Με στοχευμένες κινήσεις, η Ελλάδα αναβαθμίζει τη θέση της απέναντι στην Τουρκία, ισορροπώντας παράλληλα ανάμεσα στις υποχρεώσεις που έχει ως μέλος της Ε.Ε. και τις στρατηγικές σχέσεις με ΗΠΑ – Επόμενος στόχος, η επιστροφή στα Βαλκάνια και η τοποθέτηση της χώρας μας στο νέο πλαίσιο που διαμορφώνεται
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Η σχέση με την Ευρώπη είναι αδιαπραγμάτευτη και η Αθήνα δεν θέλει να δει μια σύγκρουση μεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ, στην οποία υποχρεωτικά οι χώρες θα πρέπει να επιλέξουν στρατόπεδο, καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη, αλλά και επικίνδυνο για τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας.
Καθώς στους ταραγμένους καιρούς που ζούμε είναι σαφές ότι είναι σημαντικές μεν οι εγγυήσεις ασφάλειας που προσφέρει η Γαλλία, αλλά ο ρόλος των ΗΠΑ παραμένει κρίσιμος και αποφασιστικός για ασύμμετρες αλλά και κλασικές απειλές ασφάλειας που αντιμετωπίζει η χώρα μας.
Τα τελευταία χρόνια, εξάλλου, η κυβέρνηση έχει επενδύσει στη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ. Εκτιμά μάλιστα ότι αυτή μπορεί όχι μόνο να αποφύγει την κρίση που ελλοχεύει με την αντιπαράθεση Τραμπ – Ευρωπαίων συμμάχων και τον διαφαινόμενο απομονωτισμό των ΗΠΑ, αλλά αντιθέτως υπάρχουν ευκαιρίες να αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο στη βάση συγκεκριμένων σχεδίων.
Η Αθήνα υπολογίζει και επενδύει στην ελληνοαμερικανική σχέση – κι αυτό φαίνεται να γίνεται αποδεκτό στην Ουάσινγκτον ακόμη και μετά την αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο.
Η διαδικασία του στρατηγικού διαλόγου που επίκειται και η ύπαρξη της Συμφωνίας Στρατιωτικής Συνεργασίας MDCA (που ανανεώνεται αυτόματα) αποτελούν ένα καλό θεμέλιο για τη σχέση αυτή. Το τελευταίο διάστημα η Ελλάδα έχει προσφέρει σημαντικές στρατιωτικές διευκολύνσεις στις ΗΠΑ, η σημασία των οποίων αναδείχθηκε και στον πρόσφατο πόλεμο στο Ιράν.
Για τον στρατηγικό διάλογο οι δύο πλευρές βρίσκονται σε διαβούλευση για τον καθορισμό της ημερομηνίας, πιθανότατα μέχρι τον Ιούλιο, αν και όλα εξαρτώνται βεβαίως και από τις εξελίξεις στον Περσικό και τις υποχρεώσεις του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος έχει περιορίσει τις μετακινήσεις του εκτός των ΗΠΑ.
Ενεργειακή απεξάρτηση
Ενα σημαντικό βήμα έχει γίνει με το μεγάλο εγχείρημα της ενεργειακής απεξάρτησης των χωρών των Βαλκανίων και της ευρύτερης Ανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας, από το ρωσικό φυσικό αέριο, όπου η Ελλάδα έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο για την τροφοδοσία των χωρών από τον Νότο μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Εκεί το FSRU, που ήδη λειτουργεί, αλλά και το δίκτυο των αγωγών αποτελούν κρίσιμες υποδομές, με όσες ακόμη κατασκευαστούν το επόμενο διάστημα (μεταξύ αυτών και δεύτερο FSRU), ώστε να στηριχθεί οικονομικά και ενεργειακά η πορεία της περιοχής χωρίς την εξάρτηση της ρωσικής ενέργειας, που αποτέλεσε επί δεκαετίες εργαλείο άσκησης πολιτικής και οικονομικής επιρροής.
Οι συμφωνίες του περασμένου φθινοπώρου στο Ζάππειο, οι οποίες επιβεβαιώνονται με κάθε ευκαιρία, όπως έγινε και στη Σύνοδο Κορυφής της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών στην Κροατία την περασμένη Τρίτη, και η ζέση με την οποία η ηγεσία του ενεργειακού επιτελείου της κυβέρνησης Τραμπ στηρίζει τον ρόλο της Ελλάδας αποτελούν δυνατά χαρτιά για την Αθήνα.
Στο ευρύτερο περιφερειακό επίπεδο, η ελληνική κυβέρνηση, αψηφώντας το (πολιτικό) κόστος που έχει η συνέχιση της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ, θέλει να διαφυλάξει τη σχέση αυτή από τους κραδασμούς των εξελίξεων στη Γάζα και στον Λίβανο όχι μόνο γιατί το Ισραήλ ενισχύει αποφασιστικά τις προσπάθειες συγκρότησης του θόλου της αντιαεροπορικής άμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα», αλλά και διότι αποτελεί σημαντικό αντίβαρο στον τουρκικό αναθεωρητισμό στην περιοχή.
Η συνεργασία με το Ισραήλ όμως ανοίγει πόρτες και στην Ουάσινγκτον, κι αυτό είναι κάτι που εκτιμάται από την Αθήνα σε μια περίοδο μεγάλης ρευστότητας στις ευρωατλαντικές σχέσεις.
Συνεργασία 3+1
Τον Ιούνιο μάλιστα αναμένεται, εκτός απροόπτου, να πραγματοποιηθεί στην Ουάσινγκτον ένα εξαιρετικά σημαντικό ραντεβού, καθώς θα συγκληθεί η συνεργασία 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ+ΗΠΑ) σε επίπεδο υπουργών Ενέργειας.
Σε πολύ υψηλό επίπεδο θα συζητηθούν η ενεργειακή συνεργασία, με στόχο την προσφορά εναλλακτικών πηγών ενέργειας στην Ευρώπη, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις και κυρίως θα αποτυπωθεί, με τη σφραγίδα και της αμερικανικής κυβέρνησης, ο στρατηγικός χαρακτήρας της σχέσης αυτής για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Αυτή η συνάντηση θα αποτελέσει και ευθεία απάντηση στις αιτιάσεις της Αγκυρας, που μέσω του Χακάν Φιντάν όχι μόνο προσπάθησε να εμφανίσει την τριμερή συνεργασία ως «αντιτουρκικό άξονα», αλλά υπαινίχθηκε ότι με τις παρεμβάσεις της Αγκυρας αποφεύχθηκε η προσέλκυση και τρίτων χωρών στη συνεργασία αυτή.
Ο Κάθετος Διάδρομος, όμως, διαμορφώνει και το έδαφος για πολιτικές πρωτοβουλίες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Με όχημα τον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου για την ενεργειακή ασφάλεια όχι μόνο της Ουκρανίας αλλά και των χωρών των Βαλκανίων, η Αθήνα έχει την ευκαιρία να επιστρέψει στα Βαλκάνια, όπου μετά την οικονομική κρίση η ελληνική επιρροή έχει περιοριστεί.
Ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης στο Φόρουμ των Δελφών, με τη συμμετοχή και ομολόγων του από τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, υπέγραψε τη Διακήρυξη των Δελφών, που επαναβεβαιώνει την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών και αναδεικνύει εκ νέου τον ρόλο που μπορεί να αναλάβει η Ελλάδα, εν όψει και της προεδρίας στην Ε.Ε. το β’ εξάμηνο του 2027, προς αυτή την κατεύθυνση.
Μια σχέση με τις χώρες αυτές είναι προφανές ότι αποκτά μεγαλύτερο βάθος όταν η Ελλάδα είναι αυτή που θα αποτελέσει και την πύλη εισόδου φυσικού αερίου, είτε από τις ΗΠΑ είτε από άλλες πηγές, ώστε να αντιμετωπίσουν βασικές ενεργειακές ανάγκες τους.
Ο Γεραπετρίτης στα Βαλκάνια
Το Ενεργειακό αλλά και η ευρωπαϊκή πορεία των χωρών θα είναι στο επίκεντρο των επισκέψεων που ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει ο κ. Γεραπετρίτης στις πρωτεύουσες των Δυτικών Βαλκανίων, με την όλη η διαδικασία να υπάρχει προσδοκία ότι θα αποκαταστήσει την επιρροή και τον ρόλο της χώρας μας σε μια περιοχή που αποτελεί ζωτικό χώρο της.
Η Ελλάδα όμως στρέφεται και προς τη διατήρηση και ανάπτυξη των σχέσεων με τις αραβικές χώρες και τις χώρες του Κόλπου για λόγους που έχουν να κάνουν με την περιφερειακή ασφάλεια, με τις επενδύσεις, αλλά και με τα μελλοντικά σχέδια για τους διαδρόμους διασύνδεσης της Ευρώπης με την Ανατολή.
Η ανάδειξη από την Ελλάδα -τόσο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ όσο και στην Ε.Ε.- του κρίσιμου ζητήματος της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας την έφερε κοντά στις χώρες αυτές, όμως ακόμη πιο συνεκτικά λειτούργησε η πολιτική αλλά και στρατιωτική στήριξη που προσέφερε για την άμυνά τους στη δύσκολη στιγμή, με κορυφαία φυσικά την αποτελεσματική δράση των ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία.
Την περασμένη Τετάρτη ο εμίρης του Κατάρ επισκέφθηκε την Ελλάδα και ευχαρίστησε προσωπικά τον πρωθυπουργό για τη βοήθεια της χώρας μας και όχι μόνο δεσμεύτηκε για επενδύσεις στη Ελλάδα, αλλά ζήτησε και στρατιωτική συνεργασία. Κι αυτό έχει τη σημασία του, καθώς το Κατάρ, τουλάχιστον μέχρι και τον πόλεμο του Ιράν, διατηρούσε στενές συμμαχικές σχέσεις με την Τουρκία, αλλά και με το Ιράν.
Στην περιοχή του Κόλπου πάντως απαιτούνται λεπτές ισορροπίες λόγω και του ανταγωνισμού των διαφορετικών στρατοπέδων που δημιουργούνται κυρίως μετά τον πόλεμο, όπου τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν ακολουθούν μια διακριτά διαφοροποιημένη πορεία από τις άλλες χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα αναδεικνύεται ο κίνδυνος οι χώρες του Κόλπου να συνεχίσουν και στο μέλλον να είναι όμηροι του Ιράν…
Φωτογραφία: Getty images / Ideal image
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή