Με ευρεία πλειοψηφία, 387 ψήφους υπέρ και 191 κατά και 46 αποχές, υπερψηφίστηκε στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο η Έκθεση για το Κράτος Δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση 2025, με εισηγητή τον Αντιπρόεδρο της ομάδας της Αριστεράς (LEFT) και ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Κώστα Αρβανίτη.
Η υπερψήφιση της Έκθεσης αποτελεί σημαντική θεσμική νίκη για τις δημοκρατικές δυνάμεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς διαμορφώθηκε μέσα από πολύμηνη, απαιτητική και ουσιαστική διαπραγμάτευση, με στόχο ένα ισχυρό κείμενο ευρείας αποδοχής που θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για την προστασία του κράτους δικαίου στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.
Σε δήλωσή του μετά την ψηφοφορία, ο Κώστας Αρβανίτης τόνισε: «Η δημοκρατία νίκησε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η υπερψήφιση της Έκθεσής μας για το Κράτος Δικαίου 2025 αποτελεί νίκη της συναίνεσης, της θεσμικής ευθύνης και της ευρωπαϊκής κανονικότητας απέναντι στις μικροπολιτικές λογικές και στις εθνικές σκοπιμότητες. Νίκησε η Ευρώπη. Νίκησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Νίκησε η Δημοκρατία».
Ο εισηγητής αφιέρωσε την Έκθεση στους δημοσιογράφους που χάθηκαν, δολοφονήθηκαν ή διώχθηκαν επειδή υπηρέτησαν την αλήθεια, καθώς και στους πολίτες και στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που αγωνίζονται καθημερινά απέναντι στη διαφθορά, στην αυθαιρεσία και στην υπονόμευση των θεσμών.
Η Έκθεση καλύπτει το σύνολο των κρίσιμων ζητημάτων του κράτους δικαίου στην ΕΕ και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη
καταπολέμηση της διαφθοράς και ενίσχυση της λογοδοσίας
ελευθερία του Τύπου και προστασία των δημοσιογράφων από απειλές και SLAPPs
αντιμετώπιση παράνομων παρακολουθήσεων και καταχρηστικών λογισμικών όπως Predator και Pegasus
προστασία της κοινωνίας των πολιτών
θεμελιώδη δικαιώματα, ισότητα και προστασία μειονοτήτων
κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα
προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών πλατφορμών
Αιρεσιμότητα και ευρωπαϊκά κονδύλια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη σύνδεση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης με τον σεβασμό του κράτους δικαίου. Η Έκθεση ζητά ισχυρό και δίκαιο
μηχανισμό αιρεσιμότητας, πλήρη διαφάνεια, λογοδοσία και προστασία των τελικών δικαιούχων, ώστε τα ευρωπαϊκά κονδύλια να υπηρετούν τους πολίτες και όχι πελατειακά δίκτυα ή αυταρχικές πρακτικές.
Η Έκθεση αναδεικνύει ζητήματα που αφορούν άμεσα και την Ελλάδα: το σκάνδαλο των υποκλοπών, τις πιέσεις στην ελευθερία του Τύπου, την ανάγκη πλήρους διερεύνησης υποθέσεων διαφθοράς, τη διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιων πόρων και την ισχυρή προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων.
Όπως υπογράμμισε ο Κώστας Αρβανίτης: «Όσα κάποιοι προσπάθησαν να εμφανίσουν ως εσωτερικό ζήτημα, αναγνωρίζονται πλέον ως ευρωπαϊκή υπόθεση δημοκρατίας και θεσμικής λογοδοσίας».
Κλείνοντας, ευχαρίστησε τους συναδέλφους ευρωβουλευτές και τους συνεργάτες τους για την ποιοτική, αξιοπρεπή και δημιουργική συνεργασία που οδήγησε στην υπερψήφιση του κειμένου, τονίζοντας ότι η σημερινή ψήφος «δεν είναι το τέλος μιας διαδικασίας, αλλά η αρχή μιας νέας ευθύνης για να γίνει το κράτος δικαίου καθημερινή πραγματικότητα για κάθε πολίτη της Ευρώπης».
«Η δημοκρατία νίκησε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η υπερψήφιση της Έκθεσής μας για το Κράτος Δικαίου 2025, με ευρεία πλειοψηφία των πολιτικών ομάδων του δημοκρατικού τόξου, 387 ψήφους υπέρ, 191 κατά, αποτελεί νίκη της συναίνεσης, της θεσμικής ευθύνης και της ευρωπαϊκής κανονικότητας απέναντι στις μικροπολιτικές λογικές και στις εθνικές σκοπιμότητες. Νίκησε η Ευρώπη. Νίκησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Νίκησε η Δημοκρατία.
Οι συνάδελφοι ευρωβουλευτές παραμέρισαν εθνικές μικροπολιτικές, κομματικές σκοπιμότητες και λογικές αδιαλλαξίας. Επέλεξαν τη συναίνεση, τη συνέπεια και τη διαφάνεια. Επέλεξαν να υπερασπιστούν τις κοινές ευρωπαϊκές αξίες.
Χθες, από το βήμα της Ολομέλειας στο Στρασβούργο, παρουσίασα μια Έκθεση 70 σελίδων, προϊόν πολύμηνης, απαιτητικής και ουσιαστικής διαπραγμάτευσης. Ένα ισχυρό κείμενο ευρείας αποδοχής, που συνδιαμορφώθηκε από τις δημοκρατικές δυνάμεις του Κοινοβουλίου και φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τα επόμενα χρόνια.
Την Έκθεση αυτή την αφιερώνω στους δημοσιογράφους που χάθηκαν, δολοφονήθηκαν ή διώχθηκαν επειδή έκαναν το καθήκον τους υπηρετώντας την αλήθεια. Την αφιερώνω επίσης σε κάθε πολίτη που δεν φοβήθηκε να σταθεί απέναντι στη διαφθορά, στην αυθαιρεσία και στα κλειστά συστήματα εξουσίας. Την αφιερώνω στην κοινωνία των πολιτών, που υπερασπίζεται καθημερινά τα δικαιώματα και τη δημοκρατία.
Η Έκθεση καλύπτει το σύνολο των κρίσιμων θεματικών του κράτους δικαίου: την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ελευθερία του Τύπου και την προστασία των δημοσιογράφων από απειλές και SLAPP’s, την αντιμετώπιση των παράνομων παρακολουθήσεων και των καταχρηστικών τεχνολογιών όπως Predator και Pegasus, την ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών, τα θεμελιώδη δικαιώματα, την ισότητα και την προστασία των μειονοτήτων, αλλά και τις νέες προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών πλατφορμών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνδεση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης με τον σεβασμό του κράτους δικαίου. Επιμένουμε σε έναν ισχυρό και δίκαιο μηχανισμό αιρεσιμότητας, με πλήρη διαφάνεια, λογοδοσία και προστασία των τελικών δικαιούχων, δηλαδή των πολιτών. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια πρέπει να υπηρετούν τη δημοκρατία, όχι να χρηματοδοτούν αυθαιρεσίες, πελατειακά δίκτυα ή παραβιάσεις δικαιωμάτων.
Πρόκειται για ζητήματα εξαιρετικά κρίσιμα και για την Ελλάδα. Για μια χώρα που έχει βιώσει το σκάνδαλο των υποκλοπών, πιέσεις στην ελευθερία του Τύπου, τραγωδίες που ανέδειξαν ζητήματα λογοδοσίας και διαφάνειας, αλλά και βαθιά κοινωνική ανασφάλεια, το μήνυμα της σημερινής ψήφου είναι απολύτως σαφές και δεν “κρύβεται” πίσω από επικοινωνιακές ασκήσεις: πραγματική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, πλήρη διαλεύκανση υποθέσεων διαφθοράς, ουσιαστική προστασία της ερευνητικής δημοσιογραφίας, τερματισμό των παρακολουθήσεων, διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων και ισχυρή προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων. Όσα κάποιοι προσπάθησαν να εμφανίσουν ως “εσωτερικό ζήτημα”, αναγνωρίζονται πλέον ως ευρωπαϊκή υπόθεση δημοκρατίας και θεσμικής λογοδοσίας.
Διεκδικούμε ένα Κράτος Δικαίου με επίκεντρο τον άνθρωπο. Μια δημοκρατία που δεν περιορίζεται μόνο στους θεσμούς, αλλά αγγίζει την καθημερινότητα των πολιτών: την ισότητα ενώπιον του νόμου, την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, την προστασία από τη φτώχεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό και την ανασφάλεια
Ευχαριστώ θερμά τους συναδέλφους ευρωβουλευτές και τους συνεργάτες τους για την ποιοτική, αξιοπρεπή και συχνά αντιπαραθετική αλλά δημιουργική συνεργασία που οδήγησε σε αυτό το αποτέλεσμα. Αποδείξαμε ότι όταν οι δημοκρατικές δυνάμεις βάζουν μπροστά το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον, μπορούν να πετυχαίνουν ουσιαστικές νίκες.
Η σημερινή ψήφος δεν είναι το τέλος μιας διαδικασίας. Είναι η αρχή μιας νέας ευθύνης: να μετατρέψουμε τις αρχές του κράτους δικαίου σε καθημερινή πραγματικότητα για κάθε πολίτη της Ευρώπης».