτρων, έχει γεωγραφικούς περιορισμούς, συγκεκριμένα το επίπεδο έδαφός της. «Τα συνηθισμένα ραντάρ που βρίσκονται στο έδαφος περιορίζονται σχεδόν στην οπτική επαφή και αυτό σημαίνει ότι οτιδήποτε βρίσκεται χαμηλά, δεν μπορείς να το δεις μέχρι την τελευταία στιγμή», είπε.
Το σύστημα διαχείρισης κρίσεων της Λετονίας έχει παραμεληθεί, υποστήριξε στο Euronews ο Γκραντ. «Έχει αναπτυχθεί εξαιρετικά αργά, επειδή οι άνθρωποι δεν το έχουν πάρει στα σοβαρά τα τελευταία χρόνια», εξήγησε.
«Υπάρχουν πολλά στοιχεία – όπως το τεχνολογικό σύστημα, το σύστημα προειδοποίησης και οι σειρήνες – που απλά δεν πληρούν τα πρότυπα που πρέπει να πληρούν», πρόσθεσε ο Grant.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι η Ρίγα έχει παραχωρήσει μεγάλο μέρος των δυνατοτήτων αεροπορικής άμυνας της στην Ουκρανία, μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής της Ρωσίας το 2022. Η χώρα έχει παράσχει στο Κίεβο μεγάλο μέρος του φορητού εξοπλισμού της, ο οποίος χρησιμοποιείται παραδοσιακά για τον εντοπισμό drones.
Για τον Γκραντ, «η Λετονία διαθέτει περιορισμένα ραντάρ, αλλά αν τα drones πλησιάσουν σε χαμηλό ύψος, τότε βρίσκονται κάτω από τα ραντάρ».