Η Κασπία Θάλασσα μετατρέπεται σταδιακά σε έναν από τους πιο κρίσιμους γεωπολιτικούς και στρατιωτικούς διαδρόμους για τη Ρωσία και το Ιράν, καθώς – σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους – η Μόσχα χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό για να αποστέλλει εξαρτήματα drones, στρατιωτικό υλικό αλλά και βασικά εμπορεύματα προς την Τεχεράνη, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η Ρωσία συμβάλλει ενεργά στην αποκατάσταση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα του προηγούμενου μήνα, τα οποία φέρεται να κατέστρεψαν περίπου το 60% του ιρανικού στόλου drones.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, εφόσον συνεχιστούν οι αποστολές μέσω Κασπίας, η Τεχεράνη θα μπορέσει να αναπληρώσει γρήγορα σημαντικό μέρος του οπλοστασίου της.
Η μεγαλύτερη λίμνη του πλανήτη, που συνδέει Ρωσία και Ιράν χωρίς να παρεμβάλλεται χερσαίο σύνορο, αποκτά πλέον τεράστια στρατηγική αξία, καθώς επιτρέπει στις δύο χώρες να διακινούν φορτία χωρίς τον κίνδυνο αμερικανικών ελέγχων ή ναυτικών παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, μέσω της διαδρομής αυτής μεταφέρονται πλέον σιτηρά, καλαμπόκι, ζωοτροφές, ηλιέλαιο και άλλα βασικά αγαθά που παλαιότερα διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν στο επίκεντρο της κρίσης.
Ιρανοί αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι τέσσερα λιμάνια της χώρας στην Κασπία λειτουργούν αδιάκοπα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η εισαγωγή βασικών προϊόντων.
Παράλληλα, ρωσικοί ναυτιλιακοί και εμπορικοί φορείς καταγράφουν ραγδαία αύξηση της διακίνησης φορτίων μέσω της περιοχής, με εκατομμύρια τόνους ρωσικού σιταριού να διοχετεύονται πλέον προς το Ιράν από την Κασπία αντί της Μαύρης Θάλασσας, λόγω και των ουκρανικών επιθέσεων.
Αναλυτές χαρακτηρίζουν την Κασπία ιδανικό πεδίο για παράκαμψη κυρώσεων και μυστικές στρατιωτικές μεταφορές.
Όπως σημειώνουν, πολλά εμπορικά πλοία απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους κατά τη διάρκεια των ταξιδιών, δυσκολεύοντας την παρακολούθηση των μεταφορών από δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Επιπλέον, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν επιχειρήσεις αναχαίτισης στην περιοχή, καθώς πρόσβαση στην Κασπία έχουν αποκλειστικά οι πέντε παράκτιες χώρες.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ακόμη ότι η αμυντική συνεργασία Μόσχας και Τεχεράνης έχει ενισχυθεί θεαματικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα προηγούμενα χρόνια, το Ιράν προμήθευε τη Ρωσία με drones τύπου «Σαχέντ» για χρήση στο ουκρανικό μέτωπο, ωστόσο από το 2023 η Μόσχα άρχισε να τα παράγει εγχώρια στο Ταταρστάν, αξιοποιώντας ιρανική τεχνολογία και τεχνογνωσία.
Δυτικές πηγές εκτιμούν πλέον ότι η συνεργασία λειτουργεί αμφίδρομα, με τη Ρωσία να ενισχύει το ιρανικό πρόγραμμα drones και να μεταφέρει τεχνολογία, ανταλλακτικά και εξοπλισμό.
Η στρατηγική σημασία της Κασπίας είχε γίνει εμφανής ήδη από τον Μάρτιο, όταν ισραηλινά μαχητικά έπληξαν το ιρανικό ναυτικό κέντρο στο λιμάνι του Μπαντάρ Ανζαλί, σε μία από τις σημαντικότερες επιθέσεις του πολέμου, σύμφωνα με το Τελ Αβίβ.
Η συγκεκριμένη επίθεση θεωρήθηκε σαφές μήνυμα ότι το Ισραήλ αντιλαμβάνεται πλέον την Κασπία ως κρίσιμο κόμβο στρατιωτικής και εμπορικής υποστήριξης του Ιράν.
Την ίδια στιγμή, Ρωσία και Ιράν προωθούν εδώ και χρόνια ένα φιλόδοξο σχέδιο δημιουργίας εμπορικού διαδρόμου μήκους 7.200 χιλιομέτρων, που θα συνδέει τη Βαλτική Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό μέσω της Κασπίας, παρακάμπτοντας τις δυτικές εμπορικές οδούς και μειώνοντας την εξάρτησή τους από περιοχές που ελέγχονται από το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ.